Wijn en Wijsheid
Wijn en Wijsheid – De Podcast neemt je mee in de wereld van wijn, samen met sommeliers, wijnmakers, wijnimporteurs en kenners uit de gastronomie. Met meer dan 40 jaar ervaring brengen we diepgaande gesprekken, verrassende wijnweetjes en proefnotities die verder gaan dan de basis. Een podcast op niveau voor iedereen die wijn niet alleen wil drinken, maar echt wil begrijpen. Schenk in en luister mee! 🍷✨
Info@wijnenwijsheid.nl
Wijn en Wijsheid
14. Tsjechische wijn in beweging (Moravië & Bohemen) - Marek Geist
Use Left/Right to seek, Home/End to jump to start or end. Hold shift to jump forward or backward.
Tsjechië en wijn. Voor veel mensen geen vanzelfsprekende combinatie. Bierland, toch?
Maar achter die aanname schuilt een wijncultuur met Romeinse wortels, een bewogen geschiedenis en een opvallend sterke kwaliteitsrevolutie sinds de jaren ’90.
In deze aflevering van Wijn en Wijsheid nemen Marek en Marcel jou mee naar Moravië en Bohemen: twee wijnregio’s waar traditie en vernieuwing samenkomen. We duiken in de geschiedenis, leggen de regio’s en subregio’s uit, bespreken lokale druiven zoals Pálava en Frankovka en laten zien waarom deze wijnen zo geliefd zijn bij sommeliers in Tsjechië, maar buiten Tsjechië nog nauwelijks te vinden zijn.
Natuurlijk wordt er uitgebreid geproefd. Van strak mousserend en minerale Riesling tot aromatische Pálava, verfijnde Frankovka en geconcentreerde stro-wijn. Wijnen die laten zien dat Tsjechië niet alleen interessant is, maar écht serieus genomen mag worden.
Geproefde wijnen:
J. Stávek – Tercie (Kabinetní) Rosé 2023
Velkopavlovická, Moravië
Frankovka & Merlot
Sonberk – Riesling Brut 2023
Mikulovská, Moravië
Riesling (mousserend, traditionele methode)
Kadrnka – Za Turoldem Pálava 2023
Pálava, Mikulovská, Moravië
Pálava
Sonberk – Riesling V.O.C. 2017
Mikulovská, Moravië
Riesling
Michlovský – President Cuvée 2019 (wit)
Moravië
Ryzlink vlašský (Welschriesling)
Michlovský – President Cuvée (rood)
Moravië
Blend (jaarafhankelijk, o.a. Merlot / Frankovka / Cabernet Sauvignon)
J. Stávek – Frankovka V.O.C. Modré Hory 2022
Velkopavlovická – Modré Hory, Moravië
Frankovka (Blaufränkisch)
Sonberk – Slámové víno Pálava 2023
Mikulovská, Moravië
Pálava (stro-wijn, klein flesje)
🍷 Wijn en Wijsheid
De podcast waar smaak, kennis en verhalen samenkomen.
Volg ons en blijf op de hoogte:
📌 Instagram: @wijn_en_wijsheid
📌 Instagram: @marcelarentz
📌 Instagram: @geist.op.wijn
📌 TikTok: @wijn.en.wijsheid
🎧 Luister via je favoriete podcastplatform
📧 Contact: info@wijnenwijsheid.nl
Nieuwe aflevering elke maand.
Mark, hey Marcel. Daar zitten we weer. Vandaag met z'n tweeën. Ja, geen gast. Kijk, jij bent en engineer en sidekick, en gasten. Oh, ja, dan moet het allemaal bij mij komen. Nee, nee. Om te beginnen, het podcast nummer 14 alweer.
SPEAKER_01Ja, welkom in 2026. En welkom in 2026. Iedereen een fantastisch nieuw jaar toegewend.
SPEAKER_03Ja, hopelijk heeft u een hele fijne tijd gehad.
SPEAKER_01Ja, en sterker nog, dat er een fijne tijd gaat komen. En dat vind ik altijd. Je moet altijd vooruitkijken. Je moet altijd proberen er het beste van te maken. Dus fijne gezelligheid, gezondheid, succes. En als je maar goed in elkaar zit, als de balans in je lichaam maar goed is. En iedereen gewoon een fantastische 2026 doet.
SPEAKER_03Ja, en die gezondheid, precies wat je zegt. Dat is het belangrijkste.
SPEAKER_01Dat is absoluut belangrijk. Gezondheid, vrienden.
SPEAKER_03Vanuit ons wensen wel jullie allemaal in allemaal de beste wensen.
SPEAKER_01En het allerbelangrijkste naar gezondheid is natuurlijk goede wijn.
SPEAKER_03Ja, dat zijn toch de genotten van de Leeuwen. Lekker eten en drinken.
SPEAKER_01Ja, lekker drinken.
SPEAKER_03Maar Marsa, we zitten hier met z'n twee vandaag.
SPEAKER_01We hebben geen gast. Nee, hoe komt dat? Dat komt omdat de specialist waar we het nu over gaan hebben, dat ben jij. Grogen, groot te worden.
SPEAKER_03We gaan het inderdaad hebben over Tsjechië.
SPEAKER_01We gaan het hebben over Tsjechië, Tsekische wijnen. En waarom gaan we het hebben over Tsjechië, Marek?
SPEAKER_03Ja, je zal er natuurlijk niet aan denken. Als we het over wijn spreken, dan zal je niet aan Tsjechië denken. Dan denk je vooral over bier. Ja, dat klopt. Tsjechie drinken ook het meeste bier aan de wereld, algemeen gezien volgens mij. Maar we hebben het vandaag over Tsjechië, omdat ik ook half Tsjechisch ben. En dus ook wel regelmatig daar in de wijnstreek kom, omdat wij daar ook een klein huisje hebben in de bergen.
SPEAKER_01Jullie hebben nog steeds een huis daar?
SPEAKER_03Ja, met de familie.
SPEAKER_01Jullie hebben een huis in Tshië.
SPEAKER_03Ja, een klein huisje.
SPEAKER_01Want jij bent half Tsjechisch. Ja, ik ben half Tjech. Jouw vader is Tshik.
SPEAKER_03Mijn vader is Tsjech. En die is voor de liefde hier naartoe gekomen. Die is zeker voor de liefde helemaal achter het Ijzergordijn vandaan getrokken om hier inderdaad met mijn te zijn.
SPEAKER_01Daar gaan we straks nog over hebben, IJzergordijn, en wat daarvan de impact was op de wijnproductie. Zeker, zeker.
SPEAKER_03Maar als ik jou dan vertel, Marcel dat als we het hebben over Tsje en de wijn. Wist jij dat het al dan 300 na Christus dat er al wijn werd gemaakt?
SPEAKER_01En de Lamarai door de Romeinen.
SPEAKER_03Iemand heeft die geschiedenisjes.
SPEAKER_00De Romeinen zijn mijn beste vrienden, die hebben toch goede dingen gedaan over. Die hebben hele goede dingen gedaan. Hook op slechte dingen, ook heel veel goede dingen.
SPEAKER_03En als we kijken naar het huisje waar we het hebben, dan hebben we dat in de buurt van Moravië, dus in het oosten van Tsjechië.
SPEAKER_01Oh, ja, helemaal in Moravië. Het hoofdwijngebied van een van de twee gebieden.
SPEAKER_03Het is eigenlijk een vrij kleine gebieden als we over wijn praten, maar toch 96% van de wijnen komt uit Moravië.
SPEAKER_0196% van alle Tsjechische wijnen komt uit Moravië.
SPEAKER_03En dan hebben we nog een ander gebied in de buurt van Praag, in het Noordoosten, het noorden.
SPEAKER_01Dat is maar 4%.
SPEAKER_03Dat is maar 4%, inderdaad. Heel goed gerekend.
SPEAKER_01Even kijken. Dus Tsjechië, daar liggen Moravië, Zuidoosten helemaal. Dat ligt tegen Oostenrijk aan.
SPEAKER_03En aan de andere kant van de grens dan Oostenrijk en Danbaggo.
SPEAKER_01Nee, Wijnviertel toch?
SPEAKER_03Wijnviertel en daarna de onderbago.
SPEAKER_01Dus die druivensoorten, die lopen een beetje elkaar over. Maar een druivensoor trekt natuurlijk niks aan van een landsgrens.
SPEAKER_03Nee, en ook als we gaan kijken in de geschiedenis, dan was het ook nog in een korte geschiedenis, een paar jaar geleden, bij wijze van spreken, was het niet alleen Tsjechije. Nee, nee, nee. Het was natuurlijk Oostenrijk-Hongarije.
SPEAKER_01Ja, en dat was het Habsburgse Rijk. Want ik heb me natuurlijk, ik moet eerlijk zeggen, ik weet helemaal niets van Tsjechische wijnen. Ik ga zo meteen de eerste Tsjechische wijnen uit mijn carrière drinken. Ja, dan is dat. Je hebt de serven meegenomen. En dan gaan we zien wat alles wordt. En ik ben wel heel erg nieuwsgierig. Ik heb me één gelezen, ik heb mijn huiswerk gedaan. En wat ik gezien heb, Habsburgse Rijk, want Praag, Wenen. Fantastische steden. Ik ben Praak één keer geweest, Wenen een aantal keren geweest. Maar ik ben afgelopen oktober ook op vakantie geweest in Oostenrijk en Slovenië. En als ik die foto's zag van Tsjechië en die wijngebieden van Tsjechië. Als je niet weet dat het Tsjechië is, dan plaats je het wel in Oost-Europa, zeg maar, toch? Maar dan zeg je niet, oh, dit is Tsjechië en dat is Slovenië, en dat is Oostenrijk. Het is allemaal de huizenbouw, de cultivatie van de wijngoederen, hoe het eruit ziet, etc. En dat is allemaal het Habsburgse. Want dat Habsburgse rijk was groot, jongen. Er was echt een hele hoop Oekraïne. Stukken Polen, Tjechië, Slowakije, Oostenrijk, stukken Hongarije, Slovenië, Noordoost, Italië. Wat nu zo te roles is, Alto Adich, was ook. Zo groot was het. En er heeft 400 jaar gestaan. 400 jaar.
SPEAKER_03Langer dan Tsjechië bestaan.
SPEAKER_01En langer dan ons koninklijke huis. Maar dan kun je nagaan. En een enorme rijkdom ook.
SPEAKER_03Het centrale leven was destijds daar.
SPEAKER_01Centraal Europa, daar gebeuren, was daar. En als je dan ziet, als je ook naar de steden kijkt, en ook de kleinere steden. Ik ben in Ljubljana geweest. Dat ik op vakantie was in Slovenië. En Libblana, daar wonen 300.000 mensen, dus zeg maar, de grote van Utrecht. Maar als je ziet wat een mooi, die gebouwen en zo. Geen oorlogsschade gehad, natuurlijk. Dat scheelde ook al omhoop natuurlijk. Maar fantastisch mooi allemaal.
SPEAKER_03Ja, daar zijn ze ook wel trots op daar. Ze hebben dat allemaal wel redelijk goed hersteld. We komen straks nog naar de geschiedenis waarom ze het moest herstellen. Maar zeker in een gebieden waar je dan komt, daar is ook altijd wel geld geweest in principe. Voor bepaalde tijden die we straks behandelen. Maar nu ook weer. Waardoor je dat ook ziet dat er wordt geïnvesteerd in toerisme, er wordt gekeken of een mooie fietspaden aan te leggen. Want ja, daar leven ze wel van op dat moment.
SPEAKER_01Marek, ik probeer je zo min mogelijk te interperen. Geen probleem, ik hoor wel eens van mensen zeggen dat ik te veel aan het woord ben, ook wel een beetje onze signatuur eigenlijk.
SPEAKER_03Daarom, en jij bent ook de host en ik ben de co-host. Dus vandaag mooi iets van.
SPEAKER_01Maar vandaag doen we het andersom. Dus jij bent leuk. Begin bij het begin. Bij de geschiedenis.
SPEAKER_03Als we eigenlijk kijken naar heel vroeger, zoals we net zeiden, de Romeinse tijd, 300 na Christus, is eigenlijk daar wijn gekomen als we terugkijken naar geschiedenis. En dan onder Rop Meisbewend zijn de eerste wijnranken daar toen in ten noorden van de Alpen aangeplant. En dan denk ik bij de heuvels van Palen, als we momenteel moeten kijken naar de heuvels. Dan is het Zuid-Moravië, waar ze heel kleinschalig op dat moment voor eigen gebruik waarschijnlijk voor hun troepen wijn maakten.
SPEAKER_01En voor het desinfecteren van water. Water was je altijd betrouwbaar. En er werd wat wijn bijgedaan, waar alcohol in zit. En die alcohol neutraliseerde de bacteriën in het water. Dat was ook een van de redenen dat de wijn aangebouwd werd.
SPEAKER_03Had je toen willen leven, Marcel? Dat je wel vaak wijn gedronken. Maar dat is toen ook voor mij met alles, met honing, met water, volgens mij, deze destijds alles gewoon aanlingen. En als we dan eigenlijk weer een sprong verder maken. Zitten we alweer in de 9e eeuw. En dat is dan het Groot Morais Rijk. En dan hebben we eigenlijk een legende die daar toen is ontstaan, die ik ook daar heb gehoord van de wijnmakers, toen de afgelopen zomer was in ieder geval op prijs. Dan heb je de Prins Swarteploek. Die schonk namelijk in 1892 wat wijn aan de Bohemse Prins Bros. En dienst vrouw Loudmila. Ter van de geboor van de zoon kreze een wat wijn. En vervolgens heeft Ludmilla ervoor gekozen om vervolgens rond de stad Melniek. Tegenwoordig het de stad Melniek. De eerste echte wijngaden aan te planten op echt productieniveau. En of het zo is gegaan, da werde weten we natuurlijk niet. Maar het is een beetje die geschiedenis en die romantiek van destijds die ze daar proberen omhoog te halen. En we zien dus eigenlijk al, als we gaan kijken in de theorie, dat het sindsdien al een grote rol wijn speelde in de Boheemse elitecultuur. Want het was wel nog niet een drank voor elite mensen.
SPEAKER_01Ja, maar toen werd wijn een genotsartikel.
