Wijn en Wijsheid
Wijn en Wijsheid – De Podcast neemt je mee in de wereld van wijn, samen met sommeliers, wijnmakers, wijnimporteurs en kenners uit de gastronomie. Met meer dan 40 jaar ervaring brengen we diepgaande gesprekken, verrassende wijnweetjes en proefnotities die verder gaan dan de basis. Een podcast op niveau voor iedereen die wijn niet alleen wil drinken, maar echt wil begrijpen. Schenk in en luister mee! 🍷✨
Info@wijnenwijsheid.nl
Wijn en Wijsheid
9. Lars Daniëls - Perswijn & de opkomst van Duitse Chardonnay.
Use Left/Right to seek, Home/End to jump to start or end. Hold shift to jump forward or backward.
In deze aflevering van Wijn en Wijsheid, spreken we met Lars Daniëls MV. MV staat voor Magister Vini en is de hoogste professionele wijnopleiding in Nederland. Op dit moment zijn er slechts 21 gediplomeerde Magister Vini.
Lars voert deze titel al sinds 2007. Hij is één van de meest invloedrijke wijnschrijvers van Nederland, docent aan de Wijnacademie en begeleidt jaarlijks de selectie van de beroemde Top 100-wijnen.
Lars is adjunct-hoofdredacteur van Perswijn. Uiteraard komt de rol van Perswijn aan bod, als hét toonaangevende wijnmagazine in Nederland dat sinds 1984 acht keer per jaar verschijnt en talloze evenementen en proeverijen organiseert.
Zijn carrière begon met een studie Franse taal- en letterkunde, maar al snel koos hij volledig voor wijn. Bij Perswijn proeft hij duizenden wijnen per jaar en staat hij bekend om zijn precisie in blindproeverijen. Hij heeft een scherp oog voor terroir en een passie voor wijnen die nét buiten de mainstream vallen.
We praten over hoe de wijnwereld is veranderd sinds hij in 2011 bij Perswijn begon, hoe het digitale platform zich ontwikkelt naast de vertrouwde printeditie en wat de toekomst van wijnjournalistiek in Nederland kan brengen. Ook kijken we naar de groei van Chardonnay in Duitsland, van frisse stijlen in RVS tot Bourgondisch geïnspireerde Réserve- en Grosses Gewächse met houtrijping.
Daarnaast bespreken we klimaatverandering, de internationale positie van Duitse Chardonnay en de vraag of deze druif over tien jaar kan uitgroeien tot een even groot uithangbord als Riesling.
Dit gesprek gaat over kennis, precisie en de passie voor wijn die verder kijkt dan trends of hypes.
Extra informatie over Duitse Chardonnay? klik hier
Deze handout is samengesteld door Lars in 2025 tijdens een presentatie in Utrecht over Riesling, Pinot & Co.
- Huber Malterdinger Chardonnay Alte Reben 2022 €67,50
Arentz Wijnen link - Huber Malterdinger Chardonnay Alte Reben 2013
- Jülg Chardonnay Rechtenbacher Pfarrwingert 1. Lage 2023 €49,50
Arentz Wijnen link - Jülg Chardonnay Opus Oskar 2022 €85,00
- Weingut Bischel Chardonnay Réserve 2022 €39,75
Arentz Wijnen link - Weingut Fürst Chardonnay Réserve 2019
- Referentie Bourgogne: Domaine Jacques Carillon Puligny-Montrachet 1er Cru Champ Canet 2017 (eigen voorraad)
📢 Stay connected & follow us:
📌 Instagram: @wijn_en_wijsheid
📌 Instagram: @marcelarentz
📌 Instagram: @geistopwijn
📌 TikTok: @wijn.en.wijsheid
📧 Email: info@wijnenwijsheid.nl
Als je geïnteresseerd bent in de toekomst van Duitse Chardonnay, de rol van wijnjournalistiek en het verhaal achter Perswijn, dan is dit een aflevering die je niet wilt missen.
🍷 Wijn en Wijsheid
De podcast waar smaak, kennis en verhalen samenkomen.
Volg ons en blijf op de hoogte:
📌 Instagram: @wijn_en_wijsheid
📌 Instagram: @marcelarentz
📌 Instagram: @geist.op.wijn
📌 TikTok: @wijn.en.wijsheid
🎧 Luister via je favoriete podcastplatform
📧 Contact: info@wijnenwijsheid.nl
Nieuwe aflevering elke maand.
Marek, daar zijn we weer. Ja, gezellig, Marcel. Podcast nummer 9. Ja, het vlieg voorbij. Ja, ongelooflijk, hè? Luisteraars komen ook steeds meer.
SPEAKER_00Ja, we hebben best goed de statistieken. Nog wel een keer halen. Niet nu. Nee, we zijn behoorlijk aan het startblokken.
SPEAKER_02Wij in Nederland begint ook te leren.
SPEAKER_00Ja, dat is goed. Mensen zijn geïnteresseerd in wijkland.
SPEAKER_02Gelukkig, gelukkig man.
SPEAKER_00Even een paar dingetjes. We hebben vandaag een gast.
SPEAKER_02Wie is dat ook?
SPEAKER_00En dat is Lars Daniels van Perspijn. Die komt zo meteen aan het woord.
SPEAKER_02Kijk.
SPEAKER_00En wij gaan nog even wat vertellen. We hebben morgen wij podcast nummer 10 opnemen in de Schepskameel in Amsterdam.
SPEAKER_02Kijk er nu al naar uit.
SPEAKER_00Daar gaan we het hebben over winser zekt. En voordat jullie denken van god, die aarde doet alleen maar Duits. Dat denkt de halve wereld geloof ik, maar dat is helemaal niet zo. We hebben ook dit jaar nog Jop de Zwart. Master of Wind, die gaat over Zuid-Afrika. We hebben Jul Nijst. Die gaan we bij de Weijraadsberg, over de Nederlandse wijn, natuurlijk. En we hebben hoe je, de Elsas. We gaan de Elsas doen.
SPEAKER_02Ja, omdat je die blijkbaar lekker.
SPEAKER_00Ja, met Benjamin de Ros. Want Benjamin die appte mij en zegt hij, Marcel, je laat je altijd zo negatief uit over de Elsas. Ik zeg ja, vind dat gek? Ja, dat vind ik gek. Ik weet een keer podcast doen over de Elsas. Hij podcast door de Elsas. Dus Marcel Arendt staat ook open voor verandering. Aardens staat op voor verandering. Dan heb ik een sidekick. En dat is een halve Tsjech. En die willen met mij gaan hebben over Tsjechische wijn.
SPEAKER_02Ja, mensen kennen het niet. Dat gaan we ook een keer doen. Zeker.
SPEAKER_00Dus alleen Sirias on your face. Wat hebben ze allemaal?
SPEAKER_02Nee, ze hebben alles Rieseling, wel schiefeling. Ik weet helemaal niets van Tshik's. Nee, dan laat ik je in die podcast wat meer over weten. Ja, ik denk dat we nu gaan naar Lars.
SPEAKER_00Ja, gaan we door? Ja, daar denk ik. Gaan we door naar Lars? Goed, Lars, welkom. Leuk dat je bent. Ja, leuk om hier te zijn. Ja, goed zo. Vertel eens wat over jezelf. Wie is Lars?
SPEAKER_03Nou, Lars Daniels is bijna 54 nu al. Ik ben magister Vini. Dat is de hoogste wijntitel in Nederland. Seden niveau 5 oorspronkelijk of officieel. En ik ben sinds 1 januari 2023 mede-eigenaar van Perswijn. En dat is een mediabedrijf in Amsterdam. Wij geven natuurlijk een blad uit. Dat doen we al sinds 1988. Begonnen door Ronald de Groot, Karel de Graaf bij betrokken geweest natuurlijk. En ik ben daar steeds meer voor gaan schrijven, voor gaan werken. We doen ook evenementen. We hebben natuurlijk een website. Dus het is echt een leuk klein, veelzijdig mediabedrijf. En alleen maar op het gebied van wijn. Dus verschrijven en praten alleen over wijn.
SPEAKER_00Ik ben al vanaf dag één abonnee. Ja, heel goed. Maar jullie hebben ook Vlaanderen, Belgeland?
SPEAKER_03Ja, dat is natuurlijk best uitdagend. Maar we hebben een Belgische redacteur die relatief veel voor ons schrijft. En we proberen dat nog wel een beetje uit te bereiken. Jeroen Soeren, of weet hij? Stefan Soenen. Heb je gekeerd moet. En nee, dat is hartstikke leuk. Het is in België natuurlijk ja, je wordt als Nederlander wel eens op een bepaalde manier aangekeken. Maar ik geloof wel dat er. Er zijn natuurlijk ontzettend veel goede wijnliefhebbers in België. Ja, zeker. En met ontzettend veel kennis, zeker ook klassieke kennis.
SPEAKER_00Weet je dat 7% van onze luisteraars uit Vlaanderen komt. Vlaanderen, 7%. Dat is wel leuk. En ik weet wel een beetje wat dat komt. Ik was een tijd geleden, een maand of drie geleden, was ik in Brugge. Toen heb ik gegeten bij een restaurant in het San Krabat. Geweldige wijnkaart en een fantastische sommelier. En die had daar gereserveerd en denk ik Arend. Die kijkt, die googelt, dus hij wist wie ik was. En toen kwam ik met hem aan tafel in gesprek en dan vertelde ik hem ook over de podcast. En van het een kwam het ander. Dus een Sommel die veel wist, heel goed advies had, echt topsommelje. En toen heb ik hem toevallig twee weken geleden zag ik die cijfers langs gekomen. En heb ik hem een mailtje gestuurd. En zei: Ja, maar ik maak ook heel veel reclame bij ons in de Sommer Club voor jou als of het hartstikke leuk. Nou, kaasubier, zo heet hij, top. Ja daar moet je het van hebben. Dat is hartstikke goed.
SPEAKER_03Dat soort reclames.
SPEAKER_00Jullie hebben een gedrukt versie, die heb ik. Ik volg jullie ook op YouTube met allerlei proeffilpjes, et cetera. Wil je vertellen hoeveel gedrukte versie je hebt?
SPEAKER_03Ja, dat ligt er een beetje aan welke editie van het jaar, we maken. We brengen natuurlijk acht keer per jaar het blad uit. Dat varieert tussen de 7 en 10.000 gedruversies, misschien wel meer. En het is vrij stabiel. We hadden eigenlijk, ik denk dat Roonland misschien een aantal jaar geleden, misschien tien jaar geleden of zo, wel, het idee had van ja, hoe gaat dat nou verder met die gedrukte versie, met de printed magazine. Dat het misschien wel zou verdwijnen. En we hebben natuurlijk ook flink geïnvesteerd in de website, maar dan moet je continu blijven doen. Dat gaat allemaal zo snel. Dus dat is nu ook weer aan de gang. Maar het is opmerkelijk stabiel. En dat is natuurlijk ook van dat de lezers, als je op een bepaalde leeftijd komt, dan vind je het nog steeds fijn om iets in je handen te hebben, gewoon om rustig te kunnen doorbladeren. En niet alleen maar op een tablet of zeker niet op een telefoon. Een verhaal van vijf pagina's op een telefoon, dat is echt heel lastig.
SPEAKER_00Jongeluid doen dat veel meer, ik zie het dan mijn kinderen ook. Maar bijvoorbeeld zoals je ziet, daar bij mijn buiten liggen gewoon nog twee gedrukte kranten. Je ben geabandeerd op twee kranten. Gewoon in gedrukte versie. Dat is natuurlijk slecht voor de bomen, dat weet ik wel. Maar ik ben pensionado, ik vind het heerlijk om een paar uur per dag de kranten te lezen. Want ik wil op de hoogte blijven. Maar ik vind een gedrukte versie fijner dan digitaal. En dat is net zo'n blad ook. Want ik kan me nog herinneren, was denk ik al, misschien nog wel 15 jaar geleden, dat persfijn ook nog in een boek onder te koop was.
SPEAKER_03Ja, dat is het nu nog steeds wel. Bepaalde aco's en primera's en Bruna's, daar ligt het ook. Kijk, we hebben geen budget om een hele goede plek in het schap te kopen. Dat is ook helemaal niet zo belangrijk. Maar ik denk dat het belangrijk is gewoon dat we dit blijven doen. Er is vraag naar, mensen willen een gedrukt magazine.
SPEAKER_02Je ziet het ook veel terugkomen in verschillende wijnbarren of restaurants. De perswijn daar ligt.
SPEAKER_03Dat is misschien wel een belangrijker verkoppunt aan het worden. En ja, dat is ook waar het thuis hoort, denk ik.
SPEAKER_00En hebben jullie ook digitale abonnees natuurlijk? Zijn dat er veel dan?
SPEAKER_03Ja, nou ja, kijk, elke abonnee krijgt een digitaal abonnement. En de echte digitale abonnementen, dat valt nog mee hoor. Dat geeft ook aan eigenlijk van dat mensen graag de gedrukte versie willen hebben. Had ik verwacht dat dat meer zou zijn, eerlijk gezegd. Ik denk dat print nog steeds zin heeft als je goede verhalen schrijft met behoorlijke diepgang, met nieuwe informatie, met goede kennis. Maar daar moet je de tijd voor nemen. En dan is het ook fijn om ze een blad in je handen te hebben en niet over een telefoon of een iPad te swipen. Dat is gewoon. Dat vinden mensen nog steeds heel handig.
SPEAKER_00En het publiek, heb je een bepaalde jaar, leeftijdsindicatie?
SPEAKER_03Volgens mij zit de hoofd. De gemiddelde grootste groep is 45, 55.