SPEAKER_03Ja, toen werd er meer gemaakt om echt van te genieten en om iets te laten zien dat je iets van status had.
SPEAKER_01Dan las ik dus ook dat er toen een tijd, al Moravische wijn, naar wenig ging.
SPEAKER_03Ja, echt heel veel wijnen werden toen al geërgeerd naar Wen.
SPEAKER_01Maar ik zag namelijk wel in de literatuur iets staan wat niet klopt. Want er staat dat Praag de enige hoofdstad is van Europa waar ook wijngar zijn. Dan denk ik dat die schrijver van dat stuk nog nooit in Wenen is geweest.
SPEAKER_03Nee, want daar heb je ook een weingarden tegenwenen aan zeggen.
SPEAKER_01Dus dat was iets wat dan niet klopt. In Praag heb je dus ook blijkelijk wijngaren, wat er tegenaan ligt. Maar net wat je zei dat hele kleine gebied Bohemen. Dat is maar 700 hekt liter zelf.
SPEAKER_03Dat is echt bijna niks.
SPEAKER_01Nee, ik zeg het fout. Nee, 700 hekliter was het toch?
SPEAKER_03Daar is bijna niks. Nee, dat is echt heel leuk.
SPEAKER_01Dat is de consumptie die wij met z'n tweeën noepen.
SPEAKER_03Als ik wil ons best in de zondag.
SPEAKER_01Maar ga doen. Je had op een gegeven moment dus de negende eeuw, de 14e eeuw.
SPEAKER_03Toen zijn we naar de middeleeuwen gegaan. En dan zag je eigenlijk de echt de wijnproductie opbloeien. Dus kloosteradels en landheren die hielden zich allemaal bezig met wijn. Als wij in die tijd hadden geleefd, beleggen wij ook. Dat denk ik wel trouwens, als wij er zo verzot op zijn. En dan heb je natuurlijk in de 14e eeuw Karal de vierde. Die kennen we denk ik wel. Ook wel koning van de Bohemen genoemd. En die stimuleerde erg de aanplant van de wijngaden rondom Praag. En importeerden ze wel ook wijnstokken uit Bogonje. Een van mijn favoriete gebieden. Dus toen was het ook al een wisselwerking tussen al die adel en in ieder geval Kaal de vierde hield ook van een goed glas wijn. En Praag was toen echt een wijnstad, precies waar we net over hadden, een van de weinige hoofdsteden. Dus niet de enige, maar met eigen stadswijngaden. Tegenwoordig, als je in Praag komt, dan zie je ook onder de Praagse burg. Dus de grootste burg van Europa, als het goed is. En dan heb je daaronder echt nog de wijk, die heet dan daar ook naar de Tjechische benaming van wijnranken. En dan heb je ze nog steeds dat er gewoon aangeplante wijnranken staan. Dat is meer natuurlijk voor het toerisme en het mooie, denk ik nu. Want ik heb ze nog nooit ergens gevonden in de winkel. Maar het geeft wel een bepaalde romantiek en sfeer. En eigenlijk als we dan kijken dan Moravië, dus reis onderin alweer in Tsjechië. We hebben de onderhabsburgers een Gouden Eeuw. Aanzienlijk van die deel van die wijnen weer tussen gedronken in Wenen. Die daar gemaakt werd.
SPEAKER_01Terwijl ze daar in Oostenrijk zelf ook wijnbouw hadden. En toch gingen ze. Ja, oké. Blijkbaar was er een bepaalde kwaliteit die ze te zeggen. Ja, dat is dan de reden geweest. Anders zou je geen reden kunnen verzinnen. Wij importeren ook alleen maar wijn, omdat Nederlandse wijn natuurlijk lang niet uit het standaard niveau het voet van Bordeaux, en het bestaat ook niet zo heel lang.
SPEAKER_03Er zijn altijd maar op kleinschalig. Eventueel in de middeleeuwen werd er ook al wijn gemaakt, maar toch wel veel minder dan in Centraal-Europa als we gaan terugkijken. Ja, dan komt eigenlijk wel de klo.
SPEAKER_01Maar toe kwam er een paar keer de flinke klat in het verhaal. We begonnen volgens mij met de dertigjarige oorlog.
SPEAKER_03Ja, dat klopt. 1618 tot maar 1648 worden Centraal-Europa compleet overhoop gesoten, natuurlijk. En dat is met de dertigjarige oorlog te maken. Dus ja, daar hebben we ook de wijngraden in de Bohemia en Moravië werden ook inderdaad verwoest, als ware.
SPEAKER_01En al die voorraden worden ook opgedronken door soldaten en zo. Ja, natuurlijk wel, als jij in Wijnboer bent en jij helemaal op wijn liggen, en er komen soldaten langs van de tegenpartij, zeg maar. Dan gaat het niet goed, kan je vertellen.
SPEAKER_03Nee, nee, nee. Zo las ik ook in de theorie toen we aan het inleveren was voor Tsjechi als het laatste in een kasteel. Want in Tsjechië kent ook heel veel kastelen. Of top ik dit. Maar dan hebben ze in de kelders daar begraven. Hadden ze, denk ik, tien jaar geleden de verveiling opgegaan. Echt de topwijnen uit Bourg, Bordeaux. En dan uit 1890, 1880. En die hebben ze toen ook met de coravijn getest daar voor de media en zo. En toen nog verkocht voor boven de 100.000.
SPEAKER_01En die kwamen daaruit?
SPEAKER_03Uh een kelder daar begraven, want die had dus eigenlijk verstopt inderdaad uit die tijd van de Tweede Wereldoorlog komen, wijze van spreken.
SPEAKER_01Maar dat was dus de 30-jarige oorlog. Dat was begin 1600. Ja, natuurlijk 30 jaar, dus druk van 1620 tot 1650 ongeveer. Om en erbij.
SPEAKER_03Daarna is er wel veel herplant, maar het heeft wel totaal natuurlijk heel veel invloed gehad op de regio. En ja, voordat je daar weer bovenop komt als landzijnde of als regio, dan natuurlijk het altijd wel even. Maar ze hebben niet langer de Russen kunnen hebben.
SPEAKER_01Ja, maar toen kwam de Veloxera.
SPEAKER_03Ja, dus inderdaad, over heel Europa hebben die gehad. Maar die heeft natuurlijk ook weer ervoor gezorgd dat alles weer werd vernietigd, bij wijze van spreken. En ja, natuurlijk is het wel herplant op de recistente onderstokken. Maar ja, dat heeft de variëteit en de omvang van de wijngaden zijn blijven veranderd. Ik heb proberen te zoeken naar hoe groot het destijds was. Ik had het niet echt terug kunnen vinden, maar volgens de theorie is het wel groter geweest, de aanplanting.
SPEAKER_01Ik zag ergens iets staan dat vooral in de Bohemen, zeg maar, rond Praag. W heel klein is, dat het echt veel, veel groter was. Ze geloof ik wel 11.000 hectare ston ofzo. En nu nog maar 700.
SPEAKER_03Ja, dat is echt een fractie van wat dat is geweest. Jammer misschien. Misschien gaat het wel veranderen in de toekomst.
SPEAKER_01Maar we komen straks op Bohemer terecht. Toen kregen we de Tweede Wereldoorlog.
SPEAKER_03Ze hebben daar ook weinig rust gehad. Na de Tweede Wereldoorlog, toen kregen we de tweede klap te maken, natuurlijk de communistische periode.
SPEAKER_01Russische.
SPEAKER_03Ja, vanaf 1848. En mijn familie kan daar alles over vertellen. En mijn vader heeft ook heel wat meegemaakt vanuit die tijd. Maar dat is eigenlijk echt een genadeklap geweest voor de traditionele wijncultuur. Zoals we zien. Wat gebeurde er dan? Alles werd gecollifiseerd. Dus alles was van staat onteigend. Onteigend. En er komen hele grote staatsbedrijven. En bier was de drank van het volk volgens het communisme. En wijn was meer iets wat erbij was. Als elitair. Ja, dat was niet fijn. Daar houden ze niet van het communisme.
SPEAKER_01Zouden niet van elitair.
SPEAKER_03Dus ja, toen is er echt wel van de kwaliteit naar de kwantiteit gegaan. Over het hele volume, veel verwijnen. En dan overal een daar naartoe sturen. En bijna niemand dronkte volgens mij toen wijn.
SPEAKER_01Want als ik het moet geloven, weet je niet, gooien ze het weg dan ofzo? Of werden er afgestookt of zo? Gedestyleerd.
SPEAKER_03Dat denk ik misschien nog zelf stiekem meer dan. Maar je ziet dat mensen toen niet voor, als ik mensen spreek, als ik meer opa spreek, dan werd er toen weinig weinig wijn gedronken.
SPEAKER_01Ja, dan wordt het afgedestilleerd.
SPEAKER_03Partijfeestjes en zo werden het volgens mij wel gedaan. En toen is natuurlijk ook heel veel kennis en vakmanschap verdwenen. Want ja, dat werd allemaal op die meedrukt.
SPEAKER_01Want dan krijg je een enorm probleem. Dan heb je een wijncultuur opgebouwd. En dan krijg je dit. En dan krijg je hetzelfde effect als apartheid. In Franco in Spanje. En komt er dus geen input meer van vreemd geld. Geen innovaties. Als er geen geld is, kun je niks innoveren. Geen wijnstokken die je kan in wijnstokken, geen plantmateriaal kopen, geen goede wijnvaten kopen, et cetera. Dus dan ga je alleen maar in een neerwaartse spiraal. En die gaat pas weer upcoming, als in dit geval, dan zie je ook apartheid weg, dan komt er weer geld. Franco weg, dan komt er weer geld. Italië ook weg, dan komt er weer geld binnen. En als er geld binnenkomt, kun je innoveren. En dan zie je in Tsjechië ook.
SPEAKER_03Ja, zeker. Ja, precies in al die landen waar we het over gehad hebben, met Frank Smulder ook al en Jopter Zwart ook. Dan is er een periode weer van isolatie en onderdrukking. En daarna inderdaad komen die weer die grenzen gaan open. En dan kan er weer kenniswisseling plaatsvinden. En komt er weer hopelijk een explosie van creativiteit en kwaliteit. En daar zijn ze nog steeds mee bezig. En daar zitten we nu in. Ja, dus daar ben ik erg benieuwd mee, inderdaad. Het is toch alweer in de middag, misschien kunnen we beginnen met de eerste.
SPEAKER_01Het is al half drie, dus er wordt tijd voor een aparitiefje, toch?
SPEAKER_03Ja, dat vind ik wel.
SPEAKER_01Ze hebben zelf schroef. We beginnen met, waar beginnen we met?
SPEAKER_03Een kabinet rozé.
SPEAKER_01Een kabinetrozé. En heeft nog een prijs gewonnen ook? Ja, slata medaille.
SPEAKER_03Ja, dat is de gouden medaille.
SPEAKER_01Gouden medaille. Slata goud. Salon 2025. En we hebben hier een rozé.
SPEAKER_03Die is gemaakt van Frankovka. En dat is de Tsjechse benaming voor Blauw Frankie's.
SPEAKER_01Dit is een rozé van Blauw Frankie's. Oké. Het is ook biologisch zelfs.
SPEAKER_03Ja, en het is een kabinet Jivino, noemen we dat. En dat is vergelijkbaar met het Duitse kabinet. Dus laag alcohol en fruitgedreven, voornamelijk. Ik ben heel benieuwd wat we hier gaan vinden. Ik ken het ook nog niet.
SPEAKER_01Oh, je hebt er nooit op.
SPEAKER_03Nee, ik ben wel bij de wijnmarkt genezen. Je staaf ik. Jury staaf ik. Is een van de meest gerespecteerde aanwachtelijke wijnproducenten onder een Moddere Hory. En dat is echt het Frank of Kakied. En die staat wel bekend om verfijning ter ware expressie als hij zelf het zegt. En bijna burgondische precisie in lichte rode en roze wijnen.
SPEAKER_01Nou goed, jongens, we beginnen. Dit wordt mijn eerste Tsjechische wijn ever. Ja, ik ben heel benieuwd wat je gaat vindt. Qua kleur zitten gewoon bleek, roze. Ja, diezal roze. Ja, iets meer kleur dan een Provence roze, zeg maar, maar gewoon mooi. Nou, dit ruis. Ik krijg vier en framboos. Aardbeien. Geur is prima. We hebben nog niks geproefd, maar ik vraag het nu al om: heb je een spuchtbakje?
SPEAKER_03Ja, dat is inderdaad.
SPEAKER_00Kernie geproefd. We krijgen ze bijna.
SPEAKER_03We hebben nog meer te doen. Ja, we moeten met de auto wegstrakken.
SPEAKER_01Dus die konden we laatst ook al niet vinden. Nee, die even gewoon zo in. Die kleine, nee, die kleine laatste. En oké, als dit ruikt, dit ruikt al gewoon zuiver. Het ruikt prima. Hoeveel procent alcohol heeft dit? Twaalf en half procent alcohol. Ik heb hem even gedownload, want ik heb even de website op gezocht. Wij hebben gewoon e-shop en alles. Het is gewoon echt al een moderne toestel.
SPEAKER_03In Frankrijk kunnen ze nog wat leren van de websites.
SPEAKER_01Ja, ik zag een paar websites, daar komen er zo meteen op. Bijvoorbeeld die van, maar dat zien we daar met die wijn al, maar als ik dit zo ruik, is er al helemaal niks mees mee. En kwasmaak is er ook helemaal niks mees mee. Fres fruitig framboos en aardbeiachtige, de rode kerst haalde is nog misschien een beetje, rode kerst heb ik niet zo. Dat vind ik altijd net even wat donkerder, maar ik vind het meer framboos, aardbei. Rode beste werd licht rood fruit. En het is gewoon echt prima. En het kost ook niet zoveel, zoiets. Nee, nee. Hij heeft een restsuiker gehad van 4,9%. Dat is prima. En de zuur zit op 6,7 zie ik, en alcohol, alcohol 12,5%. Dus prima, die wijn is helemaal in balans. En kost 11 euro.
SPEAKER_03Prima wijnt, hoor.
SPEAKER_01Ik vind dat voor 11 euro dit zeer kopwaar. Ze hebben gelukkig ook, en daar heb ik trouwens wel een vraag over. Alles staat er in Tsjechisch op. Komt dat omdat je het in Tsjechië hebt gekocht, of is dat het standaard?