SPEAKER_02Dan zie je wel weer verschil met eventueel media. Want daar zie je nou dat de leeftijd van 25 tot 35 de meeste wordt beluisterd.
SPEAKER_00Mijn instafffilmpjes, tussen de 25 en de 35. Dat is geloof ik wel 30% of zo. Dat is ook zo hoor. Maar dat zijn die korte filmpjes.
SPEAKER_03En dat kun je ook heel makkelijk zien, natuurlijk, in Google Analytics.
SPEAKER_02Ja, analytics, alles. Maar wel mooi dat jullie dan allebei gewoon die media vastpakken. Gedrukte, het online, de video's.
SPEAKER_03Ja uiteindelijk is het eigenlijk is het heel simpel. Je moet natuurlijk met de tijd mee. En wij proeven zoveel wijnen per jaar. In elke editie staan wel 6, 700 proefnotities. Of geproefde wijnen in ieder geval achterin staan zeker 450 proefnotities per editie. Daarnaast proeven we natuurlijk nog een heleboel zelf. Daar moet je wat mee doen. Dat is core business eigenlijk. En als je daar niks me doet, is het natuurlijk gewoon stom. Dus op een gegeven moment die panelproeverijen, dan pak je de drie, vier beste wijnen eruit. En daar maak je een filmpje van. En dat vinden mensen gewoon leuk. En dat is ook iets wat we moeten doen. Dat hoort er gewoon bij.
SPEAKER_00Ja, dat hoort erbij. Tegenwoordig is het allemaal plus. En daarom ben ik op die Instafilmpjes begonnen. Maar eigenlijk zat ik helemaal niet zo in elkaar. Maar ik wil de wijn en wijsheid natuurlijk meer promoten. En dat kan via Insta veel sneller. En de jongen lui zegt ook tegen mij: Marcel, je moet TikTok gaan doen. En na 30 seconden of zo. 30 seconden, daar kan ik niks kwijt. Je moet gewoon iets, ook al is, het klopt er niks voor.
SPEAKER_03Ik denk in plaatjes. En ik zie nu een dansende Marcel Arendt voor me. Ik denk wel dat hij viraal gaat.
SPEAKER_00ADHD heeft ook zijn voordeel. En de toekomst, want Ronald is, ja, sorry, Ronald, maar je bent ook al op leeftijd in 1953 is hij geloof ik.
SPEAKER_03Hij is van 1953.
SPEAKER_00Ja, dan onthoud ik de Nou de Frits ook 53. En die trekte af en toe 53 open. En toen verleden die 1953 lafiet. En ging hij mijn dak, joh, wat een fantastische wijn was. En ik wist dat Ronald die in de 53 klopt.
SPEAKER_03Nee, maar dat gaat nog wel even door hoor. Die vindt het gewoon nog veel te leuk. En dat is denk ik ook de kracht van persijn. Zo'n beroep, zo'n is natuurlijk helemaal verweven met je privéleven. Dus dat voelt, natuurlijk is het werk. Maar het voelt niet als werk. Het is niet een baan zoals andere mensen hebben. Dus alles gebeurt bij Ronald thuis. Later zal er ongetwijfeld een stuk bij mij thuis gebeuren. En ja, zo gaat het gewoon. En zolang vrouwen en kinderen dat allemaal accepteren, is het allemaal prima.
SPEAKER_00Maar het is de bedoeling in de toekomst dat je het over gaat nemen.
SPEAKER_03Ja, dat is de bedoeling. Maar in wat voor vorm het? Dat zien we wel. Het gaat allemaal heel dat noemen, heel spontaan en organisch. Dat is prima.
SPEAKER_02En als je dan kijkt naar de mensen die voor jullie schrijven of jullie helpen, zijn dat ook verschillende leeftijden?
SPEAKER_03Nou ja, dat zijn wel verschillende leeftijden. Ik moet zeggen dat ik denk dat Ronald Wortel is er natuurlijk bijgekomen, die studeert ook voor Mars of Wine, goede schrijver. Een aantal schrijven al heel lang natuurlijk, Magda van der Rijst. We hebben dus Stefan Zenen, Kees van Leeuwen zijn we nog steeds heel blij mee, natuurlijk, onze professor in Bordeaux. Ronald en ik doen natuurlijk veel. Maar dat is wel een punt van zorg, natuurlijk, er is in Nederland niet heel veel aanwas van jonge wijnschrijvers of zo. Dat is ook. Je moet daar ook een behoorlijk. Je moet het heel graag willen en je moet een behoorlijk risico willen nemen. Stapte en besloot gewoon voor mezelf te beginnen en alles op lesgeven en schrijven te gooien, dan heb ik het geluk gehad dat je een vrouw hebt die je ook flink bijdraagt. En de boel draaiende houdt. Zodat je gewoon die opstartfase gewoon goed doorkomt. Want het is geen vetpot natuurlijk. En verder ja, hoeveel mensen zullen er in Nederland zijn die van wijn kunnen leven zoals wij doen, schrijvers kunnen leven.
SPEAKER_00Wijnleveren gaat prima. Ik spreek jou uit de vader. Misschien wel. Dat is misschien wel op één hand te tellen. Ja, Hubert Duiken natuurlijk, met afstand, denk ik. Maar die is niet meer zo heel actief, volgens mij. Uber.
SPEAKER_03Nee, ik volg hem op Facebook natuurlijk nog een beetje.
SPEAKER_00Wij natuurlijk, hè, over een paar jaar, dan gaan we door het dak en worden we door Podimo gevraagd en gesponsord met alles. Dan gaan we weer maar binnen lopen.
SPEAKER_03Kun je die rekening van mij betalen.
SPEAKER_00Het is allemaal non-profit. Dit is gewoon fun. Goed. Toen ik uit de Wijnhandel stap, heb je in de Wijnhandel gezeten dan?
SPEAKER_03Ja, ik heb ooit Franse talen letterkunde gestudeerd in Utrecht, maar dat heb ik niet afgemaakt. Toen ben ik in de Hoorga gaan werken. En later in de Wijnhandel voor paspoortwijnen in Soest. Dat was een heel leuk bedrijf. En dan ben ik in 2010 denk ik weggegaan. En toen ben ik steeds meer voor mezelf gaan werken. En veel gaan lesgeven. Ik ben vanaf 2008 denk ik al een beetje bij perswijn begonnen. Veel lesgeven voor de Wijnacademie natuurlijk. Later Marista Vini kwam erbij, veel presentaties en dat soort dingen. En dat heb ik allemaal een beetje bij elkaar geveegd. En steeds meer in perswijn gerold. En examencommissies en dat soort dingen. En uiteindelijk dus helemaal voor perswijl.
SPEAKER_00Maar Wijnacademie doe je ook nog.
SPEAKER_03Doe ik ook nog. Ik geef nog les over Duitsland natuurlijk. Het zijn twee lessen per jaar. En dan doe ik ook eigenlijk al sinds jaar een dag rollen. En tegenwoordig langer dockproef als erbij. Blijft heel leuk.
SPEAKER_02En ik heb ook gelezen dat jij een reputatie hebt als een zeer goede proever. Namelijk blind.
SPEAKER_03Ja, nou, dat weet ik niet. Kijk, voor het examen met gister Vini moet je wel het een en ander kunnen natuurlijk. Dat is duidelijk. En dat is ook altijd goed om jezelf te testen op die manier. Windproeven kan volgens mij iedereen leren, maar je moet wel veel wijnkennis opbouwen, veel ervaring. En je moet gedisciplineerd zijn. Je moet elke wijn langs dezelfde lat leggen, als het ware. En dat kun je niet zomaar op talent. Dan moet je echt wel een bepaalde stramine volgen. En dat zie je natuurlijk bij mensen die Marchistafini doen. Je ziet het bij mensen die Master of Wine hebben gedaan. Ik zie het bij Ronald Wortel, die het examen nu net weer heeft gedaan. Ik zie het bij Job de Zwart. Die ken ik natuurlijk ook goed. Dan zit ik mee in de examencommissie Marchistafini. Ja, dat heel gedisciplineerd, gestructureerd proeven. Ja, dat moet je jezelf aanleren. En heel veel mensen vinden wijn wel heel leuk, maar ze willen er toch niet zo heel veel voor doen. Ze willen er vooral van genieten. Maar het niet analyseren. En ja, dat moet je natuurlijk wel doen als je hogerop wil komen. Of dat meer wil weten.
SPEAKER_00Je leven draaien op wijn. En daarom zit je je natuurlijk ook. Want ik wilde jou heel graag achter de microfoon hebben. En toen zei je van ja, weet je wat ik leuk vind aan Duitsland te doen? Over Chardoné. Dus we gaan deze podcast wij het hebben over een opkomend iets in Duitsland. Dat zijn de beroendezorten. In het algemeen vind ik dat sowieso. Daar heb ik vler jaar zelf een podcast over gedaan bij Le Club de Sommeer. En Jan Jaap en Dorin heb ik een podcast gedaan over boerdenzorten. Die heb je vast geluisterd, natuurlijk. Toen zei jij van ja, maar ik wilde het eigenlijk specifiek hebben over Chardonet, want anders worden we te breed. En dan is dat denk ik ook wel zo.
SPEAKER_03Ja, Chardonet is. Ik heb natuurlijk, het is niet helemaal toe van natuurlijk, het valt me al een tijd op. Eigenlijk is het kwartje echt gevallen toen ik Vele jaar in Rijn Hessen was, een paar keer achter elkaar. Echt veel tijd besteed. En toen zag ik eigenlijk alle goede boeren heel veel investeren in Chardonnay en steeds meer over Chardon praten, Wijsboekhoer een beetje vervangen door Chardonnay ook. En daar kun je van alles van vinden, maar dat gebeurt gewoon. En ik heb natuurlijk voor Anlean Jacobs en het Duits Wijninstituut bij Riesling Pinot en Co een presentatie gedaan over alleen maar Duits Chardonnay. Dat was ook best wel best wel een ding. Want ja, het is een niche nog steeds. Het is iets meer dan 3000 hectare, denk ik.
SPEAKER_00Ik heb het opgezocht, uiteraard. 2912 hectare in 2023 dus. En dat is 2,8% van het totale oppervlakte in Duitsland. Maar het gaat zo snel heel snel. De hectaren aanplanten per jaar erbij. Maar het heeft te maken ook met een global iets, met een wereldding. Want Charonet is sinds kort de meest aangeplante witte truivensoort in de wereld. Daar was altijd IRN volgens mij. En Charonet is er nu overheen gegaan.
SPEAKER_03Ja, al een tijd hoor. Ik denk al veel langer, want ik denk dat het heel moeilijk is om die statistische gegevens correct te krijgen. Je hebt een Australische professor Kim Anderson, die geeft één keer de vijf jaar een heel uitgebreid boekwerk. In PDF-vorm trouwens hoor. Kun je gewoon gratis downloaden. Hij werkte aan de Universiteit van Adelaide volgens mij. En dat doet hij samen met een Duitse statisticus overigens, een student aan Geijzenheim meen ik. En ja die houdt het allemaal goed bij, maar de laatste gegevens waren van 2020. En toen was Sardoné al vergover over Arejn heen gegaan, inderdaad.
SPEAKER_00Maar Sardoné, kijk, ik noem het altijd heel ordinair, de meest gehooreerde druivensoort ter wereld. Want je kan er echt, jongen, het groeit overal. Je kunt enorme rendementen maken als je zou willen. Je gooit er een kledshout overheen en niemand proeft het. En je komt Chardonnees tegen in een supermarktkanaal met 11 gram reszoet en dik boter en dit ja dat. En iedereen vindt het fantastisch. Maar persoonlijk vind ik de mooiste droge witte wijn in de wereld, voor mij is Chardonet. Wat als ik punten mag geven, ik ben ook niet zo van de punten, maar je moet wat als je proeft natuurlijk. De allermooiste droge witte wijnen die ik drink, dat is geen Rieseling. Iedereen denkt altijd die ades van de Riesling. Is ook zo. Ik ben dol op Riesling. Maar Chardonet, dat is voor mij thuiskomen natuurlijk. Ik bedoel, als je toch echt grote chardones uit de begonje hebt. En dan ben ik natuurlijk vreselijk verwend mannetje. Maar dan zeg ik natuurlijk van ja, weet je, met alle respect, domein Doveré. Ik ben in de gelegenheid geweest om dat verschillende keren niet eens te proeven, maar te drinken. Le Manches van verschillende wijnboeren en echt allemaal de toppers. DC en Dominique Lafon. En weet ik van. Als je het over 20 op 20 punt witte wijn hebt, dat is voor mij Chardonet. Maar ook de groot mogelijke bulk rotzooi, komt er ook vandaan.
SPEAKER_03Ja, zeker. Maar goed, dat heb je volgens mij bij elk druiverras. Daar moeten we niet te moeilijk over doen. Er wordt ook vreselijke Riesling gemaakt in de wereld. En dus ik ben het eigenlijk met je eens. Ik denk dat Chardonet de meest, als je het over hoge kwaliteitswijnen hebt. Het is een heel veelzijdige druif, misschien net niet de veelzijdigheid van Riesling, omdat het in het Edelzoete bereik en of dry natuurlijk net niet dat heeft, wat Riesling wel kan. Maar in het droog, en moezierend natuurlijk ook, laten we wel weten. Dat is Chartney echt een fantastische druif. Het is ook een drif die inderdaad heel erg reageert natuurlijk op voeding. Ik denk dat het een beetje tricky is tegenwoordig, maar dan ga ik meteen weer de diepte in. Misschien komen we er later op. Maar het de bogondische stijl wel heel dominant aan het worden is. En dan krijg je bijna zo'n effect wat er bij Rosé ook is gebeurd door het succes van Cote Profans, dat iedereen een soort blande noir gaat maken. Terwijl Rosé met een beetje kleur is ook heerlijk. En dat hoort ook. Da moet overal ruimte voor zijn. Dus je hoeft niet de Bogonje na te doen qua stijl voor Chardonnay. Tuurlijk is een klein beetje vuursteen is lekker. Mooi hout is heel erg op zijn plek bij Chardonnay. Maar het hoeft niet allemaal. Dat is het mooie ook in Duitsland als we dan een teruggetje naar Duitsland maken. Ik denk dat in Duitsland Chardonnay nog echt voor de goede producent en voor de hogere wijnen is. Dat merk je echt. Chardonnet zit niet in het segment onder de 10 euro in Duitsland. Noem mij maar een paar wijnen op. Jij vroeg zelf nog van: kun je wat betaalbaars meenemen? Ja niet. Nee, heb ik niet.
SPEAKER_00Nee, want weet je, ik heb gekeken. Gisteren was ik bij Nathan bij Wijnhandel Aarus. Ik denk, dan pak ik daar even een Chardonet op van Duits Chardon voor 13 euro of zo. Maar dat is er gewoon niet.
SPEAKER_03Nee, je hebt wel goede producenten. Ik had nog één fles liggen. Het was helaas een Wijsbegoner, maar van Beritici, bijvoorbeeld, zo'n bedrijf uit de Pvals, wat de laatste tijd heel erg aan de weg timmert. Die hebben nog wel, dan kun je gewoon Goods wine voor 11, 12 euro, denk ik, op hoofd. Maar het is dus niet te vergelijken met Riesling, wat er al om is. En waar je gewoon op voor 6 hebt.
SPEAKER_00Voor 9,95 kun je een hele goede Riesling komen. Gewoon een basiscubaatje van een goede wijnboer bij de supermarkt kanalen wat. En heb je voor 9,95 een prima glas. En dat betekent dus ook allemaal ineens serieus nemen.
SPEAKER_03Het gaat niet om de de, de wijnbouw, die opeens heel veel duurder is, sterker nog, ik denk dat Chardin heel weinig in stijlage staat in Duitsland. Dus daar zit het hem niet in. Het zit hem gewoon in dat ze het serieus nemen. Dat ze investeren in de aanplant, dat ze net mooi opvoeden, daar moet je hout voor kopen. Dat kost geld. Het kost ook tijd om het even te laten liggen.
SPEAKER_00En het kost meer werk. Natuurlijk. Een 5000 liter tank van de RWS heb je minder werk aan dan een bariek van 250. En dat kost allemaal geld. En dat kost allemaal tijd. En het hout is na vier jaar kun je afschrijven, et cetera. Het kost altijd geld. Dus ik vind dat ook hoor. Maar Shardoné moet je altijd 15 euro plus moet je wel denken. En daaronder is het eigenlijk niet interessant. Dan kun je beter een Gruneveld inkopen of een Rusling ofzo. Vind ik. Die shardones, we hebben het al over gehad. De aanwas is daar. Het heeft natuurlijk ook te maken met global warming. Want zoals ik al vaker vermeld heb, ik heb in de tachtige jaren in de Begonje gewerkt bij domain Hubert Lamy. En daar hadden we de klimatoloogse omstandigheden die ze nu in de Zuidvalsen hebben.
SPEAKER_03Ik ben natuurlijk een terroar-nerd en klimaatnerd ook. Ik denk dat de Zuidvals al veel warmer is dan de begonje in de jaren 80, eerlijk gezegd. Ik ken de DLR Rijnland Fals, die heeft overal weer stations en dat kun je allemaal opzoeken. En de jaren vanaf zeker vanaf 2015. 15, 16, 17, 18, 19, 20, alleen 21 en 24 vallen er een beetje tussenuit. Allemaal hartstikke warm.
SPEAKER_00Julian Hobber heeft er serieus last van. Die zit er natuurlijk helemaal tegen Bazel aan. En die heeft echt serieus last van warmteestressen.
SPEAKER_03Maar je hebt wel gelijk dat het natuurlijk, dat is de reden van, kijk, Wijsbegoner Pinot Blanc is natuurlijk nog iets vroeger rijp dan Chardoné. En verliest ook sneller zijn zuuren. En dat is natuurlijk wel de reden dat je in bepaalde gebieden ziet dat ze, zeker voor de hogere wijnen, gewoon Wijsbegonder iets minder aandeel krijgt en Chardoner toeneemt.
SPEAKER_00Ja, Wijsburg is natuurlijk een probleem. Dat heb je eigenlijk alleen in Duitsland. In de Elsas en de Alto Adietje. En dan houdt het al bijna op. Maar ik vind zelf, zoals toevallig een paar weken geleden heb ik nog een fles Halenberg van Weerheim, Wijsburg, Grosquets. 2020. Intens van genoten.
SPEAKER_03Echt gewoon een hele goede wijze. Wijsbegoer heeft ook altijd, en daar komen we natuurlijk ook wel op met Chardonet. Maar Wijsbego is altijd een beetje achtergesteld geweest, dat het misschien niet op de beste plek stond of niet genoeg aandacht kreeg. En pas met dat hele groosquets idee van begin deze eeuw is het in bepaalde regio's serieus genomen. Onder andere de bevalt, inderdaad. En dan kun je het hebben over Weerheim, over replots. Die maken echt een paar van de beste wijnen. Maar als je naar Rijnesse kijkt, waar ook heel goede Wijsbegonden al heel lang is gemaakt. Maar dat was allemaal geen groosse squacks. Dus het heeft ook niet de status gekregen die het verdiende eigenlijk overal.
SPEAKER_00En in de Elsers maken ze sowieso een soepsoortje van.
SPEAKER_03Het blijft natuurlijk raar dat je in de keizerstoel bijvoorbeeld hele mooie Wijsburg daar tegenkomt. In een droge, Begondische vorm. En in de Elsas veel minder. Dan moet ik wel zeggen dat iedereen denkt altijd dat dat hetzelfde klimaat is, maar dat is het niet. In de echt pal in de lute van de Vogezen is het nog warmer. Minder wind, meer kans op potritis, et cetera. dan in de kaiserstoel.
SPEAKER_00En dan staat natuurlijk de Pinot Blanc, zoals het daar heet. Ook niet op de beste terroirs, natuurlijk, omdat het een ondergeschoven kindje was. Zij hebben gewoon de Riesling en de Pinot Gris en de gewisselmine op hun beste terrois staan. En geen Pinot Blanc in ieder geval.
SPEAKER_03Dat ook. En ik denk ook dat het een sidestep. Maar je ziet gewoon de gebieden die een grote renomee opbouwt met een bepaalde wijn, dat zijn gebieden die specialiseren. Champagne, het mooiste voorbeeld. Cote Provence. Maar dat is met de begonien natuurlijk precies hetzelfde. Je gaat tegenwoordig gaan we ook gekkigheid uitgeven voor alioté, maar dat was vroeger natuurlijk nooit zo. Je gaat in principe naar de begonien van Pinot Noir en van Chardonet. En Mosel is Riesling, hoewel er veel meer staat, maar dat is echt de focus. Dus als jij die andere gebieden, die al die andere drijven ook hebben staan, de Elsers heeft dat altijd gedaan. Dat is minder goed om focus aan te brengen. Bij Riesling is dat behoorlijk gelukt natuurlijk. Maar Pinot Grie heb je van helemaal droog tot hartstikke mollig en zoet met 15% alcohol. En dat is bij Wijsboer ook een beetje zo. Dat is lastiger.
SPEAKER_00Sardoné. Ik denk, kijk, we gaan het even hebben over een paar dingetjes. We gaan het hier hebben. We gaan Sardonees proven sowieso uit het hoge segment. Je hebt het lijstje gezien, en je kon een glimlach niet onderdrukken. Dus we gaan niet zomaar even wat doen. We hebben de eerst al in de glas zitten. Want het is tenslotte ook al bijna half 12. Dus maag onderhand wel. Als apparatief. We hebben hier Bichel, Bichel, mijn goed Bichel. Daar ben jij een fan van. Weet je dat ik door jou op Bichel ben gekomen? Ja, vier geleden. Wij was heel erg enthousiast over Bichel. En ik had niks in de Rijnhersen. En toen kwam ik eigenlijk, toen ik terugreed uit dingen van het ligt vlak langs de Autorroute. Als je naar het noorden terugrijdt, hoef je maar af te slaan. Appen, en je bent er al. Je bent er zo. En toen ben ik daar naartoe gegaan.
SPEAKER_03Dankjewel, Noodroankel. Ja, gaat gedaan. Ja, ik weet zelf niet precies hoe ik bij ze ben gekomen, maar dat zal toch door Riesling zijn geweest. Goelden wijgaat. Dat is natuurlijk voor het Nederlander altijd leuk. En een van de leuke ervaringen was natuurlijk om zo'n fles te drinken in de 100 Goolden muren. Dat is een mooi restaurant daar. En dan kijk je ook op de Weijgaat 100 Goelden en heb je hem ook nog in het glas. Dus ja, dat zijn van die leuke. Dat kon je vroeger in de Pvalsok heen, Duijersheim kon je in de zauwmagen drinken, in het restaurant dat ook gespecialiseerd was in zomaken. En dat heette volgens mij ook zo nog. Dat zijn leuke dingen. Dit zijn twee nog relatief jonge broers. En dat Appenheim is een dorp dat eigenlijk tot een jaar of vijftien geleden nauwelijks bekend was. En dat heeft er eigenlijk mee te maken, denk ik, dat Rijn Hessen, de randen van Rijn Hessen waren beroemder dan het centrum en het zuiden, als het ware. Dus je had natuurlijk de rote hang bij Nakkenheim en Nierstein, met het roodliegend. Je had de stukken bij Bingen die heel bekend waren. Nou ja, later kwam misschien een beetje dat stuk wat helemaal tegen de na aan ligt, waar bezievers zijn, waar ik naar Stempel en zo zit. Dat werd redelijk bekend. En toen kwam natuurlijk de Wonnekou in het zuiden. Mitman en Keller en andere draadschakker. En wijnen van ook Rieslings van kalkbodems. Vroeger hadden mensen het idee van dat werkt helemaal niet, Riesling op kalk. Maar daar zijn we natuurlijk wel heel erg van teruggekomen. En langzaam werden ook de gebieden, ja, wat noordelijker en wat centraler werden steeds bekender. En Appanheim is daar een voorbeeld van. Zouwheim, waar Turlen zit. Die wijnen ken je ook goed. Daar is ook daar een voorbeeld van. En het gekke hier wel is, ze kunnen alles goed heen echt. Ik vind het ongelooflijk. Ze maken heel goede Riesling. Ze maken heel goede speedboeken. Ze maken heel goede Sylvanen. Als in terrassen. Zomerwijn voor mij.
SPEAKER_00Het zijn twee jonge, ambitieuze mannen. Christian, die broer die zie ik eigenlijk nooit. Ik heb meer met Christian Ronkel. Goed contact. Kan er heel goed mee overweg. En ze zijn ambitieus, open voor dingen. Zitten ook in proefgroepjes met andere wijnboeren. En dan proeven ze bijvoorbeeld Duitse Chardonnays. Velden die me. Verzamelen ze alles van Duitse chardonese. En het liefst met de wijnboer erbij. En dan zijn ze bij een man of 15 of zo. En dan hebben ze een ruimte. En dan gaan ze proeven met z'n allen en dan over wat is goed gegaan, wat is fout gegaan? En zeg je, daar leren we zo ontzettend veel van.
SPEAKER_02Kennisdelen.
SPEAKER_03Ja, kennisdelen openstaan veel meer. De jongere generatie heeft dat toch veel meer dan de oude gehouden. Ja, zeker. Marcel had ook met iedereen ruzie, vroeger Rick ook.
SPEAKER_00Ik ben milder geworden, zeggen ze.
SPEAKER_03Nee, maar zo werkt het natuurlijk wel. En ze hebben natuurlijk goede wijnkaarten, maar ze zijn ook heel open en georiënteerd naar buiten toe. Ze zijn allemaal heel vaak in de begonie geweest of hebben de stage gelopen. Andere delen van de wereld gezien. Dus ze kennen gewoon heel veel goede wijnen. Als je bij die gasten komt, dat weet jij ook. Als je alleen al op de plank kijkt, wat er ontstaat. Ja, dan weet je van je. Moet je bij Jules gekomen dan.
SPEAKER_00Ik loop bij Jullig door de wijn. We proeven straks twee wijnen van Julf trouwens. En ik loop dan rond. Ik zeg tegen Johannes van Johannes Jurgis. Jij drinkt ongeveer hetzelfde als ik. Toen zegt hij mooi, dan kunnen we zaken doen. Dat ook wel een hele goede. De jongens die oriënteren zich dit, Michel. Het rare is alleen nog, vind ik, ik vind het raar. Dat Charonet maar in twee, maar ik kon er geen vinger achter krijgen, salet. Ja, maar daar is het daar een grooskews.
SPEAKER_03Ja, waarom? Dat weet ik niet. Maar in Rijnhessen in ieder geval niet. In Rijnhessen niet, alleen in Baden.
SPEAKER_00Alleen in Baden is het grooserskews. Maar bijvoorbeeld in de vals. Want we hebben straks een wijn van Furst. En dat is een Charonet reserve.
SPEAKER_02Als was het vast wel een grooskeweg geweest hoor.
SPEAKER_00Dus alleen in Baden is het groosis gewegs. En salen Onstroed of all places.
SPEAKER_03En Baden is natuurlijk logisch, daar staat het al heel lang. Dus eigenlijk zou Wurtenberg daar ook bij moeten horen. Maar dus bij Hoeber, bij Wasmer, bij Duitel. Al die vaders zijn allemaal begonnen eind jaren 70, begin jaren 80 met aanplanten van Chardonet.