SPEAKER_03Nee, daar kom ik straks inderdaad nog verder op terug, maar het heeft ermee te maken dat eigenlijk bijna geen wijn wordt geëxporteerd. En het wordt echt gefocust op de Tshikische markt zelf. Als we kijken naar de Tsjechische wijnen, die in Tsjechië gemaakt worden, zorgt dat voor een derde van de consumptie van Tsjechië.
SPEAKER_01Nog een keer, waar geven?
SPEAKER_03Een derde. Ja, twee derde wordt geïmporteerd van wat ze zelf.
SPEAKER_01Oh, waar geven? Nee, oké, waar geven? Ik heb het opgezocht. Ik heb mijn huiswerk gedaan. Ik heb namelijk gezien dat de productie in Tsjechië is in totaal hebben ze een productie van 550.000 hekt liter, wat er geproduceerd wordt in Tsjechië, maar Er wordt ongeveer 2,1 miljoen hectoliter gedronken. En dan heb ik het over wijn. Ik heb het niet over die 600 liter poogbevolking, bier.
SPEAKER_03187,5 liter, volgens mij. per persoon inderdaad. 187,5. Het is echt cultuur. Als je daarin. Je bent zelfs misschien een keer geweest in Praag of zo. Alleen in Praag. Het is echt cultuur. Mens gaan daar gewoon naar het werk of na het werk heel even bijkletsen met collega's. Ook al is daar wel minder in een bier ook, maar er wordt altijd bijgekletst met een half liter bier als man als vrouw zijn een hal of een kleintje, dus 0,3. En die krijgen gewoon je standaard. Als je daar je adviesviche op de tafel legt, dan krijg je stand een half liter.
SPEAKER_01Het staat je Pils ligt niet voor niks in Tsjië.
SPEAKER_03Nee, 1842 hebben we wel Pils ontdekt. Zeker. Dat weet ik wel uit mijn hoofd ook. Nee, daar zijn we ook wel trots van het Tsjechor.
SPEAKER_01Het even een zijpaatje. Dit heb ik echt niet voorbereid. Maar ik sta te kijken van enorm hoeveelheid bier wat er gedronken wordt. 17 liter per de meeste van de wereld. En 20 liter per bevolking in Zwijn. Dat is hetzelfde als in Nederland trouwens.
SPEAKER_03Ja, en in Denemarken volgens mij bijna ook hetzelfde.
SPEAKER_01En hoeveel mensen wonen er in, Tsje?
SPEAKER_03Net iets onder de 11 miljoen. 10 miljoen 800.000.
SPEAKER_0111 miljoen mensen, ongeveer vergelijkbaar met België eigenlijk.
SPEAKER_03Ja, zoiets. Wel 2,5 keer Nederland.
SPEAKER_01Dat betekent dus dat er gewoon een anderhalf miljoen hectiliter wijn geïmporteerd wordt. En ik zag dat die import komt uit Spanje en Italië. En Pieken. Eindelijk voornamelijk Spanje. Niks niet wat uit Oostenrijk of Duitsland.
SPEAKER_03Weet je hoe dat denk ik komt vroeger?
SPEAKER_01Nee, hebben zij een Hekland Duitsers.
SPEAKER_03Tegenwoordig niet meer, denk ik. Suizo in Nederland. Ja, dat heeft wel lang doorgevoekerd.
SPEAKER_01Hoe moet gesluiten? Ik denk dat het komt, omdat de type wijnen die gemaakt worden in Tsjechië redelijk parallel loopt met Oostenrijk en Duitsland, maar er wordt veel wit gemaakt. Tweederde is wit, één derde is rood. En dan hebben ze heel veel Welchriesling, Riesling, Pinot Blanc zag ik, Gruneveline zag ik. Dus dan denk ik dat meer de wat vollere rode wijnen, die zullen geïmporteerd worden.
SPEAKER_03Dat denk ik. Dat denk ik ook.
SPEAKER_01En dan moet je in Spanje en Italië zijn.
SPEAKER_03Ja, zeker als je kijkt naar de gerechten die in Tsjechië gemaakt worden, dan past er ook wel vaak ook krachtig groot bij. Ja, het is niet echt super verwijd. Maar het is wel iets waar je lekker vindt. Wel heel lekker. Ja, ja, veel stof, beeld. Een beetje Duits. Als vegetariër kom je niet goed uit de voeten daar. Tegenwoordig wel in de steden natuurlijk. En padastoelen zat, toch? En noten zat. Kijk, klein kind zijn we daar.
SPEAKER_01En groenten zat. Dus dat is een culred.
SPEAKER_03Klopt, maar alleen zie je niet zo vaak terug in de restaurant.
SPEAKER_01Maar in ieder geval, die keuken is niet echt verfijnd. Wel lekker, maar niet verfijnd. En dat je daarvoor die krachtige rode wijnen nodig hebt. En dat denk ik, hè? Ik heb het nergens teruggevonden in de literatuur. Maar dat is mijn eigen hersenspinsel eigenlijk.
SPEAKER_03Dat is wel wel geskeunnen. Oké, goed. Ja, natuurlijk. En als we dan nog kijken, en als we nog een klein stukje over de geschiedenis, om dat nog af te ronden, eigenlijk in Tsjechië gebeurt na de fluele revolutie, de splitsing van Tsjech-Slowakije.
SPEAKER_01Ja, zonne slang, toch gegaan.
SPEAKER_03Ja, ze zijn eigenlijk boers, noemen we elkaar altijd, Tsjech-Slowakije. Ze zijn altijd vrienden. Alleen als het op ijshokje aankomt, dan was het anders. Ja, dan is het anders. Ja, dat is een nationale sport. Dus dan wordt het altijd wel een beetje wat feller. Maar voor de rest zijn het hele leuke buurlanden. En eigenlijk vanaf het begin jaren 90, dus 1989 viel. Is eigenlijk al die wijn gaan langzaam weer teruggegeven aan erfgenamen of familieleden.
SPEAKER_01Teruggegeven, terugkopen?
SPEAKER_03Nee, teruggegeven. Het is allemaal met gesloten portemonnee gegaan. Voor namelijk als zij konden aantonen dat jullie voorheen, voordat het allemaal afereigend werd, dan is het allemaal weer teruggegeven. En natuurlijk is ook weer toen de invloed van buiten afgekomen, zoals vanuit Oostenrijk, Duitsland, Italië. Ja, er is ook weer kennis gekomen, moderne wijnkelders. Alleen de wijnkelders daar op dat gebied is echt heel anders. En daar zal we eigenlijk als we over de gebieden hebben ook nog even kort over hebben. Maar het is allemaal heel kleinschalig altijd geweest vanuit het ouds. Het is wel heel romantisch daar. Dat zag ik. Het is echt een hele leuke regio om rond te reizen, zeker in Moravië. En eigenlijk, als we dan kijken, dan hebben we eigenlijk twee gebieden in Tsjechië natuurlijk. Dat is één Moravië en één de Bohemia. Kort over gehad. Moravië heeft ongeveer 18.000 hectare aan wijngaden. En de Bohemen, zoals je goed zei, 700 hectare.
SPEAKER_01Ja, ik zei opeens 700 hectile, dat is natuurlijk niet zo goed. 700 hectare, dat is het. Maar dat maakt het in totaal een kleine 20.000 hectare. En dat is ongeveer minder dan één vijfde van Duitsland. Want Duitsland zit op een dikke 100.000 hectare. Maar het is ook kleinschalig. Want kijk, die 700 hectare in Bohemen rond Praag, daar is het aardal 550 hectare. Over die hoeveelheid, dat is klein. Dat is echt klein. Moet je nagaan. In Zuid-Afrika in Amerika ben ik in wijngoeren geweest, 2000 hectare?
SPEAKER_03Ja, dat is bizar. Je ziet wel dat het gegroeid is, ik denk dat er, ik denk in de afgelopen vier jaar, als ik het goed heb gezien, dat er bijna 800 hectare bij is gekomen. Maar het gaat wel gestaakt, langzaam.
SPEAKER_01Er zijn dus heel veel kleine winddomeinen. Is het ook zo dat als je dan bijvoorbeeld, je hebt als bedrijfje 3 hectare, waar je eigenlijk niet van kan leven, denk ik. Of heel kleins. Is het dan dat mensen een baan erbij hebben en dan die 3 hectare erbij hebben of zo? Kan dat?
SPEAKER_03Ja, vaak heb je dan families die dan in die dorpen daar die wijngaden teruggekregen hebben, met de wijnkelders erbij. Dat zijn echt hele leuke kleine welkernetjes. Aan de bovenkant heb je dan een kleine ruimte waar wijn gemaakt kan worden en waar ze eventueel kunnen zitten. Dan een trapschuin naar beneden. In een kelder die bijvoorbeeld 3,5 meter breed is en acht meter lang. En daar hebben ze dan voor 400 500 flessen aan wijn in oude gebruikte brieks liggen.
SPEAKER_01Maar dan lees ik ook dat ze dan ook nog heel veel verschillende druivensoorten hebben. En dan krijg je toch eigenlijk gewoon een beetje een mengelmoesje.
SPEAKER_03Ja, dat is denk ik.
SPEAKER_01Maar ik las in de factorie. Ja, en het leuke is dat ze heel veel verschillende soorten wijn hebben. Want sommige wijnboeren hebben dan drie hectare en veertien druivensoorten. Ik denk, is dat een voordeel? Dat is helemaal geen voordeel.
SPEAKER_03Nee, ze proberen natuurlijk wel leuk in de theorie te vermarkten. Maar als we dan kijken naar de wijnen die we vandaag gaan drinken. En de wijnmakers, waar ik ook van de zomer ben geweest, die pak het wat serieuzer aan. En die gaan echt wel focus op kwaliteit. En die pakken dan wel weer terug op de originele, minder verschillende soorten druivensoorten.
SPEAKER_01Dus die gaan druivensoorten rooien.
SPEAKER_03En dan terugplanten voor druiven die daar vandaan komen en die kwaliteit kunnen leveren. Want jij hebt ook heel veel druivensoorten die er nu nog staan. Die inderdaad, zijn druifensoorten, die voor bulk weinig gemaakt worden, waar weinig terugwaarde. In de tijd van de Russische alweersing aangeplant, heel leuk voor massa, maar niet voor kassa.
SPEAKER_01Dus die schakelen terug van veertien druivensoorten naar bijvoorbeeld vier druivensoorten. Ik kan me voorstellen, als je in Moravië zit en je zit helemaal tegen die grens aan, wijnvier, is al een hele hoop Kruneveld in dat je die dan toelegt op de terroar. Ik neem aan dat ze nu meer kijken wat voor een terroir heb ik en wat kan daar het best op staan.
SPEAKER_03Ja, want als we het over het klimaat hebben, dan hebben we warme zomers en koude winters natuurlijk, want het is landklimaat. Het is continentaal. En je hebt hier zeker die invloeden vanuit Oostenrijk. Dus geologisch is het best divers. Je hebt kalkstinheuvels bij Padua. En lus en klei en andere delen weer. En dat zorgt voor verschil, verschillende stijlen. En dat kan echt verschillen wat serieuze rood tot mineraal wit. Dat is eigenlijk best wel verdeeld over verschillende regio's. En dan als we dan kijken in Moravië is dat in vier subregio's geweest.
SPEAKER_01Ja, ja, oké. Ja, want ik zeg een kaartje. Dat je inderdaad vier subregio's hebt. En dan zijn er ook bijvoorbeeld nog, trouwens, we hebben het ook nog iets moees. Laten we dat, laten we dat even doen. Een riesling brut hebben wij. En dan methode traditioneel. Daar ben ik benieuwd, laat maar komen. Er zijn misschien denk ik ook nog eens families die denken van die drie hectare. En ik heb een baan, ik ben AI-speist of zo geworden. En dan moet ik met die drie hectare niks. Dus dat ze dat verkopen. En dan dat je dus grotere winddermijnen hebt. Ja, klopt. Wik ik zag een paar foto's langskomen. En we gaan straks twee wijnen proeven. van iemand die naar een supermoderne winery heeft neergezocht.
SPEAKER_03Deze wijnberg.
SPEAKER_01Ja, Zonberg. Zonberg. Nou, ik zag het. Ik denk, dat ding daar ook in Duitsland of in Oostenrijk kunnen zijn.
SPEAKER_03Prachtig.
SPEAKER_01Ja, je ziet daar een aantal.
SPEAKER_03Ja, ik ben er van de zomer geweest. Ik ben over geweest. We hebben ook straks zo Michlovski, die hebben straks ook. Dat zijn echt.
SPEAKER_01Als je ook al kijkt naar die etiketering, alleen al. Het is modern. Dit is supermodern.
SPEAKER_03Ja, ik ben heel benieuwd.
SPEAKER_01En hij gebruikt ook Riesling Brut. En niet zoals hebben jullie het in Riesling. Hoe heet dat? De Tsjechische benaming voor.
SPEAKER_03Riesling Rinski.
SPEAKER_01Ja, Riesling Rinski. Dat zou ik op die andere. Da denk ik bij mezelf van dat is wat ik bedoel. Waarom gebruiken zij niet gewoon de internationale driverssoorten dan?
SPEAKER_03Ja, daar heb ik geen duidelijk antwoord op gekregen toen ik ben geweest. En ze geven aan dat ze natuurlijk een afscheid merk is voornamelijk Tsjechisch. Tsjechischen niet heel extreem nationalistisch, denk ik, maar houden wel van een Tsjechisch vlaggetje op de fles en dergelijke. Heb je in Oostenrijk ook? Ik denk dat ze daar wel aan vast kunnen houden, ook met de benamingen. Maar ik denk langzaam, want ik heb jou ook voor je verjaardag een fles gegeven, daar staat tegenwoordig dan wel Pinoir op. Ik denk dat er wel een verandering in gaat komen bij de grotere wijnmaakers. Zeker bij de kleine, zal het wel Tsjechisch blijven, omdat ze gewoon, en als ze het merkt is daar lokaal en voor toerisme lokaal. Maar ik denk dat we wel gaat veranderen in de toekomst. Ik ben heel benieuwd wat we nu in het klas hebben eigenlijk.