SPEAKER_00Mocht niet. Mocht niet. Want vanaf 1991 werd Chardonet toegestaan om aan te bouwen, volgens de Duitse wij zijn.
SPEAKER_03Niet eens voor kwaliteit zijn, gewoon überhaupt om aan te planten. Je moest altijd een speciale geming om krijgen. Bij Dotl vertelde Christian dat zijn vader telkens weer een speciaal verzoek deed om experimenteel aan te planten. En dan had je een bepaalde hoeveelheid dat je dan mocht doen. En zo heeft hij dat area een beetje.
SPEAKER_00Julian Hoober heeft mij verteld. Zij kochten altijd hun plantmateriaal, kopen ze van Pinot Noir en Chardonet in de broje. Daar zit soort veredelaar in de buurt van Dijon. Ik ben er namelijk kwijt, maar daar kopen al die toppers, kopen daar hun plantmateriaal. En zij ook. En dan planten ze dat aan. En als er aan controle kwam, die nooit kwam, dan zeiden ze gewoon dat het wijsverwoorden was. Maar moet jij, als het aan de stok hangt, maar eens vertellen of het Chardoner wijswoon is. Dus die hadden voor 91. Want de oudste stokken bij Julian, die zijn 60 jaar oud. We zitten nu in 2025 en min 1991. Volgens mij is geen 60.
SPEAKER_03Ja, dat zou het zou kunnen dat het een paar van de oudste zijn.
SPEAKER_00Dat vind ik wel heel apart. Dat wil dat Duitse, weet dat, die wijnwetgeving daar niet van de VDP, maar dat zijn die. Nee, gewoon de landelijke wijnwetgeving. Dat die daar niet aan willen met Charonet. Maar volgens Bichel is hij zegt, er zijn ook te weinig wijnboeren in Rijnhessen die Charonet aanplanten. Dat zegt hij.
SPEAKER_03Ja, ik denk dat je. Kijk, dat gaat natuurlijk helemaal niet op als Sale Oenstoed wel een groos screens mag maken. Maar dat ondermijt het meteen natuurlijk.
SPEAKER_00Volgens mij zitten er maar twee VDP-leden naar.
SPEAKER_03Ik begrijp wel wat de ronkel zeggen. Maar ik denk dat het inmiddels toch wel terecht zou zijn. Als je gewoon kijkt wat Keller, Witman, zelfs Wagner Stempel, Draijzegakker, Bichel, Teurlen allemaal ermee doen. Het zijn allemaal Foute P-leden. Je hebt zo vijf, zes topboeren die Rijn Chardin maken. Bij Witman ook, die maakt nu Chardonet uit Steingroepen. Volgens mij is ook grooske. Wij gaat geworden. Alleen nog niet voor Chardonet. Dat zijn eerste lagen, denk ik. Maar weet je, dat gaat gebeuren, dat valt niet tegen te houden. En dat valt ook. Daar heb je natuurlijk ten eerste de president van de Vou de P, die is daar actief. Maar je hebt natuurlijk repot, maakt een hele goede Chardiné. Je hebt de Knipser, je hebt Julk, noem maar op. Friedrich Pekker, Chardinet Mineraal, dat is fantastische wijn.
SPEAKER_00Dus dat komen gebeuren. Het duurt al een jaren of wat, maar het gaat zeker komen.
SPEAKER_03Ook omdat de wijnen echt het verdienen. Het is dus niet van nou laten we op de bandwagen springen en het is nu populair. Nee, er wordt gewoon een disproportioneel groot percentage, hoog percentage goede wijnen van gemaakt. Als je dat gaat afzetten tegen andere druiverrassen die wel groot spreksstatus hebben in bepaalde gebieden, dan wordt het er zeker bij.
SPEAKER_00Ja, het heeft alles te maken ook, altijd hebben met een paar dingen de win in de rug natuurlijk. Chardonet in een Bonje is schreeuwd duur geworden. Dus mensen zijn er dan een beetje beu. Ik merk gewoon, ook toen ik de winkel nog had, dat mensen gewoon echt geen zin meer hebben om 80, 90, 100 euro plus voor een goede chardonet. Centrum Premier Cru tegenwoordig. Is al loop al na 70, 80, 90 euro. Was altijd drie tientjes, weet je wel. En daar hebben mensen gewoon geen zin meer in. En dus zoeken ze alternatieven. En het liefst dicht bij huis. Niet uit Australië, uit Chili, weet ik veel. Ver weg, dicht bij huis. En uit Duitsland natuurlijk. En in Duitsland is het niveau de laatste, zeker de laatste vijf jaar, zeker. Veel veel beter geworden. De stokken zijn op leeftijd gekomen. Dat is al één ding. Dan, bijvoorbeeld, Johannes Jug een stage gelopen in de begonje. En dan zijn er nog meer die stages hebben gelopen in de bogonje. Of in Oregon of in New York State of zo. Of Washington state moet ik zeggen, sorry. Dus hun scholing is veel beter geworden. En dan kijken ze natuurlijk wel af, en daar had jij het in onze aanloop van het gesprek over, dat je je begonje look-likes krijgt. En dat het allemaal op hout gaat vergist worden. Men vulde gisten met minder batonage tegenwoordig, want dat hele vette willen de mensen ook niet meer. Dus dat was allemaal veel strakker. En onder andere door minder batonage en door wat vroeger oogsten, krijg je hogere zuuren en minder vettigheid.
SPEAKER_03Toch? Ja, nou ja, het is nog iets gecompliceerder en dit is altijd een beetje lastig omdat, want het is allemaal van horen zeggen dat ik dat zelf ook heb. Ik heb natuurlijk met heel veel mensen gesproken over Sardoné en over een bepaalde stijl. Dat heel sterke vuursteengeurtje, dus die sterke reductie. Uiteraard wordt die versterkt of gestimuleerd door weinig batonage te doen. Maar het is heel vaak ook een kwestie van zwavelen al voor de gisting. Dus dan stress je die gisten. En die gisten proberen produceren dan bepaalde stoffen. Die gisten doen niks anders dan die proberen gewoon in leven te blijven. En die worden geconfronteerd met heel arme omstandigheden qua voedingsstoffen als het ware. En daar gaat er gist in en ze poepen wat uit. En dat zijn bepaalde sulfiden, vaak zwavelhouden verbindingen. En die geven die reductie. En dat kun je stimuleren door flink wat zwaven voor de gisting te gebruiken. Dat is niet alleen maar een trucje. Dat is ooit ontstaan, waarschijnlijk ook omdat in de begon je natuurlijk er een probleem was met voortijdige oxidatie. Daar weet jij alles van, denk ik. Ergens halverwege jaren negen dookt het probleem, denk ik op. En dat ging er tien jaar door, denk ik. En dat was ook precies in een periode waarin het warmer werd. En men misschien te weinig sulfiet gebruikte. Dus men is voorzichtiger geworden. En men is erachter gekomen van het publiek vindt dat eigenlijk wel gaaf, zo'n zo'n spannend vuursteengeurtje. Maar dat kun je ook gaan overdrijven, natuurlijk. Ik heb het met Phili Witman daarover gehad. En zeker in Rijnesse, zegt hij van ja, Chardonet staat nog in de kinderzoelen in feite. Maar we willen geen boeronje nadoen. Dus we zoeken dat niet op. We willen een Rijnhessische identiteit eigenlijk voor zo'n wijn. En dat betekent dus dat je in ieder geval geen manipulatie gaat doen om dat extra erin te krijgen. Als dat erin zit, dan komt dat door een jaar als 2022 of 2018, waarin het bloedheid was, hartstikke droog. En dan krijg je arme bodem, krijg je minder voeding in de mos. En dan krijg je wat meer reductie. Maar dan is het natuurlijk. Maar om dat nog eens een keer te stimuleren of op te zoeken, dat is niet de bedoeling.
SPEAKER_00Deze had ik ook meegenomen, de Bichel Shouter in Reserve. Reserve dat reserve. Geen reserve, reserve. Dat had ik ook meegenomen naar de podcast van Club Samuel. En toen had hij veel meer reductie. Toen moesten hem dekanteren en had hij nog steeds dat Lucifer rotje-achtige. Bleef die houden. En s'avonds na de podcast, toen bleven we daar natuurlijk hangen, want ik had geloof ik twaalf wijnen bij, maar waren overal beetjes uit. Dus we hebben een geweldig leuke avond gehad nog. En toen was het eraf. En nu heb ik het helemaal niet meer.
SPEAKER_03Ik vind het nog een klein beetje hoor. Dat moet ook wel. Het moet natuurlijk ook wel minder worden. Maar anders is het echt dan weet je dat het tijdens de vinificatie al zo is gebeurd. Ik weet het niet. Maar het is een bijzonder knappe wijn. Het is vol, maar het heeft ook prachtige zuuren, zeker voor 2022. Dit was de vroegste oost ooit, denk ik voor ze.
SPEAKER_00Ik zeg nog steeds, wij werken. Alsof ik de winkel nog heb, dat is helemaal niet waar. Wijnhandel Arends van Tan van den Brand. Die verkoopt dit ook voor 3950. Dat is prachtig mooi. Ik vind het een heel goed gemaakt, Charonin. Super. Voor dat geld helemaal. En hij wordt gemaakt 30% nieuw eik. Maar dat doet show. Ik haal het niet terug. Natuurlijk zit er een hout toets op, maar niet dat het heel overdreven hout. De rest wordt gemaakt op gebruikeiken. En ook op roestvrees taal. En dan wordt er op een gegeven moment gemengd en lang gebotteld. En ik vind hem nu erg lekker. Ik denk dat hij nog zeker een jaar of drie, vier, vijf kan hebben. Denk ik.
SPEAKER_03Ja, ik zit even te kijken, want ik had in die proeverij in Utrecht had ik een wijn, een Chardinet, die ook heel bekend is van hun overbuurman. En die heeft nog meer reductie. Maar dat kan ook gewoon. Het was ook 2022, dat kan ook gewoon een jaargangs iets zijn. Dat zijn arme kalksteenbodems. Ja en dan in zo'n droog warm jaar, dan geeft dat gewoon veel reductie.
SPEAKER_00Ik vind het een heerlijk glas wijn, echt waar. Dus we hebben altijd veel plezier aan die in ieder geval.
SPEAKER_02Heb je nog tips? Want als jij dit bijvoorbeeld blind krijgt. Heb je bijvoorbeeld tips voor de luisteraars van als zij dergelijke chardonés blind proeven, waar moeten ze op letten om dat beetje proberen los te trekken van Duitsland?
SPEAKER_03Ja, dat is best lastig. Want zowel hier in Duitsland als ook de beste Chardonnays, vaak waar ik dan veel ervaring mee heb. De beste Chardonnays van de Zuidkust van Zuid-Afrika of zo. Die kunnen gewoon heel erg bogondisch overkomen. Omdat de vinificatie een grote impact heeft. Maar ik denk een heel positieve impact. Je kunt daar heel negatief over over praten. Maar het is natuurlijk, het zijn hele mooie wijnen worden er gemaakt. En dat komt dan niet eens van Kalkrijke bodems uit. Dus dat is het dan ook niet per se. Dus ik denk wel dat die wijnen, zeker in Zuid-Afrika, maar ook in de Rijn Hessen bijvoorbeeld. Iets meer tropisch fruit hebben. Dus dan moet je vooral denken aan ananas en dat soort dingen. Wat je misschien in de marcoet tegenkomt, maar niet zozeer, zeker niet in die Chablis. Misschien ook ietsje minder in de coteboom. Maar dat zijn zulke algemeenheden. En dat is zo moeilijk te zijn. Dat begon je is natuurlijk ook veel warmer geworden. Laten we wel weten, als je kijkt daarom vind ik het altijd zo leuk om naar het klimaat te kijken. Om er zoveel foute mythes zijn, eigenlijk. Dat de begonnen koel zou zijn. We gaan er nu naartoe. Het is tegen de 40 graden. En dat gebeurt bijna elk jaar tegenwoordig. Er begon je is eigenlijk steeds continentaler aan het worden. Het lijkt wel alsof de zee invloed van de Atlantis als jaar gewoon minder ver landinwaarts komt. En dat zie je natuurlijk een beetje bij Bordeaux. Je ziet het op zoveel plekken. Dus we moeten ons niet. Want in die andere gebieden. De kust van Chili, de kust van Zuid-Afrika, de zuidkust van Australië. En Marlboro en zo ook. Waar goede chardé kan worden gemaakt. Die gebieden zijn over het algemeen gemiddeld warmer. Maar ze hebben minder pieken. Ze hebben echt in Hemel en Aarde heb je echt geen dagen, geen periodes waar het continu boven de 35 graden is. Dat komt in begonien tegenwoordig wel voor.
SPEAKER_00Nou, ik heb toevallig goed contact aan natuurlijk. Dus ik heb echt wekelijks contact met wijnboeren. Ik ben altijd heel nieuws zo richting de Oost toe te gaan. Ik heb zelf zo mijn telefoon de weersverwachting. Er staat Nijmegen, Amsterdam, dat ik daar vaak komen. En boom. Die staan erop. Want het is natuurlijk af. Gisteren was het 37 graden in Fucking Boom. Maar tot en met verleden week zag het er heel goed uit. Geen nachtvorst, geen mildew, geen hagel gehad. Het regende af en toe wel, maar gewoon keurige regen, zo'n 20 mm op een dag. N 75 mm in een half uur. Dus dat zag er allemaal perfect uit allemaal. En ik wou gisteren ook, maar vergeten. Even een mailtje sturen hoe ze nou met de hitte omgaan. Want de oogst staat gepland in de korte boom voor 20 augustus, dat is volgende week.