SPEAKER_01We hebben een Riesling bruit in het klas. Nou, de moes zal niks mis mee. Ik kijk alleen naar het zicht.
SPEAKER_03Ga jij in gang? Het is jouw wijn. Ja, ik om te bijmeld, Sect wordt hier eigenlijk gemaakt sinds 1877. Dus ook al redelijk wat jaadjes. Dit zijn 100% Riesling. En de klonen komen ook direct uit de moezel vandaan. Oh, ja? Die heeft de traditionele methode gehad, 12 maanden salat.
SPEAKER_01Twaalf maanden salat. Ik krijg gewoon moezelriesling. Nee, ben je geen grapje. Maar ik rik wel heel duidelijk riesling. En gewoon zuive Rieseling. Dat is wat ik rijk. Een fijne moes ook, om te zien zo. Dan ga ik eens even het appelige, groene appel. Citrus ook. Geen briosje dan.
SPEAKER_03Ik heb niet zo'n witte bloemen nog, witte bloemen. En de smaak vind ik ook, ik heb nu een slok genomen een beetje die Granny Smit. Ik vind het wel zeker niet verkeerd.
SPEAKER_01Ook dit is weer drinkbaar.
SPEAKER_03Ja, als je kijkt, voor 520 kronen, net geen 21 euro.
SPEAKER_01Dit is 21,50. Ja, ik ben van de cent.
SPEAKER_03Ja, dit is gewoon een wijnmaker die wil kwaliteit gaan produceren. Die zijn sinds 2003 bezig. Zo'n berk hoort echt tot de top van de Moravië.
SPEAKER_01Maar dat is nog groot, dat is klopt 45 hectare hadden ze. En een supermodern gebouw.
SPEAKER_03Ja, en we hebben daar nog straks een andere wijn van hun. Die heeft ook met de Kanten Awards gewonnen.
SPEAKER_01Engelstalige website.
SPEAKER_03Ja, ook.
SPEAKER_01Dus en Tsjechisch en Engels. De meeste hadden dat niet. Nee, zeker niet. Want dan ging ik dingen opzoeken en dan moest ik Google vertaal erop zetten. En dan heb ik hier een driversoort dat heet Duitse meisjes. Nou, daar heb ik nog nooit van gehoord. Google Translate. Serieus waar. Ik weet niet wat ze er bij nemen. Maar dit was een Engelstalige website. Kun je aanklikken, Engels. Niet Engels. Ja, Engels en Tsjechisch kun je aanklikken. Klopt. En supermodern. Volgens mij zit er ook een restaurant bij zelf.
SPEAKER_03Er zitten concerten, restaurants, proeverijen. Een supermodern gebouw, waar je dus echt als je in de winkel staat, ook bij hun. Ze zitten elke dag per jaar, elke dag van het jaar zijn ze open. Dat is ook wel uniek. En die hebben ook vaak concerten, wat ze daar organiseren en dergelijke appartementen en alles.
SPEAKER_01Ja, het is Duits-Oostenrijks gewoon. En ingericht op toerisme ook gewoon. Ja, heel erg ingericht op toerisme. Maar daar is natuurlijk niets mis mee. En zij, want ze hebben 45 hectare. Hebben ze dat dan waarschijnlijk aangekocht van kleine bezitters. Weet je wat ook nog eens een keer is? Heb je als gezin drie hectare. En dan heb je drie kinderen. En paps en mans op een gegeven moment. Splint het allemaal weer? En versplind het allemaal weer? Want dan krijgt iedereen een opdeling weer. Dus heeft iedereen weer een hectare.
SPEAKER_03Daar kun je helemaal niks meer. Of je hebt dan de oudste boer die het allemaal overin zou kunnen. War je hoeft dat niet zoveel erfbelasting te betalen in checkje?
SPEAKER_01Dat is al een reer om in Tjechiek te halen.
SPEAKER_03Ik heb twee paspoorten gelukkig.
SPEAKER_01Twee paspoorten. Ja, lekker makkelijk. Maar ik kan me wel voorstellen dat er ook op een gegeven moment ook wat schaalvergroting gaat plaatsvinden en weet ik veel wat.
SPEAKER_03Ja, je ziet dat er wel investeerders ook bij gepaard zijn om hier iets meer van te maken. Want je kan met de grond en met de verandering van het klimaat kan je daar denk ik wel in de toekomst steeds mooiere dingen gaan maken. Ja, dat is wel de een van deze voorbeelden bij. Vind ik verrassend. Ze hebben namelijk ook nog een extra brute. En een blanden bland maken ze ook nog.
SPEAKER_01Oké, dus drie soorten sect, eigenlijk. Heer het daar ook sect?
SPEAKER_03Normaal zien ze het altijd sect. Je hebt de grootste producent, ik heb hem volgens mij straks nog ergens in de theorie staan. Dat is Bohemia sect. En dat is nog echt overblijfelen van een beetje het communistie van toen. Als iedereen daar tijdens het nieuwjaar, waar we net vandaan komen natuurlijk.
SPEAKER_01Ik heb het geleerd dat een sport goedkoop spult, toch?
SPEAKER_03Ja, dat is bizar goedkoop. Demisec. Dus half zoet?
SPEAKER_01Zoals in Duitsland rood capje.
SPEAKER_03Ja, maar mensen drinken het echt de oude generatie, liters, liters, liters. Elke supermarkt zie je gewoon pallets daar staan en die zijn al elke dag.
SPEAKER_01Ja, maar goed, maar dit kost 21,50. En dan kan ik me voorstellen, een hele hoop Tsjech, vooral de oudere generatie, zeg van nou, veel te duur.
SPEAKER_03Als ik dacht dat ik mijn oma of mijn opa van 93 van 90, die denken wel niet zo gek geworden. En die zijn weer vinden dat bizar veel geld. Zeker voor mijn.
SPEAKER_01Het is 520 en een krona.
SPEAKER_03Tchsische krona.
SPEAKER_01Tsjechische krona. 520 Tsjechische kronen. We zagen de Tsjechische kronus 4 cent geloof ik.
SPEAKER_03Ja, 15 kron is 1 euro rekening altijd.
SPEAKER_01Ja, 4 cent voor een kron. Daar heb ik het toch goed uitgerekend. Ja, zeker, zeker. Zeer heel goed. Want ik zag in de eerste als ik het uitreek, kwam ik op 2150 euro. Ik denk dat lijkt me een beetje te veel.
SPEAKER_03Ik kan mijn studentenbord meneer niet aan.
SPEAKER_01Nee, nee, nee, nee, nee.
SPEAKER_03Goed. Ik vind het prima.
SPEAKER_01Er is echt helemaal niets, maar dan ook niets mis mee.
SPEAKER_03Nee, en dan als we het over die regio's hebben in Moravië, dan hebben we Snojemska. Ik moest van jou op verzoeken: de namen maar.
SPEAKER_01Ja, jij moet de namen zeggen, want ik weet het echt niet. Maar jij spreekt vloeiend.
SPEAKER_03Ik heb tweetalig opgevoed.
SPEAKER_01Tweetalig opgegroeid. Perfect.
SPEAKER_03Ze hebben Snojemska, dat is rond de stad Znoijer in het zuidwesten van Moravië. En dat is eigenlijk best wel een bekend gebied voor frisse witte wijnen, onder andere Rieslings of in Blanc, Gruneveldner. En dan heb je verschillende nationale parken daarin bij. Maar je hebt ook heel veel die grote verschillen tussen dag- en nachttemperatuur, waardoor de wijnen veel zur blijven houden. En ook wel iets van mineraligheid vaak in dat gebied.
SPEAKER_01Daarom heb je natuurlijk veel meer wit dan rood. Want twee derde van de productie is wit. Daar hebben we het al over gehad. Een derde is rood. En die heeft natuurlijk ook vooral te maken met die omstandigheden daar.
SPEAKER_03Dus momenteel is daar gewoon makkelijker en beter voor witte wijnen dan voor rode wijnen. Er zijn uitzonderingen natuurlijk. Ik heb jou volgens mij een fles gegeven die bijna 15,5% alcohol heeft.
SPEAKER_01Ja, Pinot Noir of 15,5% alcohol.
SPEAKER_03En Bariek uitrijping drie jaar. Ik heb hem nog niet geprobeerd. Ik ook niet.
SPEAKER_01Dus je geeft mij iets cadeau wat je zelf niet kent.
SPEAKER_03Ja, zeker.
SPEAKER_01Kan jij het uitzenden? Oh, ja, attent, attent. Heb ik nog een dingetje over Global Warming. Hebben ze dat daar ook? Lijkt me wel, hè?
SPEAKER_03Heb je dat zeker? Zoals misschien ook Annie Looses ook zou zeggen. Voor hun speelt het redelijk nog wel goed in de voeten. Behalve in een hele droge gebieden rondom Palen, waar dat ze echt heel droog. Daar zie je ook wel dat ze alle jonge wijndruiven die ze aanplanten, echt wel met wijnstokken, sorry.
SPEAKER_01Dus jongen aanplant mag geïrigeerd worden.
SPEAKER_03Mag geïrigeerd worden, daarna doen ze het niet meer.
SPEAKER_01En wat is daarna na een jaar of vijf, zes?
SPEAKER_03Ik denk na een jaar of drie zie je het eigenlijk voornamelijk.
SPEAKER_01Dus alleen de opstart van de druivenstok.
SPEAKER_03Anders overleven ze het gewoon niet.
SPEAKER_01Als het te droog is. Op het moment dat die wortelen wat dieper gaan, dan kunnen ze zonder irrigatie.
SPEAKER_03Zodra ze bij het grondwater kunnen komen door alles heen. Want je ziet daar in de zomer, dus ook als je er bent, is ook alles gewoon geel. Dan denk aan nog niet de extremen van de Elsas, maar alles is daar echt heel droog. Er valt zo weinig regen in de zomer.
SPEAKER_01Weet je iets over neerslag en wat?
SPEAKER_03Nee, volgens mij heb dat niet in de theorie erbij gezegd. Daar heb ik ook niet op gezocht. Eerlijk gezegd oké. Nee, het is heel druk. En dan eigenlijk het volgende gebied waar we eigenlijk naar kijken, is Mikulowska. En dat is rond de stad Miklov en Palawaheuvels. Palawa's naar de Drijvensoort, waar we straks ook nog over gaan hebben.
SPEAKER_01Palawa is een drijversoort. Oké, vertel.
SPEAKER_03Want dat is een lokale kruising. En daar kom ik daar nog wel dieper op terug als we hem gaan proeven. Oké, we gaan hem proeven. En als we dan kijken naar Miklowska, vind ik dat wel een van de leukste gebieden qua. Als je daar wil naartoe gaan, dan is dat heel romantisch. Je hebt die kookstinhellingen en echt die terrassen, ook eronder. En daar vind je veel Wels, Riegeling, Pinot Blanc en Palenwa dan. En de wijn zijn vaak wat explosiever. Maar ken jij toevallig het gebied niet, Marcel? Want ze hebben daar namelijk een van de best bewaarde archeologische vondsten van de mensheid van 20 à 30.000 jaar geleden. Ze hebben daar opgraving gedaan en ze hebben beelden teruggevonden en een van de meeste. Beelden? Beeldjes van vroeger.
SPEAKER_0130.000 jaar oud? Ja, zeg maar niks.
SPEAKER_03Nee, en echt gewoon heel veel archivosoche vondsten hebben ze gedaan onder de wijn gehouden. En wat was dat? Dat was bij Mikolof daar bij de Palen.
SPEAKER_01Uit welke cultuur kwam dat dan?
SPEAKER_03Dat zou ik niet weten. Ik ben zelf geen gezien, helemaal niet. Nee, maar ik las er en ze hebben daar ook in de musea daarover. Er komt echt heel veel kennis, van die tijd vandaag. Dat is een kleine side note, maar wel interessant.
SPEAKER_01De brut, prima. Dan gaan we naar jouw palawedraaien soort. Hoe spreek je uit? Palawa. Ik spreek ook al Tsjechik. Snelle leerling. Oké, goed. Kun je even pakken uit de kokes? Nee, nee, nee.
SPEAKER_03Het staat op de fles ook. Palawa is eigenlijk ontstaan.
SPEAKER_01Ik heb nog steeds een beetje van die second.
SPEAKER_03Helemaal niet verkeerd, hoor.
SPEAKER_01Nee, ook een fijne moes. Als ik dit blind krijg. Zou je niet zeggen dat het tjechik is? Ik zou dit wel gelijk in Duitsland plaatsen. Oostenrijk niet?
SPEAKER_03Ik heb heel weinig sect uit Oostenrijk op.
SPEAKER_01Nou, de sect uit Oostenrijk die ik ken, die wordt dan weer gemaakt van Gruneu. En die heeft wel duidelijk veel meer body. Ik vind dit wel een riesing sect. Eigenlijk.
SPEAKER_03Nu hebben we in ons glas Kadrenka Toe Pala 2023. En Palawa is eigenlijk een kruising tussen Tramine en Mulaturgo. Tramina en Mulaturgo.
SPEAKER_01Exotische van Tramine haal ik er niet uit. Eerlijk gezegd.
SPEAKER_03Hij heeft een wat diepere kleur, dus ik vind het altijd lichtgoud iets hebben. Ik ben heel benieuwd wat jij hier qua geur en smaak uithaalt.
SPEAKER_01Ik heb hier wat gele appel, ook weer bloesem.
SPEAKER_03Witte peper heb ik ook.
SPEAKER_01Ja, witte peper, heel goed, heb ik ook. Ja, bornie kun niet ruiken, natuurlijk. Maar het is een wel een wat vollere wijn. Hij is denk ik niet op hout gemaakt. Want het is echt stalen tank.
SPEAKER_03Ja, als het op hout gemaakt wordt, dan is het altijd heel oud gebruikt hout. Maar dit is bij een producent die het op FS doet.
SPEAKER_01Doen ze dan niks met nieuw hout of zo?
SPEAKER_03Wel sommige andere nieuwe wijnboeren. Ik zag wat Chardonet, maar heel weinig. Die doen ze dan wel op deels gebruikt of nieuw hout. Maar dat is echt nog wel bij de bekendere en grotere namen. Dit doen een kleine wijnboer. Die we hadden bijvoorbeeld. Ja, Mikulowski inderdaad.