SPEAKER_03Ja, ik denk dat ze dat ook wel moeten doen. Ik denk dat het nu het gevaar is natuurlijk, ook de warme nachten. Ik weet niet hoe de nachten daar waren, maar in Nederland was het natuurlijk een paar nachten niet te harder. Dus dan gaan de zuren natuurlijk onderuit. Dit gaat puur nog om zuuren management volgens mij. Het moment van de oogsten. Een beetje bij menu. Dat is ook allemaal. Ze zeggen het niet. Nee, maar ik denk dat het veel slimmer is om op tijd te oosten en genoeg zuren te hebben en een gedeelte van je oost toch een beetje te sabitageren. Dan andersom aanzuren. Aanzuren is ingrijpend. Dat proefje, dat hoort niet eigenlijk. Dat heb ik ook altijd gehoord hoor. In de Ron was er een producent, een heel goede producent, zou je name noemen. Maar die heeft in 2017 voor zowel rood als wit pas het eerst helemaal zonder chapitalisatie gedaan. Dan denk je van, nou, de Ron is toch ook ongelooflijk warm geworden. En dat is toch helemaal niet nodig. Maar hij legde precies dat uit. Je kunt beter op zure oosten dan op potentieel alcohol.
SPEAKER_00Ja en dan even het veel chapitaliseren. Precies. 22 afgustus gaan ze in een korte boom oogsten.
SPEAKER_03En dan komen er nu een week later. Ja, ik denk dat ze in champagne, ik las dat ze dus nog maar 9000 per hectare mogen oosten. En daar zijn de individuele vignerons niet blij mee. Want die willen natuurlijk meer verkopen. En die hebben niet zo'n grote voorraden. Maar ze moeten natuurlijk gewoon van die voorraden af. Bij de grote handelshuizen en zo. Maar die zullen ook volgende week aan de slag moeten nemen aan.
SPEAKER_00Maar eigenlijk zag het er allemaal heel goed uit. Ze hebben nu heel veel hitte, dat klopt wel. Maar dat kunnen ze denk ik nog wel managen. Dus op zich ben ik daar wel. Als het zo blijft en er geen nadigheid komt, komt het er wel goed uit te zien. En dat geldt trouwens ook, want ik heb toevallig. Eer gisteren met Ernie Loze gesproken. En die was ook heel erg tevreden over Ritling, hoe het erbij ging. En hij zegt net, het ziet er top uit. Het ziet er heel goed uit. Maar hij drinkt ook veel scheip nee volgens mij. En een hele brede smaak.
SPEAKER_03Ja, maar hij ziet toch ook in de Burgonje.
SPEAKER_00Hij heeft ook een begonje in de hand. We hebben een website. We hebben een ding. Die heb je ook geluisterd. We hebben met Ernie Loosen twee afleveringen gedaan. Maar Ernie krijgt natuurlijk nooit in een uur gepropt.
SPEAKER_02Nee. En die in twee keer en anderhalf uur bijna.
SPEAKER_00Mees en ik gaan volgende week naar Duitsland. Over twee wegen gaan we naar Duitsland. En dan zijn we ook een avond bij Ernie. Ik ken hem al 35 jaar. Dus ik slaap altijd bij hem thuis. Dan gaan we aan barbecuen. Die gast heeft een wijnkelder, die heeft alleen al 10.000 flessen begonnen.
SPEAKER_03Ja, daar heb ik het een en ander van gehoord. Een goede vriend van mij, Jos Broshuis, die kent hem ook.
SPEAKER_00En even verkeerd in de gelukkige omstandigheid. Ik ben een van de weinigen die bij hem mag uitzoeken. Want hij zegt aan jou is het, tenminste, besteed. En hij weet dat ik niet bescheiden ben. En je bent ook zo bescheiden. En dan komt er weer een raar. Ik drink altijd weer R die. Geweldige wijnen. Echt allemaal top.
SPEAKER_03Ja, over gekkigheid gesproken. Ik heb een stukje nog even over Chardonnay en dan. Je noemde Dovene. Ik had gisteren de importeur even aan de lijn. Want er was een berichtje ook op Wine Searcher. Dat blijft toch een hele goede website, moet ik zeggen. M'o lijstje natuurlijk van duurste Chardonnays ter wereld. En dat is natuurlijk altijd. Alleen dat is natuurlijk Le Roy lijstje eigenlijk. Ik geloof, van de top 10 zijn er acht van haar. En dovenee, inderdaad, de plekken 1, 2 en 3 met Bataak, Jobata en Chevelier geloof ik. Maar dat zit om en nabij de 20.000 euro per fles.
SPEAKER_00Als ik terugbier wat ik allemaal gedronken heb in mijn leven. Ik zet proefrijge Chambertain neer van allemaal Roesel. En dan praat ik ook echt. Maar dat kostte toen 120 euro of zo. En ik kocht af domein, dat doe ik nu nog. Maar nu krijg ik overal één één één één één fles van, dus ik krijg acht keer één. Vroeger kreeg ik drie bais, drie chamberin en zes klos een jaar doos voor 12, alsjeblieft, de jaren hoor.
SPEAKER_02Daar kan je tegen niet meer krijgen.
SPEAKER_00En ook bijvoorbeeld Creole Batain van Dovene. Ik heb een vriend die kocht elk jaar, serieus waar, een doosje van 6. Dat kost 300 euro. Toen al een pak geld. Maar moet je kijken. Ik denk dat ik in mijn hele leven misschien wel twintig keer Doveneer gedronken heb. Chevalier, Morichet, Bartard en Creole. En allemaal die Mercel in Narvaux en weet ik veel wat. Bizarre gewoon toch?
SPEAKER_03Ik denk daar ook wel eens aan. Wat dat betreft is natuurlijk het referentiekader van mensen, inclusief dat van mezelf, wordt natuurlijk anders. Want wij komen, die wijnen worden ook niet ingestuurd naar Perzwijne. Dat is wel een ding. En ik hoop dat er in ieder geval nog genoeg gefortuneerde wijnliefhebbers zijn die je drinken. En dat het niet allemaal. Ik ga allemaal de speculatie maken. Dat is echt zonde. Ik heb er ook wel eens met wijnproducenten natuurlijk over gesproken: van kun je dat via je importeur niet beter controleren. En dat kan wel, maar dan moet je ontzettend veel tijd aan besteden. En de meesten hebben daar gewoon geen zin in. Dat begrijp ik ook wel weer, maar het is wel jammer.
SPEAKER_00We hebben een Rising Star. Rising Star. Ook daar ben jij een fan van, weet ik toevallig. Ik kom niet via jou. Ik lees veel. Al die boeken van eigen man elk jaar en Wien, en weet ik veel wat ik allemaal heb. Allemaal online dingen. En op een gegeven moment zochten we. Ik las zoveel over Julg. En toen dacht ik van daar moet ik eens een keer naartoe. Wij werken met de Overbuurman, dat is Weingoed Bernhard. En toen gingen we bij Julg wel eens lunche. Wij hebben daar ook een restaurantachtig ding. Zo'n Imbisch. Nee, dat is een Imbisch. Ja, Imbeses is. Nee, nee, dat is. Nou, hoewel trouwens, zo'n worst. En dan heb ik ze inbes.
SPEAKER_03Ja, dat is wel lekker.
SPEAKER_00Maar ze hebben dus een restaurantje. En dan gingen we dan, als ik dan bij Bernard geweest was, gingen er wel als lunje. En toen zei hij, 15 jaar geleden zei hij, ik ga met jou lunchje bij Jog. Maar je gaat niet over de wijzer te zeiken. Want die zijn niet zo goed. Maar sinds Johannes zit, die zoon, die timmer aan de weg.
SPEAKER_03Het is natuurlijk een heel bijzonder stuk. De weijar liggen natuurlijk, volgens mij voor een groot deel, zelfs in Frankrijk. Heel veel. En ja, er zit een concentratie van goede producenten. Dat is echt wel heel bijzonder.
SPEAKER_00Zwijgenrechten bak.
SPEAKER_03Dus Juk. Bernhouder Bekker. Allemaal liefhebbers van Barrique, die kennen elkaar volgens mij allemaal nog uit het Feldser Bariek Forum of zo. Tegenwoordig heeft dat geen bariek Forum meer. Ik geloof alleen maar dat was Forum of zo. Maar ja, ze weten heel goed wat ze met dit soort drijven moeten doen. Dat proef je wel. En dit is 2023. Dat is echt ietsje frisser dan 22. En dat doet de wijn echt wel goed. Die komt piepjong over. Ja, maar het is ook piepion. Het is 2023. Nee, maar het is ook voor de opvoeding heeft niks, heeft veel gedaan, maar dat merk je gewoon eigenlijk.
SPEAKER_00Ik heb het natuurlijk even opgezocht allemaal. Dit wordt ook door Nathan gedaan, de wijnhandelarends. Die importeert dit.
SPEAKER_02Maar je ziet er niet veel. Ik heb deze nu nooit gezien.
SPEAKER_03Het is een vrij nieuwe ster aan het filament. En ze zijn denk ik in 2021 of 22 lid geworden van de VDP.
SPEAKER_00Ja, 2022 mocht het voor het eerst op, zijn ze op de VDP gekomen. En dan zijn ze volgend vraag, er zijn maar 200 VDP-leden op 11.000 Wijnboeren in Duitsland.
SPEAKER_03Ja, dan kun je daar eigenlijk nog een stuk 25 uitgooien.
SPEAKER_00Nou, ik vind het niveau wel heel goed. Wat ben je wat handig is, mijn kinderen, mijn dochter ook, hè, die studeer in Amsterdam, ik zeg: als je nou met de wijnkaater niet uitkomt, zei ik tegen haar, en je zit in een restaurant, en je zoekt dan een wijn, dan moet je altijd de wijn zoeken waar die adelaar op staat. En dan zit je eigenlijk, als je studenten niet veel geld, maar pak daar dan gewoon een RISLIC van, of een Pinot Black, of zo'n bewijs, met die adlaad erop.
SPEAKER_03Van devoudp gekregen.
SPEAKER_00Ja, witte sportsokken. Maar die moet ik dan aan de speler naar zweetrukken zitten dan, weet je. Nee, maar snap je? En dat is wel een indicatie. Ze hebben dat heel slim gedaan.
SPEAKER_03Ze hebben echt die marketing ook heel goed gedaan, moet ik zeggen. En ja, je kunt er van alles van vinden. Ik heb zelf ook brochures voor ze vertaald. En dan merk je wel hoe ze die promotie pushen. Dus alles, VDP punkt en dan alles om. En alles is Register. Die piramideding. Maar dat hebben ze ook nodig. Want in Duitsland krijg je nu natuurlijk de nieuwe wijnwetgeving. In 2026 zou dat allemaal moeten gaan lopen. Waarin die soort weingaklassificatie, voor die piramide in ieder geval, die de VDP ook gebruikt, landelijk moet worden uitgerold. Daar zitten ze wel mee in de maag natuurlijk. En ook toch wel de beheerser van kwaliteit.
SPEAKER_00Maar dat is voor heel veel consumenten toch wel veel duidelijker dan het was. We hebben zoveel ellende gehad met gartawijnen. En dan dit en dan dat. De consument werd er stapel gek van. En ook de verkorting van die namen, weet je wel, dat je zo'n laam had op een etiket dat mensen er totaal heb je nadeel. Een groostekwegsberg, daar zit volgens mij in elk aanbouwgebied. Ja, precies, dat is wel het.
SPEAKER_03Op een gegeven moment draaiden ze een beetje door. Dan mocht het dorp niet meer op de voorkant. En dat is tegenwoordig bij groosseweg nog steeds, maar dan staat het de achterkant draaien. Maar dat is inderdaad natuurlijk van. Er zijn natuurlijk zoveel slosbergen. Hoe wil jij. En toen ik kreeg een keer een mailtje van iemand die zei: ja, je moet ook in het blad je dat ook, moet je die dorpsnaam niet meer gebruiken. Want dat wil de VDP niet. Toen dacht ik, kan mij dan eens gelen wat de VDP is. Onze lezers moeten wel weten waar die wijn vandaan komt. En welke slosberg het is, of het de slber van Rudezheim is. Dan ga je googlen en dan kom je er niet uit.
SPEAKER_00Maar deze wijn wordt ook gemaakt op half stuk. Dat is 1200 liter. Nee, denk ik kleiner. Nee, nee. 1200 is de superfasst.
SPEAKER_031200, dus 600 liter. Ja, dat zie je ook. Ze hebben natuurlijk ook. En dat hoort, denk ik ook wel een beetje, Marcel, bij die zoektocht naar identiteit. Ze hebben het hier natuurlijk over Feldseridentiteit waarschijnlijk. Maar de Palt is natuurlijk. Het Veldsarwalde is een fantastische bron voor tophout. Voor prachtig uithoud. Heel veel Franse torniers kopen daar hout. De spesaart precies hetzelfde, zo'n middelgebte in Midden-Duitsland. En daar maken ze prachtige vaten. Want er zit ook een hele goede kop. In de vals. En ja dat hoort er dan bij. Want zo'n 600 liter wat geeft minder invloed natuurlijk. Maar dat geeft wel een mooie lieren.
SPEAKER_00Want ik weet van Weerheim ook dat zij ook eigen hout gebruiken uit Velzische wallen. En trouwens, dingen ook. Van Schubert heeft 100 hectare woud op zijn wijngoed. En die maken die voeders, die moosvoeders waar ze zijn, worden ook allemaal van hun eigen hout gemaakt. Alte reven die van de roepen. En dus dat vind ik ook wel goed hoor. Maar ze gebruiken ook, maar Hoben gebruikt alleen maar Franswijk.