SPEAKER_01Nieuwe hout moet je kopen en kost. Dat is duizend euro. Hout first. Een beetje hout first.
SPEAKER_03Dit is echt de lokale identiteit van Tsjechië Pala, als we dat gaan kijken.
SPEAKER_01Ik had er nog nooit van gehoord.
SPEAKER_03Je kan het inzetten bij veel van de Tshikse keukens bij lekker sausjes en romatische gerechten, kan deze wijn ook wel tegenaan.
SPEAKER_01Ja, maar gelukkig dat Tramina. Want ik ben geen fan van Tramina. Hoezo niet? Ik vind het veel te aromatisch. Quistamine er zijn maar hoogzelde eentje dat ik denk van oh ja, dat vind ik wel mooi. Maar meestal niet. Maar ik ben natuurlijk. Ik ben Gewistamines gewend uit de Elsas.
SPEAKER_00En dan weet je wel hoe ik daarover denk.
SPEAKER_01Dat gaat Benjamin hopelijk misschien veranderen. Dan gaat Benjamin roes veranderen. Daar gaan we een podcast Elsas mee doen. Maar ik vind dit wel een mooie wijn, weet je waarom? Hij heeft bordy en hij heeft mooi zuurgraad. En hij is ook mooi droog. En dit kan je bijvoorbeeld inzetten met een gerecht, met kip of zo, met wit vlees. Of wit vis in een botersaus of zo. Wat volumineuser, gerechter witte wijn bij.
SPEAKER_03Ja, ik vind de naasmaak ook heel fijn van Paalwaar.
SPEAKER_01Ik vind hem net iets aan de korte kant qua afdronk, vind ik wel. Het is een redelijke gelaagdheid, maar ik heb gezien, hij is ook niet al te duur. Het kost 13 euro. En voor 13 euro kan ik me voorstellen dat je dit ook wel dit wel een goede wijn is. Etikettering is prima. Vind ik wel. En het is goed op. Dus het is een hele moderne uitstraling, heeft die wijn. En is gewoon. Ik vind het eigenlijk wel een.
SPEAKER_03Voor jou is het meer verrassend dan voor mij. Ik heb het wel vaker gedronken. Maar het is eigenlijk voor het eerste dat je deze driftshort ontproeft.
SPEAKER_01Ik heb nog nooit pare op. Nog nooit. Ik denk ook dat de wijnetje gewoon zo moet drinken. En die moet je niet een paar jaar wegleggen. Dit is bedoeld voor consumptie binnen een paar jaar.
SPEAKER_03Ja, ik denk ook niet dat je er veel beetje is. Nee, wind er niks bij.
SPEAKER_01Al zo drinken. En net wat ik zeg, het zij als aparatief wijn.
SPEAKER_03Ja, het zonnetje op je bolletje. Lekker gekoeld. Lekker gekoeld. En als we dan naar de laatste twee gebieden even kijken: in ieder geval van Moravië. Dan heb je nog Welko Pavlitska.
SPEAKER_01Het spreekt wel heel mooi uit. Ik breek Welko Pavlovica.
SPEAKER_03Welko Pavlovitska. En jij zegt? Welko Pavlovica.
SPEAKER_00Kijk, jij is beter hè?
SPEAKER_03Ja, dat is het gebied rondom Pavlovitse. Iets centraler in Zuid. Dat is net wat warmer. En daarom zie je dan ook weer meer blauw druiven er aangeplant in dat gebied. Dus blauw-Frenkisch. Ja, blauw, maar dat is natuurlijk wel Oostenrijks, hè? Ja, Frankovka noemen we het in Tsjechië. En dan hebben we Saint Laurent. Wij noemen dat dat Zwarte Zinsk.
SPEAKER_01Er staat in de vertaling Saint Laurent, maar het is geen Saint Laurent. Het is Sankt Laurent. Ik heb één keer op flikken gekregen van een wijnboer, maar ik zei tegen hem Saint Laurent. Toen zei hij, Marcel, bij ons hij is dat Sankt Laurent.
SPEAKER_03Ja, maar die gekke check hebben er natuurlijk weer iets anders tegen. Want dat is een woord waar jij dan denk ik al helemaal niet kan in.
SPEAKER_01Maar daarom bedoel ik, waarom zetten ze niet gewoon Sankt Laurent op? Maar ja, net wat je zegt, het is hoofdzakelijk toch binnenlands.
SPEAKER_03En dan Binnenlands snapt dan meer Swarto Verzienske wino, dan wat meer dan Sankt Laurent. Maar het komt ook mal tegen en ook wat andere rassen. En dan hebben we het laatste gebied eigenlijk in dit gebied, in Moravië dan, is Slovaadska. En zoals dan de naam, misschien hoor je het tegen de Slwaakse grens. En die uitlopers zitten tot in de Karpaten zelfs. Dat zijn hele kleine wijngebiedjes wijngaaten rassen. Daar zie je Pinot Blanc, Pinot Noir. En Riesling doen het je goed. Ja, dat zijn vaak heel hoog zuur ook, omdat er wel echt heel veel dag- en nachttemperatuur verschillen in zitten. Maar ja, ik weet niet als je deze vier gebieden zo hoort, Marcel, welke van de vier gebieden spreekt je zo meest aan?
SPEAKER_01Ja, ik denk dat het erg Oostenrijks eigenlijk is. Als je zo kijkt naar Waghaw en naar Wijnviertel en Burgenland. Die hoek in allemaal. Daar lijkt het toch wel heel sterk op hoor, vind ik. Duits niet, want daar is het niet goed genoeg voor.
SPEAKER_03Nee, nee, nee, daar blijf ik vanaf iets zijn.
SPEAKER_01Ik neem het niet meer onder ruzie meer marche. Maar nee, nee, het is een geitje natuurlijk. Maar ik vind het beste behoorlijk in die smaaklijn liggen hoor. Germaanse wijn.
SPEAKER_03Germaanse wijn.
SPEAKER_01Dat is het. Ik vind het prima tot nu toe, je hoort mij niet klaar over de kwaliteit. Heel veel mensen zullen natuurlijk denken dat spul moet spot goedkoop zijn, dat Tsjechische wijn, weet je wel, mensen denk ik ook altijd, want ik was in Slowakije afgelopen vakantie. Ook daar. Het ligt op een prijsniveau van gewoon hier. Je hebt gewoon hele goede wijnen. Die gewoon 15, 20, 30 euro kosten. En heb je hier ook, zie ik. Het is geen spul van Bulgaars of zo voor 4 euro supermarktniveau of zo.
SPEAKER_03Nee, kijk, die zijn er natuurlijk wel. Maar ik wil ook laten zien. Want ik heb van alles wat meegenomen. Van 30 euro plus tot net over de 30 euro in ieder geval net over de 10 euro. Dat er heel veel verschillende stijlen gemaakt kunnen worden. En van redelijke kwaliteit van wat wij maken, ook wilt maken. Dat er wel stappen gezet worden. Ik denk dat het nog wel zeker veel te halen is. Maar ik denk dat het wel een mooie kant op gaat. En dat het ook langzaam wat meer buiten Tsjechië ook wat meer voet en aardig gaat krijgen. Want het zijn wel gewoon leuke speciale dingetjes en wat een keer wat anders.
SPEAKER_01Er wordt 80.000 heklute geëxporteerd. Er is zelfs een importeur in Nederland. Echt? Ja, Versma. Short.
SPEAKER_03Wist ik niet.
SPEAKER_01Serieus. Maar ik denk dat het minimaal is. En ik laat ook, weet je wat ik dan? Dat snap ik eigenlijk weer niet. Het ging over export. Hebben een aantal wijnboegen een tour gemaakt door de Verenigde Staten. Ik denk, waarom ga je als je zo weinig hebt, een tour maken door de Verenigde Staten. Maak gewoon eerst eens een tour door Europa. Daar gaan ze naar Amerika toe. Ja, daar snap ik echt niks van. Maar ja, goed, er wordt 80.000 hekt liter.
SPEAKER_03Daar ben ik. Ik ben een paar keer tegengekomen bij een restaurant waar Sommelier dat heeft ontdekt en een paar flesjes heeft meegenomen. In Oostenrijk heb ik het wel eens gehad. En in Tsjechië en Praag ook bij een sterrenzaak natuurlijk. Maar dan is het ook leuk. Maar ik ben het in de Oostenrijk een keer tegengekomen in een restaurant. En in Duitsland ook. Maar voor de rest nog niet op veel plekken in de wereld. En dan hebben we eigenlijk nog het tweede gebied, dat is de Bohemi. Dus dan gaan we richting Praag kijken. En dan kennen we natuurlijk de rivieren, de Elbe. Of in het Tsjechisch Labe. En de Moldau. Of Vletawa. Daar is ook een heel mooi nummer van gemaakt.
SPEAKER_01Ja, dat is een mooi klassiek. Tjechier Moldau.
SPEAKER_03En Berger Smetana. Daar zijn we natuurlijk ook trots op in Tsjechië. En dat zijn wat koelere en nattere gebieden. En die zijn heel erg versnipperd. We hebben het begin al over gehad. Het was vroeger veel groter dan dat het nu is. En tegenwoordig zijn er maar twee subregio's. En dat is Litomerska. In het noorden van Bohemia dat ligt rond de stad Litomers en Oestinat Labem. En dat is eigenlijk vulkanische bodem. Langs de Elbe. Daar zit ook wat meer verschil in in Hellingen. En je vindt daar Mulato, Riesling, Pinoard. En dan heb je nog Melnitka. Rond de stad Melnich, natuurlijk, ten noorden van Praag. Melning is een druivensoort.
SPEAKER_01Uit Roemenië of Bulgarije.
SPEAKER_03Geen idee. Ik zou Melding zijn. Heel goed in ieder geval. Maar dat is eigenlijk waar de Elbe en Molden over samenkomen. En dat is het gebied van de Bohemse Adel. Filies als de Lopkowitse families hadden je vroeger een eigen kasteelwijngade. En Riesling en Pinoir doen het hier bijzonder goed op de Hellingen. En veel van die eigen wijnen vind je alleen maar af en toe in een restaurant lokaal. Hoort voor de rest niks van mee verkocht. Of je ziet het misschien een wijnbistro of een privécollectie van iemand. Maar het is allemaal kleine oplaages, natuurlijk, 700 hectare.
SPEAKER_01Ja, 700 hectare. Ja, dat is niet veel. Nee.
SPEAKER_03Dan gaan wij kijken naar de verschillende druiven. En zoals we het er al kort over gehad hebben. We hebben 70 verschillende variëteiten. Dat is voor zo'n kleine regio heel veel. Ja, dat is heel veel. Je ziet daar tot 10 tot 15 verschillende monoplages die het vaakst voorkomen. Dat heeft allemaal mee te maken met al die percelen die terug zijn gekomen.
SPEAKER_01Heb je een wijn bij je uit Bohemian?
SPEAKER_03Nee, uit Bohemie heb ik niks. Oké.
SPEAKER_01Alles uit Moravië.
SPEAKER_03Wat moeilijker aan te komen moet ik ook zeggen. En ja, ik ben ook vanuit het huisje richting Moravië gegaan. Vind ik toch mijn persoonlijke favoriete wijnraden zijn daar in ieder geval.
SPEAKER_01Jullie huis is ook Moravië ook.
SPEAKER_03Ja, precies op de grens van Wiesotje naar Moravië zitten wij. Dus momenteel ligt er ook een mooi pak sneeuw daar. We ski je ook nog. Ja, we kunnen zeker skiën daar.
SPEAKER_01En zullen we die Riesling doen? Ja, ik ben heel benieuwd. Riesling weer.
SPEAKER_03Zonberk weer.
SPEAKER_01Weer die grote winery. Oké, en dan een Riesling met wat flesrijping. Zeker. 2017. Ja, ik ben benieuwd. Even kijken hoe dat ontwikkelt.
SPEAKER_03Twaal en half procent alcohol.
SPEAKER_01En ook weer dat Zonberk gewoon weer een heel modern etiket.
SPEAKER_03En VOC, de hoogste Check appellatie. Ja, daar gaan we het nu over hebben. Ga je gang. Ja, we hebben verschillende wijnen. Laten we eerst even die wijn ben ik heel benieuwd naar. Maar ik zal even inderdaad de verschillende appellaties erbij pakken. We verschillende drijven gaan hebben. Ik denk dat we het beter eerst over de drijven kunnen doen en dan op kunnen bouwen.
SPEAKER_01Oh, je wilt eerst naar de drijven. Oké, nou goed, zoals we het al gehad hebben, Zeer heel veel. Maar Grune Veldliner.
SPEAKER_03Ja, en dan lokaal Veldgyanske Zelene noemen wij dat.
SPEAKER_01Ja, dat ga ik mij niet aan maken.
SPEAKER_03Nee, Grene Veldliner. Ja, dat kennen we natuurlijk. Dan hebben we Mulaturgo. Lokaal wordt dat Moulerka genoemd. Dan hebben we Riesling Rienski. En dat is vernoemd naar Riesling van der Rijn. Dus echte Riesling.
SPEAKER_01Wel echte Riesling.
SPEAKER_03We hebben dan nog Riesling Vlasitski. En dat is wel Sri.
SPEAKER_01En dat is eigenlijk helemaal geen Riesling. De Rijn Riesling en de Wels Riesling heeft niks met elkaar te maken.
SPEAKER_03En als we naar deze wijn zien, dan zien we denk ik ook wel dat hij iets van leeftijd heeft gehad.
SPEAKER_01Ja, het is 2017 en dan zie ik al meteen een veel geelere kleur. Dan gaan we het ruiken en dan ruik ik ook een belegen tonen. Maar hij krijgt ook een beetje honing, een beetje.
SPEAKER_03Ik weet niet of de zonberken ook, ze doen daar wel voor deze wijn handmatig plek, want zij doen ook zoetewijnen maken met batritus, omdat zij daar een heel groot waterreser onder hebben staan, wat ook voor microklimaat zorgt, wat smorchts misbrengt en avond ismiddels inderdaad gewoon zon.
SPEAKER_01Oké, maar dit is al 8 jaar oud.
SPEAKER_03En die heb je onlangs gekocht, ik heb niet mogen proef gedaan, maar ik heb er twee flesjes van mee kunnen krijgen, ik ben heel benieuwd wat je ervan vindt.
SPEAKER_01Hier pak ik dan weer bij minder positieve. De wijn is gewoon in zijn geur vind ik hem ook al echt al wat belegen.
SPEAKER_03Dat is ook wel oud eigenlijk.
SPEAKER_01Redelijk oud. En als ik 2017 Resling drink uit Duitsland, dan heb je dat niet. Nee, dat heb je dat niet. En dus al oudere tonen.
SPEAKER_03Maar zou daarmee mee te maken kunnen hebben, denk je?
SPEAKER_01Het is ook schroefde op afdeling. Dus dat zal het niet zijn, maar ik denk. Ik weet het wel opvoeden of zo. Ik denk wel dat het een RWS is, geen schinhout.
SPEAKER_03Nee, dat denk ik ook niet.
SPEAKER_01Dat je ook wel wat langer op de Droesum liggt, op de Lie. Maar ik vind hem ook heel vlak.
SPEAKER_03Ik had er meer van verwacht.
SPEAKER_01Ik vind hem niet echt dat het echt, er zit ook geen gelaagdheid in en lengte ook matig. Ik weet dat je ervoor betaald hebt 2250. Nou, mijn luister is leuk dat je meeneemt hoor, laten we dat voorop stellen.
SPEAKER_03Je moet alles proeven.
SPEAKER_01Ja, moet alles proven. En dan denk ik dat dit zou ik. Waarom waren ze dat zo lang?
SPEAKER_03Ja, zij willen denk ik deze wijn wat meer inzetten op denk bij gerechten, dus meer inderdaad als gastonomische wijn. Wij verkopen op dat moment toen ik er was al 2022 en 2023 ook van deze. Misschien kon ze er niet van afkomen. Zou kunnen. Ik heb expres toen, ik dacht een keer aan iets ouders meenemen om in de landen.
SPEAKER_01Ik zou precies hetzelfde doen hè, dan weet je ook gelijk. Maar nu weet je ook gelijk dat je het niet meer moet doen.
SPEAKER_03Nee, dan kan je beter na die 2022 en 2023 kopen en gewoon opdrinken. Want ik denk dat dat toch wel mooier is.
SPEAKER_01Ja, dat denk ik ook. Dit is duidelijk belegen. Dit is duidelijk. Ja, ik vind hem ook.
SPEAKER_03Je moet er van hoge van die beetje.
SPEAKER_01En de neus is je ook niet spannend. Dit is nou echt geen spannende wijn.
SPEAKER_03Je proeft wel dat het die leeftijd heeft en dat is de enige.
SPEAKER_01Ja, hier worden we niet vrolijk van. Het is niet slecht. Er zijn mensen die zouden dit nog opdrinken.
SPEAKER_03Ja, dat denk ik ook. Wij niet. Om inderdaad de rode wijn inderdaad, of de witte wijn af te sluiten.
SPEAKER_01Maar voor 2250 vind ik het wel. En dan is het wel heel moderne etiketering en schroefdop en al erop en de raan. Maar die houden ze toch.
SPEAKER_03Ik zal ze vragen of je ze een nieuw jaar gang willen opstellen.
SPEAKER_01Nee, als je er weer een keer komt.
SPEAKER_03Jij gaat regelmatig naar Challenge, maar in de buurt is het binnenkort.
SPEAKER_01Ja, dan wip je er even langs. Zo zeg je moet luisteren. Ik zie hier de lol die voorheen, eerlijk gezegd. Leermoment. Zeker.
SPEAKER_03En qua witte wijndruif hebben dan of afsluitend dat hebben we natuurlijk Chardonnays of een plan. En dan palawan natuurlijk. En dat is dan die lokale kruising. Die is genetisch wel automatiek gemaakt. En eigenlijk zullen we er nu achter dat de verschillende profielen van wijn vandaan kunnen komen. En ik wil graag die smaak even wegspoelen.
SPEAKER_01Gelukkig water. Maar we gaan nu een andere riesling proeven, maar dit is een Welsh Riesling.
SPEAKER_03Ja, dit is van Mikulowski, president QV 2019. Ook een hele bekende wijnmaker. Dat is echt een unoloog, ook zelf.
SPEAKER_01Eenoloog. Hoe is ze met de scholing daar?
SPEAKER_03Goed, ze hebben daar in Moravia hebben ze daar ook wijnschool, wijnbouwschool.
SPEAKER_01Ja, in Brno of zo denk ik dan?
SPEAKER_03Nee, in Snooymor.
SPEAKER_01Zit daar een soort van wijnbouwschool?
SPEAKER_03Ja, in de buurt van alle Wijngaden ook. En die doen ook heel veel uitwisselingen samen en samenwerkingen met de scholen uit Oostenrijk.
SPEAKER_01Ja, om met Oostenrijk veel. En die mensen die daar een wijnopleiding doen, maken die ook stages. Ga die naar allerlei gebieden in de wereld om hun kennis te vergroten en de blik te verwijder.
SPEAKER_03Ja, en wat ik weet, is dat bepaalde wijnmakers ook in de boering geweest zijn. Bij wat kleinere huizen zijn. Ik heb niet zo interdieparaat bij welke huizen zijn geweest, maar ook voornamelijk veel in Oostenrijk zijn ze geweest, in Zwitserland ook een aantal. En ze proberen er wel steeds meer mee te doen.
SPEAKER_01Maar dan kunnen alleen die bedrijven doen die als schaalvergroting hebben gedaan, die is serieus. Als zij drie hectare van je vermijding. Dan ga je geen stage lopen bij Christophe Romier of zo.
SPEAKER_03Dan moet je de ambitie hebben om bij een groot bedrijf, Nelsonberg of Mikulowski te gaan werken. Maar dit is dan ook, weet je, echt wel voor Tsjechië wat hoger in prijzen. Het is 32 euro 2019. Dus Ausleesniveau, dus WBR Rosno noemen ze dit. Oldsricht Mikulowski heeft deze wijn opgesteld en ze noemen dit de president. En hij is best wel een voorstander geweest om deze presidentlijn op te zetten. We hebben daar ook een rode wijn van dit. En dat heeft namelijk de presidentnaam omdat iedereen hier achter moet kunnen staan van het land. Hij wil dat prima.
SPEAKER_01Nee, maar maar luister, dit zit in een filter zware fles, natuurlijk. Dat kan tegenwoordig ook al niet meer, maar daar zullen ze daar nog wel niet zo wakker over liggen. Dit heeft een backlabel met zowel Tsjechisch als Engelstalig. Alles staat erop, wat je maar wil weten. De recommendaties met Spice, met wijnspijes combinaties staan erop. Het is echt een hele moderne gemaakte wijn, in een veel te dikke vlees vlesloos zwaar. We gaan het even weer toch weer in de Liezingglas doen, had ik ook wel verwacht hoor. Hij heeft wel wat meer kleur. Dit is ook 2019 is ook zes jaar oud, want die vorige was nog donkerder eigenlijk. Maar dit is veel frissere neus. Niet niet de leeftijd. Een beetje ook weer gele appel. Golden delicious. Witte bloemen ook weer. Maar ook wat meer borry, wat wit persig, ofzo.
SPEAKER_03Ja, en volgens hem zelf moet hier ook nog lichtbotritis bij zitten.
SPEAKER_01Dat wou ik nou net gaan zeggen: dik Botritus erin, maar echt een paar procent maar. Daar ben ik op zich niet zo'n geveldige fan van botritus zijn die droog gefinieerd worden, suren zit er nog in. Vooral in zijn smaak. Ook rijpere witte fruit. Dus ik heb het inderdaad of peer. Misschien een beetje witte persek. En wel echt duidelijk wat meer body. Hij heeft wel een stalen tank gemaakt en geen hout. En ik denk ook dat hij wat langer op de liers gaat. 2019? Heeft hij wat langer op staal gelegen of zo? Vind je dat?
SPEAKER_03Nee, ik heb de wijnmaker zelf helaas alleen de zoon kunnen spreken. Maar de zoon kon me nog niet op dat moment niet zoveel vertellen. Dus volgens mij is ze niet zo betrokken bij het wijnmaken. Wel een hele mooie auto ready. Dit vind ik wel veel mooier dan die vorige in ieder geval.
SPEAKER_01Ja, veel mooier.
SPEAKER_03En dit is ook leuk om bij wel graag inderdaad. Dit kan je wel goed ook in gastronomisch inzetten, denk ik.
SPEAKER_01Als jij hier dit blind in zet, in een leuke wijnclub of zo.
SPEAKER_03Niemand gaat het Tschechische wijn neerzetten.
SPEAKER_01Niemand gaat hier Tjeckie van maken hoor, kan ik je vertellen.
SPEAKER_03Nee, dat heeft wel een bepaalde kwaliteit. Kan ik wel zeggen.
SPEAKER_01En weet je wat ik hier een beetje, alto-aditje-achtig, als je daar Manincoor hebt of een Calorlaan of zo, of weet je wel, die grooskelerijen, die heel goed kunnen zijn daar. Daar lijkt het een beetje op. Net wat ik zeg, Sutirol-achtige. Daar zou ik hem zo plaatsen. Zeker in die naastmaak ook, ja zeker. En dan ook nog niet eens echt, kijk, ik heb niet zo heel veel ervaring met welcharing, maar ik vind het bijna een beetje Pinot Blanachtig. Dat zet ik fout.
SPEAKER_03Ja, ik denk als je, volgens mij maakt dezelfde wijnmaken ook een Pinot Black. Die zou ik best wel graag naast koude proeven. Ik denk dat er wel redelijk wat overeenkomst in kunnen zitten.
SPEAKER_01Hij heeft wel duidelijk minder zure dan een Riesling. Maar je hebt ook wel echt een beetje dat body, echt een beetje sap. Laat. Ik vind het best een goede wijn hoor.
SPEAKER_03Kost ook wel 32 euro. Dus als deze mij een teleur had gesteld in opzicht van de vorige.
SPEAKER_01Dan ga jij nou maar vlekken aan je op en oma vertellen dan.
SPEAKER_03Nee, dat doen we niet aan de leeftijd.
SPEAKER_01Maar dit is echt een supermoderne gemaakte, witte wijn.
SPEAKER_03Hij is ook heel erg goed inzet als je op zijn website kijkt. Ze hebben leuke filmpjes. Ze doen mee met alle soorten. Ze proberen overal hun wijn ook in te sturen. Om mee te doen.
SPEAKER_01Ja, ik zie een zegel op dat ding staan. Nummer 77 in de top 100.
SPEAKER_03Ze hebben van de Salon De Vin, Salon de Vin van Tshekische Wijnen. Dat is een onafhankelijk bureau waar mensen dus wijnen kunnen insturen. En dat maken ze elk jaar een top 100 van. Van alle wijnen die gemaakt worden. En dan proberen ze daar ook in ieder geval mee te doen. Maar ik weet ook dat Zonberk met andere wijnen prijzen.
SPEAKER_01Maar we hebben een mooie bitte toets ook en zo. Dit is gastronomen super inzetbaar.
SPEAKER_03Ja, dit is een leuke wijn om te drinken.
SPEAKER_01Dit vind ik echt een leuke wijn. Het beste wijn tot nu toe.
SPEAKER_03Ja, zeker zeker. Ja, dan gaan we dadelijk ook richting de rode wijnen. Als we dan een blauwe druiver kijken, dan hebben we ook allemaal redelijk wel behandeld. Dan is Frankovka, Zwarte van Roginetje, Zwaaigeld, Madri Portugal. Dus blauwe Portugees.
SPEAKER_01Ja, maar weet je wat ik dan wel vind? Als ik in Duitsland ook Portugieser en zo. Daar begin ik nooit aan hè. Daar kun je echt niks zinnigs van maken hoor, kan ik je vertellen. Ik heb hem ook vandaag niet meegenomen. Ik heb van die Portugies, heb ik misschien in mijn hele leven tien keer gehad of zo. En ik heb er nog nooit in tegengekomen en denk van, hey, wauw, dat is feest. Er zal best wel een inonder iemand rondlopen die er iets zins van maakt. Maar dat is eigenlijk toch meer een productiedrive. Die zal nog wel komen uit de shoffetje tijd of zo.
SPEAKER_03Ja, denk ik. Ja, dat denk ik dus ook. Die is dan overgebleven, inderdaad. En dan hebben we nog, dan hebben we bijvoorbeeld Pinot Noir, wat dan weer in Tsjechië weer Rulandske Modre heet. En dan hebben we ook Pinoir.
SPEAKER_01Pinoir veel beter gebruikt, maar een betere naam.
SPEAKER_03100%. En dat snappen de mensen tegenwoordig ook een stuk beter.
SPEAKER_01Goed, gaan we rood doen?
SPEAKER_03Ja, we gaan door naar de volgende.
SPEAKER_01Die president, wil je daarmee beginnen? Dan wil je met die dingen begonnen.
SPEAKER_03Hoe ik hem neerzetten? Ik heb het de president als eerste volgens mij. Nee, nee. Ja, de president gaan we eerst doen. Zou je dat doen?
SPEAKER_01Alles wel Frankes.
SPEAKER_03Wat denk jij?
SPEAKER_01Wat denk ik? Ik denk helemaal niks.
SPEAKER_03Oké, dan zou ik kiezen voor inderdaad de president eerste.
SPEAKER_01Dan doen we die eerst. Oké, prima. Dan doen we een Bordo Glazen. Riedel, Bordo. Tuurlijk. We zitten wel bij jou uit. We doen altijd alles uit Riedel. Ja Max Riedel heeft ons al een paar keer geliked. Ja, niet onbelangrijk. Max Riedel.
SPEAKER_03En dit heeft ook al wat leeftijd in 2017. 13% alcohol. En dit is een blend van Marlo, Blauw Frankes en Cabinet Savillon.
SPEAKER_01Menlo, Blauw Frankes en Kabonet.
SPEAKER_03Ja.
SPEAKER_01Oké, dat vind ik wel. Ik ben benieuwd hoe die Blauw Frankjes daar straks tegenover staat, dan.
SPEAKER_03En hij maakt nog een andere president rood, ook van dezelfde leeftijd. Maar die is wat meer op de kracht en hoge alcohol gericht. En ik heb deze expres gekozen van de twee, omdat ik zelf meer fan ben van een iets meer elegantere rode wijn.
SPEAKER_01Ja, dat klopt.