SPEAKER_03Dus dit is Julk Rechtenbager. Dat is ook zo'n mooi een Duitse naam. Varwingers.
SPEAKER_00Maar wij zijn al, wij zijn oud. Wij vinden de zauwmaken. En hergotsakker. Dat is een fantastische duar. Maar dat vinden wij.
SPEAKER_03Le Murger des Dans de Chien ofzo. Dat is natuurlijk wel prachtig. Het klinkt allemaal lekker, ja.
SPEAKER_00Daar hebben we heel wat zweerdrubbels liggen, daar is in Centorbert. Ja, dit is. Maar dit vind ik ook weer. Dit wordt dus voor 30%, wat zeg ik nou, op half stuk gemaakt? En de rest gaat op RWS. En dan wordt het bij de weinig ontspanning en zo.
SPEAKER_03En die kan makkelijk nog tien jaar mee.
SPEAKER_00Ik ben wel verdied hoe dat inderdaad gaat.
SPEAKER_03Ik denk dat het over een jaar of vijf misschien op zijn lekkerst is. Dat zou best kunnen. Maar het houdt volgens mij prima dit.
SPEAKER_02Want zien jullie in je panel dan ook steeds meer vaker zo'n wijnen terugkomen de laatste tijd dan?
SPEAKER_03Ja, je ziet wel dat er sowieso thema's als Duitsland als we iets aanvragen. Vroeger vroeg je gewoon thema Duitsland rood en wit. En kreeg je 150 wijnen ingestuurd. En tegenwoordig moeten we het echt opdelen. En doen we alleen maar spetboen en dan krijg je daar meer dan 100. En als we toen witte boegensorten, krijg je er ook dik meer dan 100. En als je Reseling doet, krijg je meer dan 200. Maar het is heel populair geworden in Nederland en dat is maar goed ook. Gelukkig. Want het is dichtbij. Het is van zeer hoog niveau.
SPEAKER_02En een stuk betaalbaar dan begoen je.
SPEAKER_03Je had het er toen net al over, Marcel. Daar zit natuurlijk een grote kans. Ze hebben dat met speetbegonen al enigszins bewezen. Want op een gegeven moment als wij concoursen deden. Dan was alles onder de 20 euro Pinot Noir was allemaal Duits. Wat echt goed was. En terwijl speetbegonen nog heel anders is over het algemeen dan rode Bogonje. Ik denk dat jij dat ook vindt. Chardonet daarentegen kan nog veel meer op witte begonje lijken dan speetbegonen op rode begonnen. Dus daar zitten misschien wel meer kansen.
SPEAKER_00Ik heb ook een straksje van wat die Duitse wijnboeren wel een beetje hebben. Dan ben ik met hun aan het praten en aan het proeven en dit en dat. En dan zeggen ze: ja, je moet het niet vergelijken met Bogonje. Dit en dat. En dan ben je mensen aan het praten en zeggen ze: ja, maar het is een beetje stijl, dat lijkt een beetje opligny. Dat doe je het zelf. En daar hebben ze wel een handje van. Ze gaan toch een beetje. Dat ze toch een beetje wel gaan vergelijken met boegonje.
SPEAKER_03Nee, maar dat hebben ze in het begin met Speedbegonen ook gedaan. En dat is gewoon, het is een kwestie van tijd. Dan gaat dat er vanaf. Dan heb je geen zelfvertrouwen. En dan is het niet meer. Er zijn ook mensen in Nederland natuurlijk die zich er altijd schuldig aan hebben gemaakt. Maar dat is uiteindelijk is dat gewoon niet meer nodig. Dan hoef je niet meer te zeggen van dit is de voorne roman nee. Maar dan is het gewoon een mooie wijn van Paul Furst.
SPEAKER_00Nou goed, over zelfvertrouwen gesproken. De laatste vijf jaar hebben de Duitse wijnboeren, zeker de jongeren, wel heel veel zelfvertrouwen gekregen. Daar gaan we het even hebben over de prijsontwikkelingen. Want dat vind ik toch wel even een dingetje hoor. Want ik snap best dat wijngeld moet kosten. Maar ik snap niet dat er zijn wijnboeren die elk jaar hun prijzen komen 15% verhogen. En ik noem geen namen, maar er zit er eentje vlak bij Basel. En dat vind ik toch wel wat minder. Eerlijk gezegd.
SPEAKER_03Ik denk dat je er heel nuchter naar kunt kijken. Ik denk dat het in Duitsland relatief bescheiden nog is. Ten op zo'n begon je zeker. Dus daar hoeven we al helemaal niet over te praten. Dus dat is natuurlijk al 15 jaar echt gaande. Ik weet dat ik op een gegeven moment een keer. Ze hebben in de begonio hebben ze op een gegeven moment natuurlijk een paar mindere oogsten gehad. En ook veel hagel en zo altijd in diezelfde corridor.
SPEAKER_002021.
SPEAKER_03Ja, maar ook al veel eerder bij 2010, 2009, volgens mij. En toen had ik het met Karel de Graaf erover. En toen vertelde hij dat. Dus in de Maconet hadden ze prima opbrengsten, maar die zijn gewoon met de prijsstijging meegegaan. Die zagen gewoon hun kans. En van de code boom doet het. Wij liften lekker mee. En ja, dat zijn gewoon economische dingen. Ja, daar doe je denk ik niet zoveel aan. Het zijn ook allemaal kleine producties. En dat draagt ook niet bij aan een goede prijsregulatie of zo. In Duitsland is het denk ik zo dat een heleboel wijnen, even los van Chardin, waar we het nu over hebben, en boekensorten, maar een heleboel wijnen die wij graag drinken, komen uit steile wijngaden. Die zijn altijd onder de prijs verkocht. Het is gewoon vier keer zo duur over het algemeen om een speetbogener in de A te maken dan in de vlakte van Rijn.
SPEAKER_00Maar Riesling waren het er met Oliver Haaken over ook, maar Ernie Loze trouwens. Alonsu stile wijngaren. Alles handwerk. En dat kost gewoon geld. Want handarbeid is gewoon hartstikke.
SPEAKER_03Toen ik nog in de Aarde werkte, kocht ik voor vier euro inkoop Trittenheimer apotheken Riesling speetlezen trokken, van 70 jaar oude stok of zo.
SPEAKER_00En dat snap ik. Maar er zijn heel veel, als je een generatiewissel hebt, en je hebt als kleine wijnboer altijd in een marge lopen kloten, heat zomaar noemen. Hard werken, veel risico lopen, nooit geld verdienen. Dat de jonge generatie dat gewoon niet meer wil. Dat wilden ze niet meer. En die Loos wilde dat toen ook niet meer. Hij nam de tand over in 1988. Speedlees trokken en ging daar ook voor. Zes zeven markten deurheid. En die zegt me luisteren, ik ga het heel anders doen, want dit zet geen zoon aan de dijk: lagere rendementen, hogere kwaliteiten. En weet ik veel wat. En hogere prijzen. Ze zijn alle klanten bij hem weggelopen, had drie jaargangen in de kelder leggen. En toen had hij de geluksdag van zijn leven. Toen kwam ik. Serieus. Hij zei tegen mij van jij was een van mijn eerste klanten die me serieus nam. En die spullen begon te kopen en zo. En deze van man van Hollander. Je moet hem maar eisteren, dat is echt leuk. Ja, dat is zeker.
SPEAKER_03Ik denk ook dat er komt nog wat bij voor de voor de nog jongere generatie, die nu aan het bewind is, als het ware. Dat zij, ze zullen meer op de export moeten gaan werken. En dat levert een andere koststructuur op. Andere andere. Want het is niet meer zo dat men de Appleverkoop loopt gewoon terug. Dat is ook het nadeel voor een heleboel van die van die bedrijven in de moezel. Op een plek waar gewoon wat minder mensen tegenwoordig komen. En ook minder jongere mensen, minder mensen die veel te besteden hebben. Dus daar leiden ze echt onder. En alle jongere gasten die veel naar buiten gaan, veel in de horeca doen, veel in de export doen. Die doen het nog prima. Maar die moeten ook anders werken.
SPEAKER_00Want Helmut Dunhoff vertelde mij ook zo, hij verkopt de meeste grootste weksen buiten Duitsland in de exportmarkt. Want hij zegt, vooral die oudere Duitsers die nog wijn drinken, die zijn allemaal die oude prijzen nog gewend.
SPEAKER_02En die gaan het niet aan.
SPEAKER_00En hij zegt van die Duitschen van zichzelf wissensgalig als je in eigen gärtner wekt, dat ze die. Nee, we hebben geen idee.
SPEAKER_03Duitsland is in, mijn ouders wonen al heel lang in Duitsland. Dus ik ken het land inmiddels even los van de wijnbouw, ken ik het best wel goed. En dat ziet. En Duitsland is niet over één kamp te scheren, mijn ouders wonen in Munster, in Noord-Rijn-Westfalen. Dat is heel anders dan Bieren, of weet ik veel. Rijnesse vink het al heel anders worden. Maar het is wel zo dat er een soort tegenstellingen in die maatschappij zitten. Je kunt het heel goed zien bij zekt. Dus ze zijn grote importeurs van creme, van champagne en dan ook de aan uitgeven. Dure Italiaanse spemanten. En tegelijkertijd produceren ze zelf een paar van de goedkoopste moeser in de wijnen te hebben.
SPEAKER_00299 in de super.
SPEAKER_03Ongelooflijk.
SPEAKER_00En het is een enorm grootste producent van moeser in de wijn in Duitsland.
SPEAKER_02Maar die afzetmarkt is dan bij de ouderen in Duitsland.
SPEAKER_00Daar gaan we het mogelijk over hebben, maar er worden in Duitsland geweldige seks gemaakt. Jog, die we net hadden, die heeft een chardoné. Ja, die heb ik wel eens. Die ligt om acht jaar op fles. Die ligt acht jaar zo lang.
SPEAKER_03Serieus is serieus. Het is allemaal wel bijzaak nog. Dus er is geen.
SPEAKER_00Ik had het met Anja Vonden over. Zij zetten die wijnen ook expres wat duurder in de markt. Om ook serieus te. Genomen te worden. Kijk, die yog met zijn acht jaar Silat, de Charoner reserve winter zegt, die kost 75 euro. Dat is natuurlijk best geld. Maar als ik dat blind krijg, als iemand tegen mij zegt, hé, maar zo'n glaasje champagne alsjeblieft. En ik ruiker die proef, dan denk ik dat het champagne is. En ook nog een goede hoog. Ja, zeker. Maar daarom mag het ook zo'n prijs hebben.
SPEAKER_03Maar daarom daar kun je niet je business op baseren.
SPEAKER_00Maar daarom gaan ze het niet voor 25 euro in de markt zetten. Want dan word je ook niet meer serieus genomen.
SPEAKER_03Ik ken zelfs producenten, topproducenten, die gewoon alleen maar seks voor zichzelf maken, die houden gewoon van goede champagne en die denken van je weet precies hoe het moet doen. En dat is niet normaal. Dan kom je daar gewoon, laten we zeggen, een beetje semi-privé. En dan zeggen, wil je met een goed klasse? Dan kan je gewoon iets heel mooi.
SPEAKER_00Nou, Ernie Lozen heeft een zekt. Ik probeer dat weten. Voor eigen consumptie en voor wat op het wijngoed. Hij doet ook die neetjes en presentatie. Heeft in de Utske wudskatten. Riesling zekt uit 1990. En die is gedoseerd met auslezen. En als je dat proeft, dat ding heeft volgens mij twintig jaar zo lat gelegen of zo.
SPEAKER_01Serieus.
SPEAKER_00En dat is echt fantastisch. Ik heb de ding al drie of vier keer gehad of zo. Dus ik zeg, ik ga een zektproeverij doen. Heb je mij fles? Nee, was. Flesje door nee, doen we wel, maar die is ze niet. Nee, nee. Geweldig, hè? Maar die maakte ze voor zichzelf.
SPEAKER_03Zal ik heel kort, voor de luisteraars, want ik heb toch die presentatie hier bij de hand. Ik zit gewoon te spieken natuurlijk. Heel snel even die ontwikkeling van Chardin in Duitsland noemen. In 1990 stond er nog bijna niks. 1991 pas officieel toegestaan om aan te planten. En ja, daarna is het natuurlijk hard gegaan tot iets meer dan wat wij denken, L meer dan 3000 hectare tegenwoordig. De hotspots. Baden natuurlijk, maar ook de Pvals, Wurtenberg, Rijnhessen, Franken. En dan dat gekke Zalen Oenstroet natuurlijk. Ik denk dat over het algemeen de beste wijnen van kalkrijke bodems komen. We hebben hier nu Hoeber in het glas. Dat komt natuurlijk ook van moezelk. Maar er wordt zelfs op zandsteen en zelfs op lijststeen hele mooie wijn gemaakt. Het heeft zeker te maken dat het iets warmer is geworden. Die bodems vind je er allemaal. En ook nog even over de vinificatie. Het hele trosse oogste direct pers inhoud. En dat kan halpstuk vast zijn, dat kan bariek zijn, dat kan nieuw zijn, het kan oud zijn. Maar het heeft gewoon wat zuurstof nodig. Allemaal wel door de malo. Altijd malo. En dan beperkte temperatuurscontrole. Ze laten echt de temperaturen oplopen tot boven de 20 graden bij de 16. En dan raak je al die goedkope snoeperige aroma's kwijt. En dan hou je gewoon over wat de drijf zelf echt geven. En dan weinig batonage. Ongefilterd bottelen. En dan krijg je gewoon gaaf wijn.