SPEAKER_03Sinds dat ik mee omga, heb ik ook een dure smaak gekregen.
SPEAKER_01Maar je bent wel meer geswitcht naar wat elegantere wijn.
SPEAKER_03Ja, zeker. Eerst was het veel meer inderdaad. Mij zie je tegenwoordig niet meer een hoog alcohol rode wijn vaak drinken. Want dan vraag ik vaak.
SPEAKER_01Ik heb geen malbekk in Argentinië met 5,5.
SPEAKER_03Dan vraag ik een hoor ik en zo meteen inderdaad: heb je met z'n voorkijs, alsjeblieft? Dan krijg ik anders niet weg.
SPEAKER_01Heb ik eigenlijk iemand wat kunnen leren. Goed. Gaan we even. Mooi donkere kleur. Ik heb geen verkleuring aan de rand. Terwijl die wijn toch al 8 jaar oud is.
SPEAKER_03Diep Rubijn goed, zou ik dit gewoon noemen.
SPEAKER_01Word dit op hout gemaakt?
SPEAKER_03Deels.
SPEAKER_01Nieuw?
SPEAKER_03Niks over bekend.
SPEAKER_01Wat is dat nou?
SPEAKER_03Ik heb proberen na te vragen, maar ze hebben alleen gezegd dat het deels op hout wordt gemaakt.
SPEAKER_01De neus niks mis mee. Ik heb echt vol rood, maar niet jammy, hè? Nee, ik haal hier niet Tsjechisch rood uit.
SPEAKER_03Want ik heb wel redelijk wat Tsjechisch rood gedronken van een goedkopere klas, laten we zeggen. En dan weet je dat het geen plezier is. En als je dat jammigen, dan weet je dat het niet heel lekker gaat worden. Dit belooft iets.
SPEAKER_01Zoals Australische Chiras met 16% alcohol ofzo. En waar je op brood kan smeren. Maar dit heeft dit helemaal niet. Mooi kersen, rood geur. Ik heb kersen. Ik heb wel wat donkerder rood fruit. Maar ik heb ja zwarte best, maar dan nog wel elegans. En framboos, nee, niet framboos. Zwarte pesten en die dingen. Houdesjes? Nee, de grote. Bramen. Bramen. Dat komt die ook komen, ja. Bramen. Heb ik ook.
SPEAKER_03Hij heeft ook iets in schakier in Niet kan plaatsen, weet je wat ik wel heb, ik heb toch wel van een houden. Ik groter, dit is ook een leuke wijn om eigenlijk een keer blind in de line te zetten, ik heb dat Zwarte Fruit dat weer terugkomt.
SPEAKER_01Ik heb in de smaak wel enige ontwikkeling. Wat ik in het neus niet heb. En zijn smaak heeft hier nog wel ontwikkeling.
SPEAKER_03Iets van de cacaoachtig vind ik het maar een kijke inderdaad.
SPEAKER_01En dat denk ik dan, wat ook weer te maken heeft, toch wel met houtrijping. Maar dit kan prima op voeders gemaakt zijn of op werkvoor.
SPEAKER_03Ik denk dat het op voeders gemaakt wordt. Het zijn geen grote oplagers wat ze hiervan maken. Het zijn volgens mij jaarlijks wat ze hier 2000 fles van maken.
SPEAKER_01Dan kan het ook niet op voeders. Ja, één.
SPEAKER_03Ja, dan is het één voeder misschien.
SPEAKER_01Ja, van 20 hek liter. Dat kan. En het kan ook gebruikt zijn, maar het kan ook een voeder zijn die niet al te oud is, ja, of tien, twaalf ouders.
SPEAKER_03Ja, dat is in ieder geval een dit wijnhuis. De twee paradepaadjes als het waar.
SPEAKER_01Maar diezelfde prijs als voor. 32 euro. En ik vind het wel iets aan de korte kant qua smaak.
SPEAKER_03Ja, ik had ook iets meer lengte verwacht. Of ja, ik weet niet wat ik moest verwachten, maar dat roop je dan op, natuurlijk.
SPEAKER_01Maar als je dit bij jullie keuken doet, daar pas ik voor stoofvlees, wild. Of een flinke rip op de barbecue?
SPEAKER_03Ik kan me niet wachten dat ik bij Oba weer aan tafel kan krijgen dragen.
SPEAKER_01En dan neem je die wijn mee. Jawel, dan zeg je die, maar het kost 5 euro. Dan zeg ik, oh, dat is lekker.
SPEAKER_03Ja, ik heb het nog wel verleden gelukkig. Dus dat zou kunnen.
SPEAKER_01Maar dit op zich is er niks mis mee. Ik vind hem net wat te kort in smaak. Het heeft wel een bepaalde gelaagdheid, vind ik.
SPEAKER_03Maar had je het verwacht van een eerste Jack Shode Wijn?
SPEAKER_01Ja, daar had ik wel op gehoopt, zeker toen ik het las. Maar ik heb het natuurlijk even gedownload. En ik die prijs zag, toen dacht ik wel van nou, dat moet wel wat zijn. En dan ga ik natuurlijk uit van jou kennis.
SPEAKER_03Ik probeer ook het te leren. Maar je bent er geweest. Na bepaalde huizen gegaan.
SPEAKER_01Maar dit huis ook, is dat groot?
SPEAKER_03Ja, dat is groot.
SPEAKER_01Dat is echt groot.
SPEAKER_03Vergelijken met Somberk ook. Er zijn de twee grote jongens daar in de buurt.
SPEAKER_01En ook moderne, die zit het al aan dit ik zit in.
SPEAKER_03Een restaurant bij zit een hotelletje bij, wat ze daarbij gebouwd hebben. Ze hebben een hele grote moderne wijnmakerij. Een bottelinglijn van zichzelf. En ook echt een grote familiebedrijf.
SPEAKER_01Nou ja, dat is ook wel te zien. De uitbronsteling is perfect, hè.
SPEAKER_03Maar ze doen er daarbij ook nog heel veel landbouw. Ook nog, die familie doet ook nog steeds veel van landbouw. Die hebben ook nog steeds koeien en alles aan de achterkant van de wijnwijnbouw. Ook wel leuk om te zien. Ja, en als je dan kijkt naar verschillende soorten lijnstellen die we hebben, want we hebben er altijd wat geproefd en we komen straks ook nog bij een beetje zoetewijn uit. Dan zijn Tsjechische wijnen vaak veelzijdig. In de zin van dat er vanaf droog half zoet tot late oogst en edelzoet eventueel voorkomt.
SPEAKER_01Als je zurtig variëteit hebt, dan kan je ook veel. Want ja, dat is veel.
SPEAKER_03Maar dat heeft ook te maken van als je kijkt, heel veel Tsjechen drinken nog graag zoetewijn hoor, daar niet van. Of half zoet. Heeft wel echt nog communisme te maken, denk ik dat ze dat lekker vind.
SPEAKER_01Van oudere generatie.
SPEAKER_03Maar qua klassificatie is het heel erg vergelijkbaar met Duitsland, vind ik. Omdat veel van dezelfde termen worden daarin gebruikt.
SPEAKER_01We hadden het over die klassificatie dan straks. Want ik heb gezien: je hebt basiswijn, landwijn. Dan heb je regionaal. Vertel daar het wat over.
SPEAKER_03Ja, we hebben als we kijken naar klassicaties die zijn gebaseerd op Duitsland en Oostenrijk. Dus het suikergehalte van de most, bepaalt eigenlijk de wijn. Dus je hebtberg, dat is gebleken met speedlezen. Je hebt Wiebies Rosnoe, Auslezen. Die kom je tegen op de etiketten. En dan zegt het niets over de zoetheid van de wijn, maar de rijpheid van de Oost, van bij de Oost.
SPEAKER_01Dat heeft te maken met de Uksle gehalte en de drijven. En dat is toch eindelijk op Duits gebaseerd.
SPEAKER_03Dat is echt vanuit daar overgenomen.
SPEAKER_01Zeg niks over de kwaliteit. Het zegt alleen nog maar wat over het mosgewicht.
SPEAKER_03Maar ook door de ligging en de druivensorten die er groeien, kunnen we ook gebruik maken van Late Harvest methode, met edelzoete wijnen. Dus daar kunnen we ijswijn maken, komt vaak genoeg voor.
SPEAKER_01Daar komt veel voor. Omdat de Duitsers ziet het steeds minder. Dat heeft te maken met global warming. Nu komt het steeds minder ijs.
SPEAKER_03Van de week hebben ze gehoogst, bij z'n gezien. En Rijn Hersen. Ja, en in Tsjechië ook. Dus IJs.
SPEAKER_01Maar in Tshië zou je misschien wel elk jaar ijs wijn kunnen. Toch? Het is landklimaat.
SPEAKER_03Ja, bijna. Maar Moravië is wel een warm gebied. Dus als het in de rest van het land is als we kijken, het is daar redelijk, als we nou kijken in december is begin december misschien geoogst. En toen is het daar min 20 geweest op spullen gebieden. Maar niet in de wijngebieden, maar in de wijngebieden was het min 6, min tot min 9.
SPEAKER_01Dus je zal vaker ijswijn kunnen maken dan in Duitsland.
SPEAKER_03Ja, ik denk dat denk ik wel. Het heeft toch wel iets van die mogelijkheden erin.
SPEAKER_01Ik wil toch nog even wat weten over die indeling in de observerens, even applasion Controler. Want in de basis heb je dus je landwijn. Ik heb het opgezocht trouwens.
SPEAKER_03Ja, ik heb hem hier ook. Ik zal even erbij pakken.
SPEAKER_01Ja, dus even kijken. Hier heb ik dat ding. Ja, hier heb ik de pagina. There we go. Dus je hebt inderdaad dan op Eukselgraad. En dan gaat het van kabinet tot aan strowijn zelf.
SPEAKER_03En je hebt dan beginnen met de makkelijkste zijn nummer drie. Dat is de EU-indeling of de vier, dat is de EU-indeling van kwaliteitsniveaus. Dat is tafelwijn, strojewino. Dat is de basis, dat is echt de basis. En dan heb je het landwijn, Zemskeer wino. Regio is dan ook vermeld op de fles. Dan heb je kwaliteitswijn, Jacobs niet wino. Gecertificeerde kwaliteit is het dan. En dan heb je nog Jacco's nie wino, sprecivlast hem. En dat is kwaliteitswijn, met predicaat. Op zijn Duits, predicaatwijn.
SPEAKER_01Maar als je dan kijkt, zo'n tafelwijn, daar kan overal vandaan komen, denk ik dan. Dus gewoon een baan, net is in Duitsland, Frankrijk. Winno de Tafla, wijn de talen. En dan heb je landwijn, dat is alweer meer regio gebaseerd. En als je dan naar die kwaliteit van gaat, heb je dan ook iets met dorpen of zo?
SPEAKER_03Ja, je hebt dan VOC's bijvoorbeeld, heb je dan, die dan tegen toegepast kunnen worden. En de echte gebieden waar die bepaalde druifensoorten gegroeid mogen worden. Daar hebben we er straks eentje al gehad. Die heeft helaas teleurgesteld. Maar dat begint steeds met de comen. Ze zijn nou bezig met een nieuwe wetgeving nog om dat nog verder te kwalificeren.
SPEAKER_01Dit is ook wel een beetje gebaseerd op de appelsioncontrolering in Bogonje. Dit is dat piramideding, wat de VDP ook doet. Daar is het op gebaseerd. We hebben nog een rode gegaan, want we zitten alweer op 1 uur 20. Ja, ik heb blijkbaar ook veel te vertellen. Ik vind dit al wel veel frisser in de neus, Blauw Frankjes. Het is ook echt haar kersenvrijdag, hier zit ook veel metanine. Ja, wat wel rijpje?
SPEAKER_03Zeker. Ik weet niet hoeveel procent alcohol zit hier in?
SPEAKER_01Geen idee. Alcohol zit erin.
SPEAKER_03Ik heb het in mijn notities staan hoor.
SPEAKER_01Dit heeft wijnbouwd Duitse meisjes. Wij maken in het dorp ook Duitse meisjes. Ik heb het vertaald met Google, hè? Dit heeft 13% alcohol.
SPEAKER_03Ja, 13% oké. Het is inderdaad Blauw Frank's van W van JStavik hebben we weer. En het leuke misschien omdat ik het vermelde is dat het ook de favoriete druifensoort was van Maria Theresa van Oostenrijk. Kijk. In de 18e eeuw ging dit heel vaak ook vanuit dat gebied richting inderdaad, Aar Wenen.
SPEAKER_01Blauw Frankes was dat toen al dan. Oh, leuk. Oké.
SPEAKER_03Oorspronkelijk uit Oostenrijk-Hongaars, of de Hapseurs wijn dan. En dit is inderdaad wat meer dat fieltje, beetje witte peper nog.
SPEAKER_01Ja, ik vind dit eerlijk gezegd, dit kost 14,50. En ik vind die vorige vond dan wat meer. Hoe moet ik dat noemen? Ik noem dat wat frisser. Dit is wat meer fruit. Fruitfris, toegankelijk. Maar ook geconcentreerd. Ik vind dit lekkerder dan die vorige. Maar dit is ook wat eleganter, vind ik. Heeft ook wat meer afdronk. En ook, ja, ik vind dit een betere wijn.
SPEAKER_03Zo makkelijk is het gewoon. Zeker, zeker. Maar niet meer eens, ik vind dit lekkerder om te drinken.
SPEAKER_01Dit zou je met z'n vorige, met z'n tweeën, de woon uitdaging.
SPEAKER_03Ja, iets te doen.
SPEAKER_01Maar deze met z'n tweeën, als die op is, een zeker van. En nu? Ik vind het prima glas. En heel weinig reszoet, 0,2 gram reserv. En 5,3 gram zuuren.
SPEAKER_03Maar dit heeft ook weer iets van houden weer gehad.
SPEAKER_01Dit heeft houten gehad. Dit heeft gebruikte bariek gehad zelfs. Denk ik.
SPEAKER_03Kijk, ik ben dan in de kelder geweest. Ik heb de foto zal ik laten zien. Inderdaad hebben daar heel veel bareks inderdaad.
SPEAKER_01Oh, zij hebben bariks. Maar je bent er geweest. Ja, ik ben in de kelder geweest.