SPEAKER_00Heb je dit in een PDF staan? Die kunnen we natuurlijk als je dat wil. Dan kunnen we in de show notes hangen, toch? Als je dat wil, hè? Als ik het wil. Ik stuur hem in ieder geval aan jou op. We kunnen hem in de show notes hangen. Dan kunnen mensen het kijken. Dat is alleen maar leuk, natuurlijk. Als ik het doe. Hey Mees, we gaan nu naar de Alter Reben van Bernard Hoeber. Kun je die 2013 ook even pakken? Dan zaten we niet. Daarom heb ik een. We hebben hier Alter Reben van Bernhard Hoeber, 2022. Die is door Julian gemaakt. En ik heb nog een fles 2013. Die zonder etiket of netjes, gewoon met krijtropeschrijven. En die heb ik nog van Bernard. Super.
SPEAKER_02Je hebt ook nog met Wijsboeken erbij.
SPEAKER_00Nee, dit is 100% Chardonet. Dit is eigenlijk de Alter Rim. Het staat er niet op, maar is het wel.
SPEAKER_03Nou, heb ik begrepen dat die de basis maatten dingen was.
SPEAKER_00Ja, dat is nu 100% Charonet. Precies, hè? Dat was toch verleden jaar gefinanceerd is. Maar nu alleen nog maar Charonet. Maar Julian wil eigenlijk alleen nog maar Boegende zouden hebben. Vroeger toen ik dat kwam. Nou, Boegende doet hij wel nog. Ja, dat zit in de Brijskou. Maar die vroeg had allemaal van die onduidelijke. Riesling. Die buketrepen. En die teppigwijn, waar was dat ook? De druivensoort ben ik vergeten. En allemaal van die onduidelijke dingen. En muscats of zo weet ik veel, had hij ook. En dat heeft hij allemaal weggedaan. En andere wijngaden gekocht of herplant, et cetera. Hij wil zich alleen nog maar met boelgoende zorten bezighouden. Ook Riesling niet meer. Laat hij ook trouwens. Alleen maar de boel in de zorten. En ik vind wel, hij is helemaal gehypt. Dit is ongeveer niet meer aan te komen.
SPEAKER_03Het is gehyped, maar het is ook echt heel goed. Ik weet nog heel goed dat wij hier een keer in Nijmegen zaten, bij het zaverrein, bij Nik. Toen zat Machta van der Rijs erbij en Frank Jacobs. En Frank Jacobs, zoals je weet, is natuurlijk een verfend boegonje liefhebber. Als het maar enigszins kan, dan drin drink hij alleen maar witte behoorlijk. En toen had ik de al te repen. Ik denk dat ik de eerste, een van de eerste. Nee, dat was toen nog geen groosse. Nee, dat was denk ik gewoon de Alter. En dat werd blind geschonken voor dat item wat Geraard Rijmer altijd had, of nog steeds heeft. En Frank was ervan overtuigd dat het hoogwaardige zo was, was het overtuigd. En dat was misschien nog op het randje van wat Bernard zelf nog heeft gemaakt, dus niet de nieuwe stijl van Julian. Hoewel dit ook heel brood is, wat mij betreft. Dat is zo mooi.
SPEAKER_02Ik heb meerdere proeverijen of ervaren proefpanels ge, ik was me aan het voorbereiden voor deze podcast. Dat er vaker eigenlijk echt hele ervaren mensen op de wereld zijn geweest die inderdaad het verschil hebben gemaakt. Oké, dit is Merzo. En dan echt grote namen. Dus dit komt wel vaker voor.
SPEAKER_03Ik denk dat het een enorm compliment is, nog steeds. Merzo maakt over het algemeen geweldige wijnen. En ja als je dat daarmee kunt vergelijken.
SPEAKER_00Uit een relatief onbekend gebied voor de buur. Zeker, zeker. Julian heeft wel een nieuwere stijl, vind ik dit wat strakker. Hij vaat minder hout dan zijn vader. Ja, minder alcohol, denk ik. En ook wat strakker. Maar ik heb wel van redelijk dichtbij gehoord dat hij af en toe een beetje bijzu. Zelf zegt hij van niet, ik heb het gevraagd. Maar ik weet van mensen, die zeiden van nou, hij zuurt wel een beetje bij. Soms. Het is heetaar hij heeft last van de warmte. Want ik weet nog, toen ik met weinig begon, was het jaar in 2012, was het eerste jaar. Kreg ik echt veel. Ik heb echt 180 flessen Sosberg of zo. En dat soort dingen. Dat is tegenwoordig helemaal niet meer. Nee, nee, nee, nee. Het is echt allemaal.
SPEAKER_03Ik heb één in Chardonnay heb ik één fles Sosberg en één fles Bienenberg liggen. En ik heb één zomerhalde rood of zo. Dat is het.
SPEAKER_00Natal heeft het verleden jaar zes flessen Bienenberg, Chardonet gekregen. En dit ook, altijd.
SPEAKER_03Het is echt wel groose quino, zoals de Duitsers zeggen. Ja, groosse quino.
SPEAKER_00Maar er is gewoon bijna niet meer aan. We gaan naar Baren naar Zwarte Aarde, daar slapen wij en eten wij. Oh, toe maar? Ja, moet je zelf verwennen. Gaat het goed met de familis. En dan ga ik koop altijd elk jaar bij Salweiwijnen. En ik koop elk jaar bij Kellen, privé de wijnen. Vind je?
SPEAKER_01Maar die zoon doet er nou, is echt stuk beter geworden.
SPEAKER_00Ik weet niet hoe die ze heeft trouwens. We zijn heel goed bevriend bij Julian.
SPEAKER_03Ik denk dat de Keizersstoel nog best wel op zoek is naar, als je het over identiteit heb, op zoek is naar identiteit, dat viel me op toen ik daar een keer was, dat ze best wel weinig zelfvertrouwen hebben. En ik denk wat Keller doet, die wijnen. Als je dit vergelijkt, als je speetbonen, bijvoorbeeld uit de Keizerstoel, vergelijkt met wijnen meer uit het noorden. Dus uit Vals, maar zelfs uit de Aar. Dan denken mensen dat het andersom is. Dat de Aar best wel rijp kan zijn. En de Keizerstoel eigenlijk hele elegante, wat lichtere wijnen. Daar zijn ze heel goed in. En dat doet Keller natuurlijk wel goed. Maar ik vind zal wij iets meer diepgang hebben. En Michel en zo, Michel vind ik ook heel goed. Ja, is ook heel goed.
SPEAKER_00Maar ik vind de keller, Keller Zwarte Aarde, heeft het ook gehad. We hebben het niet over Keller Rijn, maar Zwarte Aarder. Is de laatste jaren, sinds de zoon overgenomen heeft, is het veel beter geworden. Echt veel beter. Prachtig mooi speler.
SPEAKER_03Echt serieus waar. Maar Pinot van de andere Keller is ook wel lekker hoor.
SPEAKER_00Ja, de Dalzheimer, nog wat. Duur worden, over 100 euro. Ik heb hem nog gekocht voor 60 euro.
SPEAKER_03Dat is zo'n verandering. Dat soort bedrijven moeten er zijn, zoals Hoeber met vooral met Rotan, en nu ook met Chardonet en Keller met vooral wit. Die hebben Duitswij niet alleen naar een hoger niveau geteeld, maar ook naar een hoger prijsniveau. Het is gewoon belangrijk dat er op een gegeven moment dat je durft. En dat is natuurlijk veel geld, 100 euro voor een fles wij. Maar het is wel een soort magische grens en daar moet je een keer uitleggen.
SPEAKER_00Daar vind ik keller. En daar heb ik het over zijn Rieslingen, daar heb ik toch wel wat moeite mee. Ik koop het eigenlijk nooit. Ik ben toevallig had ik een Kierksspiel gekocht het verleden jaar, ik kwam bij Zelting Hoofd. En heb ik voor 195 euro voor een Fles Resling. Ik vind het te veel geld. En überhaupt zijn app en ze heren. Ik vind het echt too much. En ze helemaal zijn GMAX. Ik heb het GMAX in mijn hele leven vier keer geproefd of zo. En dan denk ik bij mezelf, sorry hoor, 1500 euro. Nou, dat is mij too much.
SPEAKER_03Ik koop het ook niet. Nee, maar ik kan het sowieso niet betalen. Maar ik bekijk het toch een beetje anders. Ik denk dat het heel goed was voor Duitsland dat dit soort producenten zijn. En dat is precies hetzelfde met Hoeber. Dat speetboegen gewoon 60, 7, 80 en nu 100 euro. Want ik kom natuurlijk elk jaar in Wiesbaden voor die primeurproeverijen van de VDP. Uiteraard proef je dan hele jonge wijnen. Dus je kunt je afvragen, wat kun je er dan van zeggen? Maar je krijgt natuurlijk een goed beeld van een jaargang. En je krijgt een heel goed beeld van het niveau van die producenten. Want je krijgt een heel mandje en er staan al die spetbegoens van de hoer naast elkaar. En elk jaar weer word je van je sokker geblazen. Zo goed is het. Het is echt absolute wereld.
SPEAKER_02Die prijzen kunnen ze natuurlijk ook gaan vragen, omdat die imag ook verandert. De internationale media in Amerika wordt over geschreven, in Australië wordt erover geschreven.
SPEAKER_00Maar de wijnstellen ook niet sleuren.
SPEAKER_02Nee, zeker niet.
SPEAKER_00Maar Julian, maar dat weet hij nog niet. Maar over twee weken als we er zijn Vincent, dan komt de vraag, maar hij spreekt goed Engels ook. Dus zij is te lul. Hij gaat een vraag van podcast.
SPEAKER_02Nou, hopen dat hij ja zegt.
SPEAKER_00Ja, ik hoop wel dat hij ja zegt. Maar ik kan wel goed met hem. Dus ik zeg. Op de een of andere manier heb ik een hele goede reputatie bij Duitse Wijvoor. Ik weet niet of wie het komt. Je hebt al netjes je rekeningen betaald. Dat denk ik op tijd in ieder geval. Op tijd je rekeningen betaald, het schel een stuk. Dus we gaan jullie aan horen vragen van podcast.
SPEAKER_03Interessant.
SPEAKER_00Ja, zeker interessant. Dit is altijd in 2022. Dat heeft wel een beetje dat reductie. Dat vier jaar prachtige.
SPEAKER_03Ik heb hem ook in de proverij van mij gebruikt. Ik zag nog. Directe persing spontane gisting natuurlijk doet hij altijd. Een derde nieuwe en twee derde gebruikte bariets, heb ik staan. Anderhalf jaar op de gisten.
SPEAKER_0060 jaar was het ook, tussen de 20 en 60 jaar.
SPEAKER_03Dan moet je nagaan dat hij nog twee grooske weks die hierboven heeft staan. Ja, Minimer Frasber. Laat hij dan het minimum's.
SPEAKER_00Maar dat is niet normaal. En we hebben het onder druk van de commercie ook altijd moeten verkopen. Ja, dat klinkt een beetje raar. Je bent de importeur, maar mensen, klanten, die kopen veel bijna van horen dan. En dan zeggen ze ook van ja, als ik kan, wil ik ook graag één of twee flessen Bienenberg of Slosberg. En als je dan twee keertjes van zes hebt, dan weet ik gewoon kwijt.
SPEAKER_03Ik heb bij jou een sloganzeuren natuurlijk. Ik begrijp hoe het werkt.
SPEAKER_00Het is gewoon zeer beperkt. Maar ook zijn basiskeweer. Als je de malte dingen nou hebt, gewoon de malte dingen rood. En malte dingen wijs. Ja, dat is een beetje ordinair, zeg maar, we gebruiken het hier als een soort huiswijn. En we zitten natuurlijk dicht bij de kagel. En dat zijn gewoon hartstikke lekkere wijnen, natuurlijk. Dit is 2022. Strak, hè.
SPEAKER_03Zeker. Het is misschien een beetje een mode woord, maar deze wijnen die staan natuurlijk, die blinken uit in een bepaalde precisie. En hoe je dat moet uitleggen, proberen het nog wel eens.
SPEAKER_00Relaat linier noemen de Duitsers.
SPEAKER_03Maar het is niet saai. Dus ik denk dat dat een hele goede ontwikkeling sowieso is geweest in Duitsland in het algemeen. Dus het is van laten we zeggen, voorspelbaar en heel zuiver, maar ook een beetje technisch. Maar het blijft heel zuiver. Duitsers nemen niet graag risico's in verificaties. Ze maken niet veel funky wijnen met allerlei foutjes die we dan maar op de koop toe moeten nemen onder het mom van terroir of natuur, of weet ik veel. Dus dat vind ik een heel goed punt. Maar de wijnen zijn wel oorspronkelijk authentieker of zo geworden, of puurder. Dus dat hele koele vergisten, dat is een beetje per se, waardoor je al die gumiebeer en aroma krijgt en al die snoepere dingen. Arbal. Dat heb je wel echt een beetje gehad. Dat heb je natuurlijk in de heel betaalbare wijnen nog wel. Maar hoe hoger op je komt, hoe minder je dat hebt, dat heb je ook in Riesling. En daardoor is de verscheidenheid ook groter geworden, spreek terroir meer. En ik vind ook dat zelfs bij Rieslingen, we hebben het nu natuurlijk over Chardin, dan heb je het over een bepaalde manier van wijn maken veel. Maar ik vind ook dat ze bij Riesling. Er is best wel wat kritiek geweest op producenten die klein hout gebruiken bij Rieslingen en zo. Ik vind het allemaal onzin. Ik denk dat je dat gewoon moet proberen. Ik denk niet dat een wijn in één vast stramin moet zitten. De champagne is alleen maar interessanter geworden. Nu terroar zijn rol speelt, maar ook andere zienswijzen van opfiniever.