SPEAKER_03Die hebben een kelder uit 1700 nog wat. Het oudste deelde in ieder geval. Ze heb ik ooit in de nieuw bijgebouwd. Maar voor de rondleidingen doen ze het in het oude gedeelte. Tuurlijk. Maar het is heel kneutrig. Het is eigenlijk in een dorpje, in de binnenplaats, ga je op. En dat is eigenlijk het oorspronkelijke gebouw van deze wijn maken. En die heeft dan natuurlijk bijgebouwd, maar ja, leuke wijn.
SPEAKER_01En ook de etiketering ziet er allemaal goed uit. Natuurlijk weer een zegeltje erop dat ze wat gewonnen hebben. En doen ze allemaal. Maar dan wel, alles in het Tsjechisch en niet in het internationaal of zo. Nee. Ik denk dat het een kleine oplage is of zo.
SPEAKER_03Ja, dit is niet heel veel. Nee.
SPEAKER_01Een paar duizend flessen flessen, denk ik. Ja, dat zal wel lokaal blijven. Want als je dit in een restaurant moet verkopen, hoef je niet voor te schamen. Nee, echt niet. En ik vind prijs technisch. Ik vind het voor 14 euro.
SPEAKER_03Maar wederom denk ik, als je dit inderdaad gewoon een limpoeverij neerzet, dat mensen niet zouden zeggen van dit is slechte kwaliteit, het checkje bijvoorbeeld. Dit heeft wel gewoon gelaagdheid. Laat zien dat er wel mogelijkheden zijn voor in de toekomst om nog beter te worden, laten we zo zeggen. En zeker voor deze prijs vind ik dit echt wel leuk om te drinken. Ja, dan gaan we afsluiten met nog een hopelijk een zoettoetje. Een zoetje. Ja, gaan we een zoetje doen. Een klein flesje.
SPEAKER_0125 centimeter.
SPEAKER_03Wijn, ook Palawa weer.
SPEAKER_01Palawa, ja, ik heb het gezien.
SPEAKER_03Derde keer Zonberg vandaag. Die heeft zijn invloed wel uitgeslagen op mij. Ik ben heel benieuwd. Ik heb nog niet vaak er nog nooit gedronken. Strowijn. Strowijn.
SPEAKER_01Ik heb wel stroowijn gehad uit Noord. Ronen, maar hij had een heel ander prijskaartje.
SPEAKER_03Ja, geen idee, wat kost het eigenlijk? Ja, heel geeld.
SPEAKER_01Maar dit wordt bijna niet meer gemaakt, joh. Nee, maar een klein beetje meer, alsjeblieft.
SPEAKER_03Ja, dankjewel.
SPEAKER_01Nou, Pallava, de druivensoort, van Zonberg weer, dat is dat hele moderne tent. En kijk blij.
SPEAKER_03Ja, dat vind ik wel lekker ruik in ieder geval.
SPEAKER_01Ja, dat is zeker.
SPEAKER_03Daar was ik wel heel benieuwd naar.
SPEAKER_01Ja, dan gaan we eens even kijken.
SPEAKER_03Het heeft 11,5% alcohol.
SPEAKER_01Ja, en ook nog 194 gram rest. Dan moet je nagaan dat die druven moeten toch hartstikke zoet geoogst zijn. Dit is het CBA niveau, hè?
SPEAKER_037,7 gram rest zuur.
SPEAKER_01Ja, CBA niveau is dit qua uugsten gehad. Want 11,5% en ook nog een keer 194 gram rest.
SPEAKER_03Dit is dan 2023, wat we hebben dat geoogst is op 2209 2023.
SPEAKER_0122. September. Maar de oogst is eigenlijk gewoon altijd in september, zeg maar. Onvergelijkbaar met Duitsland, Oostenrijk. En dan loopt het door naar oktober toe, of zo? Met laatrijpen soorten op slink. Zeker, zeker. En dan voor het zoeterspel Auslezen en hoger, stroomwijn, eventueel nog later. En de ijswijn kan zelfs doorlopen in de winter in.
SPEAKER_03Ja, dat kon tot begin december, dan hebben ze meestal wel eerste vochtig gehalten.
SPEAKER_01Als je een ijswijn oogst in januari bijvoorbeeld, stel dat het dit jaar de januari zal zijn, dan komt toch het oogstjaar 2025 op de etiket. Want de jaang, want dit staat in 2026 oogst, januari. Maar de jaargang waarin de druen we hebben gijpt, moet op de etiket komen. Maar dit heeft toch boutritus?
SPEAKER_03100%. En niet zo'n heel klein beetje. Nee, dit heeft heel veel putrites. Maar wat ik op een video. Ho ze het op de website neerzetten, is dat zij alleen handmatig boterieders druiven hier ook voor uitzoeken. Die kan je machinaal doen. Nee. Maar ik vind het wel lekker. Dit is echt heel lekker. Je blijft zeggen. Ja, natuurlijk.
SPEAKER_01Ik heb een nieuwtje voor je. Ik vind het ook heel lekker.
SPEAKER_00Mees vindt het ook lekker.
SPEAKER_01Maar dit is ook gewoon echt lekker mooi zuur. Niet dat plakkerige erin. Echt mooi zuur erin. En aan die euksige gehalte. En dan ook nog eens een keer met dat restel.
SPEAKER_03Het is natuurlijk ook heel erg mango-achtig vind ik.
SPEAKER_01Allemaal dat tropische fruit erin. Stone en honing en karamel. En heel zuiver ook. Loep loepzuiver. Vind ik echt. Het is echt heel gaaf glasbij.
SPEAKER_03Voor mij heb ik drie favorietjes van vandaag. Dat is die ene.
SPEAKER_01Zat dan niet klaar. Dit kost 21 euro. En dit is 25 centliter.
SPEAKER_03Ja, dat klopt. Ze maken ook alleen maar kleinflesjes. Daar hebben je waarschijnlijk ook niet zo heel veel van. Maar ik vind dit wel. Ze hebben heel veel verschillende stijlen al gehad. Ja, dan gaan we ook richting de afronding in ieder geval.
SPEAKER_01Ja, want we zitten alweer ruim ruim eroverheen.
SPEAKER_03Maar dat is eigenlijk vandaag ook de bedoeling geweest: als je het allemaal bij elkaar optelt, dan kan het heel erg verschillend zijn. Van kwaliteit tot aan druivensoorten, van eeuwige traditie tot recente wijnmakers die in 2003 zijn begonnen, waar we nou van genieten. En ook voor de luisteraars, misschien is het ook leuk als je een keer benieuwd bent om een keer wat te vinden of te zoeken. Je kan ook inderdaad, hoor ik al bij een Nederlandse importeur ook wat krijgen. Ik weet niet of je het aan zijn.
SPEAKER_01Ja, volgens mij was viers maar.
SPEAKER_03En anders kun je online ook heel veel vinden.
SPEAKER_01Ja, online is nou wel wat te vinden. Maar het is leuk minimaal. En als je aan vakantie bent, want het is een prachtig land.
SPEAKER_03Het is relatief betaalbaar. Voor de Nederlandse portemonnee, als ik het zo mag zeggen. En het is wel echt een leuk, romantisch plekje. Waar ik ook eventueel graag een keer een partner meer naartoe zou in willen nemen of dergelijke. Nee, het is prachtig in de zomer, mooi weer. Mooi fietspaden overal aangelegd. Niet te veel harde grote heuvels, maar gewoon prima te doen.
SPEAKER_01Elektris fietshuren, toch?
SPEAKER_03Ja, die kun je er ook voor. Zeker. En je hebt daar overal gewoon bij elke wijnmaker kun je bijna slapen, eten.
SPEAKER_01Ja, agrotoerisme en dat soort dingen.
SPEAKER_03Zeker. Heel veel. Ja, dat is echt compleet. Elke hoek van staat kun je daar.
SPEAKER_01En dat kost natuurlijk niks, hè?
SPEAKER_03Bijna niks. Ik zei net tegen jouw vrouw dat je daar voor 15 euro gemiddeld per persoon voor een avondeten kan prima. Alleen voor het avondeten dan maar. Dan nog de wijn er bijna. Prima toch? Ja, zeker.
SPEAKER_01Dat vind ik echt goedkoop. Wat vond je van Marcel? Nou, ik vond het echt verrassend. Ik vond het echt heel leuk. En het is een land waar ik enorm niets van wist. Dus ik heb de afgelopen week een beetje op ingelezen, heb je wel gemerkt. Ik heb er een beetje op georiënteerd. En ik heb echt een paar verrassende wijnen gedronken. Ook een paar minder verrassende. Die 2017, denk ik. Denk dan. En dit is een zoete wijn. Zeker voor het geld. Dit vind je in Duitsland niet voor het geld hoor, kan ik je zo vertellen.
SPEAKER_03Nee, zeker niet met hoeveel grambrefsuiker erin zit en alles. En het is een jong, hè?
SPEAKER_01Ik zou het zo drinken, joh. Maar dit gewoon niet wegleg en gewoon opdrinken. Denk ik. Het zal best kunnen rijpen hoor. Maar het lekker, vooral bij nagerecht, maar ook bij volgerecht met ganzlever of zo. Vette pathe-achtig iets of zo. En dit dan in een voorgerecht. Gaat ook prima, hoor. En we hebben nog een paar dingen niet besproken, een paar heel kort even. Natuurwijnen. Hebben ze het daar? Zeker. Oh jee. Vertel.
SPEAKER_03Ja, ze hebben daar als wij gaan kijken naar de wijnen die ze maken, heel veel. Maar ze maken natuurlijk natuurwijnen. En dan op de Georgaanse manier. Dus echt op de ouderwetse, hoe noemen we het? Niet kuvers, maar in de grond. In de grond graden. Je zie je wel veel en dan oranjewijnen.
SPEAKER_01Ik maak nog een beetje van dit. Tuurlijk, tuurlijk. Ja, zeker. Nog even, sorry, stroomwijn. Ja, gedroogd op de strook. Ja, maar je ruikt het, je proeft het ook wel een beetje. Heb je dat? Hoe is er nog slok nemen? Ik ga net echt. Ik eet nooit stroom. Uit mijn padentijd van vroeger weet ik wel natuurlijk hoe stro ruikt.
SPEAKER_03Ik snap wat je bedoel, maar het is niet vervelend. Het is een interessante aanvulling. Ja, ik vind het echt mooi. Ga door over die natuurwijnen. In de grond zie je en dan vaak inderdaad natuurlijk troebels en ze dan. Maar ze maken ook wel af en toe wat mooiere zaken. Maar dat zijn dan wel als landwijn geklassificeerd. Want die worden dan buiten de bekende regio's gemaakt door soms wat alternatievere wijnboeren, die wel op een goede manier wijn kunnen maken. Want toevallig geweest heb ik in de sterrenzaak ook een natuurwijn gehad, oranje natuurwijn. En ik moet zeggen, die zijn gastronomisch inzetbaar echt wel leuk. Alleen als we dan gaan kijken naar de prijs, wat het allemaal kost, natuurlijk. Dan ga ik liever dit drinken wat ik nou drink. Want niet voor 20 euro meer heb je dan zo'n natuurwijn, bij wijze van spreken, was 40 euro.
SPEAKER_01Ze leeften meer op de populariteit voor natuurwijn. Dat denk ik wel.
SPEAKER_03Er zijn wel echt wel een paar die ik kan adviseren, maar ik ken het natuurlijk ook nog niet allemaal. Maar er zijn ook heel veel natuurwijnen die niet wat mij betreft de kwaliteit en de prijs in verhouding staan.
SPEAKER_01Gelukkig is er veel binnenlandse consumptie. Die worden daar lokaal lekker op gedrokken. Dan moeten we daar in lands wat hebben. Oké, goed. Ik vond het echt superleuk. Heel leerzaam. Zeker de moeite waar. Ik denk, kijk, in Neel kun ze bijna niet krijgen. Maar ik denk dat iedereen wel eens een keertje naar Oost-Europa op vakantie gaat. En dan denk ik dat als je dan naar Moravië gaat.
SPEAKER_03Als je naar Wenen gaat, het is maar vanaf Wenen 45 minuten, 40 minuten naar boven. Zo kort? Van ons vakantiehuis ben ik in twee uurtjes tijd ben ik in Wenen.
SPEAKER_01Je bent net 45 kilo.
SPEAKER_03Ja, van ons vakantiehuis is iets verder weg nog zelfs.
SPEAKER_0145 kilometer twee uur over rijden.
SPEAKER_03Nee, nee, nee. 45 minuten heb ik het over. Vanaf het laagste wijngebied.
SPEAKER_01Drie kwartier rijden naar Wenen.
SPEAKER_03Dus echt in de buurt. Ja, oh, dat is echt in de buurt. Dus als je daar een keer bent, dan kun je ook in. Ja, een uitstapje naar boven maken. Want je hebt vaak hele mooie stelen daar. Ja, romantisch, idiotisch.
SPEAKER_01Net wat je zegt. Ik heb hem georiënteerd van de week. Ik kwam nu die sfeerfoto's van die wineries en zo. En die dorpen. Het zagten echt. Ja, dat kun je heel goed doen. Dan kun je lekker fietsen, lekker wandelen, denk ik. En ga je daar lekker met je partner naartoe. Of gewoon met je gezin. Of met de kinderen gaan we op vakantie naar Moravië. Wat enthousiasme.
SPEAKER_03Lekker eten, in ieder geval. Dankjewel voor het luisteren.
SPEAKER_01Ja, ik vond het echt hartstikke leuk. Jij bedankt.
SPEAKER_03Ja, geen probleem. Hebben ze mensen lang naar mij kunnen luisteren?
SPEAKER_01Of naar mij. Nou ja, dit is het.
SPEAKER_03Er komen weer mooie dingen aan in de toekomst.
SPEAKER_01We hebben nog schat gedaan. De vorige podcast heb je kunnen horen wat we allemaal dit jaar 2060 en wat we gaan doen. Dus als je dat wil weten, moet je naar de vorige podcast luisteren.
SPEAKER_03De laatste van 2025.
SPEAKER_01De laatste van 2025. De podcast betaalbare klasse, zo gaat die heten. En dan hebben we contact weer ergens in begin februari. Dankjewel voor het luisteren. Dankjewel voor het luisteren. Tot de.