SPEAKER_00Ja, maar dat zijn de kleine producenten. De podcast met Anja gaat er over. Gaat over de Grower Champagns. Alleen maar interessant. En soms slide de Pank Miss. Waaroe, ik was bij Van Schubert. En nu gaat hij mij blind een Riesling. Van Schuber in de Roren. En die gaat mij blind een Riesling en ik ruik het. Ik zeg: Dat is Riesling op hartstikke nieuw eiken. En dan keek hij me aan, zegt hij, ja, ik zeg. Ik vind helemaal niks. En zei toen gelijk erachteraan, pak hij zo'n fles. Oké, pak je de glazen, liep hij er zo bij weg, zeg je, dat is gewoon niet aan jou te steken. Maar hij vond het zelf ook niet, maar er was iets van zijn zoon, van Max, die had dat bedacht. Maar ik ben het ouderwetse, ik ben al oud. Pensionado krijg je dat. We hebben hier dezelfde wijn als net. We hadden 2022 Alte Re van. Dit is 2013. Nederjaar ouder. Wat vinden we daarvan?
SPEAKER_02Wat een verschil. Ook meteen qua kleur als je het in.
SPEAKER_00Ja, natuurlijk, het is ontwikkeling natuurlijk.
SPEAKER_02Nederjar ontwikkeling.
SPEAKER_03Het ontwikkelt zich ook. Het is wel een andere stijl, denk ik ook. Dus dit heeft iets meer. En iets meer Noga en zo, dat soort. Tertiaire ontwikkeling gewoon. Kijk, het zou ook zomaar kunnen dat deze wijn, die vorige wijn, dat die 0,6 gram resuiker had, dus echt super groot was. En dat dit tegen de 2 zit. En dan krijg je toch een andere ontwikkeling ook als het gaat rijpen. Want die suikers. Die restsuikers, die zijn een bron voor aromavorming weer. Heel langzaam gaat dat natuurlijk allemaal op de fles. Ik weet het echt niet, maar het komt ietsje rijker en ietsje zoeter en ietsje broder over. Terwijl het nog steeds best strak is. Er zit een heel goede zuur.
SPEAKER_00Ik vind het wel een beetje kort.
SPEAKER_03Ik vind het dit ook moeten geven. Denk je dat? Ja, hij is nu best wel koud, hè. Maar je kunt je vergissen dat het toch heel even een schok krijgt en dat het daarna gewoon.
SPEAKER_00Ik ga het vanavond weten, want de fles zit nog driekwart vol. En toevallig heb ik een barbecue. En daar gaat hij mee. We hebben nu de eerste vier wijnen opengemaakt, maar de andere wijn.
SPEAKER_03Maar zoals ik eerlijk ben, ik vind het echt fantastisch. Ik vind het echt een fantastische wijn. Want het heeft die juren en het heeft genoeg rijpheid. Het is natuurlijk een beetje ontwikkeld, dat is duidelijk. Maar die houden, die houden hem hartstikke overheid. Hij is zo niet zo kort als het dagen.
SPEAKER_00Hij geeft nu al meer. Het zou kunnen.
SPEAKER_03Ik ben benieuwd of ik aan vanavond vinden, dan moet je maar even.
SPEAKER_00Ja, ik vind hem nu. Hij begint ook veel meer lengte te krijgen. Ik denk ook dat de temperatuur een dingetje is. En ik had hem er was een beetje uit. Ik had hem getest gisteren met de korre. Ja, want wat zou jij zeggen over temperatuur bijvoorbeeld?
SPEAKER_03Bij Chardinees is het natuurlijk best wel. 1240. Ja, precies. Zeker de grotere wijnen.
SPEAKER_0012, 13, 14 graden. Altijd. Ja, nee, dat vind ik wel een dingetje. Het is wel een gave.
SPEAKER_02Als je hem ook langer in je mond laat, en dan merk ik wel dat hij lengte echt wel lang heeft.
SPEAKER_00Nee, super goed gemaakt. We zetten allemaal in de show notes. Het is natuurlijk al lang niet meer gekomen. Ik heb dit gekregen van Bernhard, dat heb ik net niet gesproken. Die heb ik net gemist, die wordt net overleden. Dus ik heb dit gekregen. Kijk, dit is ook met kalk opgeschreven, of kalk, met stift. Er zit geen etiket op. Er staan links in Chalone.
SPEAKER_02En die hebben ze mij meegegeven toen. Als je het kon krijgen, dan laat me weten. Ik kom hier nooit. Oude al te repen kom je nooit tegen.
SPEAKER_00Je moet al te repen kopen, doos, kelder inhouden en pas over vijf, zes jaar weer terugkijken.
SPEAKER_03Ik vind het proeven van grote wijnen. Aan de ene kant is het natuurlijk altijd een beetje tricky, je weet hier wat je hebt, je proeft het niet blind. En je weet dat het iets bijzonders is. Maar de lichamelijke reactie is eigenlijk altijd heel puur. En als je gewoon een beetje kippenvel krijgt, zoals ik dat nu krijg, dan weet ik ja, dit is echt heel goed. Ja, je hoort het ook eens. Dat kun je gelijk met jou doorsturen, was je al blij, wij moeten toch een beetje emotieren. Wij is toch romantiek, wij is passie. Ik had een sheet gehuurd onderaan de Hermitageheuvel. Voor één nachtje met mijn gezin. Dat zijn gewoon, voor mij zijn dat magische dingen. Die heuvel daar, dat kapelletje in dan verlicht. En we keken zo vanuit ons terrasje met een jacuzzi, keken we zo naar die heuvel. En dan heb je een mooie wijn in het schrijft het ook veel meer.
SPEAKER_00Maar wijn is ook emotie. Als je weet waar het vandaan komt, je met een wijnboegen praat of niet. Je bent er geweest in de streek, je weet hoe stel die wijngaden zijn. Het scheelt allemaal zoveel.
SPEAKER_03Maar dat vind ik ook als je het over het vak hebt, nog even een zijstapje. Zo'n term als winecritic, die in de jaren 80 natuurlijk opkwam, is natuurlijk wel een belachelijke term. Ik wil wel kritisch zijn, maar ik ben vooral iemand die enthousiasmeert en informeert. En ik schrijf graag diepgaande artikelen met veel achtergrondinformatie. Maar op die manier wel enthousiasme. Want ik heb geen zin om over slechte wijnen te schrijven en die af te kraken. Want die bedrink ik toch niet.
SPEAKER_00Waarom zou je het? Er zijn veel te veel goede wijnen. Ik doe dat eigenlijk nooit. Ook als ik naar een restaurant ga, dan krijg ik wel een soort ding terug met goh, geef je beoordeling. En als het kut was als het niet goed was, online. Ik stuur nooit een slechte beoordeling, dan reageer ik gewoon niet. Wel als het goed is. Want slecht vind je gewoon. Hier moet je even de kalletje afhalen, denk ik. Maar we beginnen met deze. Die moet je even. Gaat dat?
SPEAKER_03Ja, dat kun je gewoon doorheen.
SPEAKER_00Ja, met dit ook? We gaan nu. Die gaan we met dingen doen met een korra, maar goed, dat gezegd hebbende, wijn is zeker emotie. In de begon je ook, ik kom er natuurlijk, je hebt vijf jaar gewerkt, ik kom dan van 1985. Ik heb het zo uitgerekend voor de lol. Elk jaar het aantal dagen opgeteld maal 45. Heb ik in totaal anderhalf jaar in de begonie gezeten. Anderhalf jaar voor mijn hele leven. Nou, dat is fucking lang. Zeg ik, dat is lang toch? Maar dan vind ik het gaaf. Ik vind het zo leuk om daar te komen. En dan zit je in zo'n knijter restaurantje Santener, Le Terroir. En dat is echt een toptent, weet je wel. En dan heb je al slakken, wijn gaan slakken, of weet ik veel wat. En dan drink je daar een relie Premier Cru bij of zo. Dat is hartstikke fijn.
SPEAKER_02Maar ook voor alle luisteraars als zij een hobby hebben met wijn, ze vinden het leuk, ga ook naar Duitsland. Dat is prachtig om mee te maken. Je maakt dingen mee, je spreekt mensen, je ervaart wat, je ziet de keizerstoel voor je liggen, dan sta je met je mond wat ander, hoe prachtig het is om te zien.
SPEAKER_03Ja, en ook die inderdaad, de combinatie met gastronomie, want Duitsland staat misschien niet, is gastronomisch natuurlijk zeker niet zo hoog aangeschreven als Frankrijk. Maar laten we zeggen, de tijd van dat je alleen maar worsten en krijgt, is natuurlijk wel voorbij.
SPEAKER_00Wat is het net met een goede snitsel? Ja, zelte hoofd. Ja, het zelgen hoofd. Twee dagen schiet, dacht ik hoor.
SPEAKER_03Maar echt, de klassieke combinatie zou maken met kast dat de zauw maken van Koyler Roeprecht. Ik zal het nooit vergeten.
SPEAKER_00In Duiderszijm Hof. In Duidersheim. Dan zit je op dat pleintje buiten. Met die vijven erbij. Zie je daar? En dan zeggen ze allemaal, ja, Christaal is ook uit. Hij staan disco. En toen zat het niet nodig. Nee, dat is niet nodig. Want ja, wij zijn natuurlijk van de oudere generatie. Maar ik merk wel, als je ouder wordt, en ik word ouder, ik had laatst het onzalige idee om mijn elektrische fietsen om zo'n ding te kopen achter op mijn auto en de fietsen mee te nemen. En nu kijk, ik word binnenkort 67, doe je dat omdat je rust zoekt. Je zoekt een prachtige omgeving. Ik ben wielrennen eigenlijk, maar ga niet meer in een Bogonje naar Chambon Machine fietsen of zo. Maar dan ben ik bijna dood als ik boven kom. En dat doe je elektrisch. Ik heb daar nog niet gefietst hoor. Maar ik ga dat wel doen. En dan ben je wel een oude lul. Maakt mij er nou uit. Je zit in de mooiste gebieden ter wereld. Al die wijgebieden, vind ik sowieso. Moet je ze in het door komen.
SPEAKER_03Dat is de Bouganne nog simpel. Is inveren niet zo mooi.
SPEAKER_00Nee, Côte de Boon en Cotonie, ik vind het eigenlijk niet mooi. Als je het naar Moyen wil krijgen, moet je naar Zuid-Cotteboon, Rulie en Marconet. En Beaujolet. Die zijn veel mooier dan de Côte d'Or.
SPEAKER_03In Duitsland hoeven we het natuurlijk helemaal niet moeilijk te doen. Daar heb je natuurlijk met bepaalde plekken aan de mozel, Pisport een Gold Gupje of zo. Of als je omhoog naar Graag Cheverij rijdt, achter reload.
SPEAKER_00Maar Pissel, moet je daar eens omhoog.
SPEAKER_03Ongelooflijk. Dat zijn unieke landschap.
SPEAKER_00We zitten al op 1 uur 31. Dat vliegt voorbij.
SPEAKER_02Ja, het is wel interessant.
SPEAKER_00Dat is het belangrijkste. Ik hoorde van wat luisteraars. Liever anderhalf uur boeiend dan één uur saai. We gaan nu weer naar Jog. Daarden we al de Varming het van. Dit is de opus Oscar. Dat zijn zijn beste drijven. Het komt niet van één wijngaad af, een menging van wijngaren. En dat zijn wel zijn beste bussen, zeg maar. En hij heeft het genoemd naar zijn opa Oscar. Want die heeft het windomein eigenlijk. Het is niet zo heel oud het windomein. Er is geen Haak 1605. En hier heeft de opa. Hoe oud is het dan? 20 jaar één generatie man.
SPEAKER_03Het grappige is dat je in Duitsland, en zeker bij de VDP, hebben ze natuurlijk het systeem van die weigerklassificatie enorm gepromoot. En dat houdt dus dat houdt dus automatisch eigenlijk in. En dat willen ze natuurlijk ook graag. Dat de beste wijn het groosters geweks is. Niet overal kan van Chartone groos gewegs worden gemaakt, daar hebben we het al over gehad, maar zo moet het wel zijn. Tot die tijd bij Chardin zie je natuurlijk dat de beste wijnen heel vaak reserve heten. Of dit soort namen hebben. Maar aan de andere kant, en daar moeten we ook eerlijk in zijn. Kleden bepaalde producenten natuurlijk het idee een beetje uit door boven het grosse quax nog een lange gold kapsel te maken, of een Alte repen die nog duurder is. Dat hou je nou eenmaal. Dit is helemaal niet erg. Het gaat ook om heel dure wijnen, dus het zijn toch wijnen voor nerds. Dus ik denk niet dat we daar altijd moeilijk over moeten doen. Maar het gebeurt natuurlijk wel. Dat is duidelijk.
SPEAKER_00Want dit is natuurlijk een wijn, die is echt aan de prijs. Er wordt gemaakt de Shadon stokken, staan allemaal in Frankrijk, allemaal over de grens. Ja, komt gewoon in Frankrijk.
SPEAKER_02Edel Franse wijn.
SPEAKER_00Maar daardoor zijn die stok ook veel ouder, want in 1991 mochten pas. En zij hadden al stokken in Frankrijk staan.
SPEAKER_03Ja maar daarom denk ik dat men denkt dat jij de Elsers zit te bestje. Want jij vindt dus eigenlijk de beste wijn, uit de Elsas van Duitse makkelijen is van Chardonet.
SPEAKER_00Chardonet, maar wie zegt nou idee? Het is scherp. Ik zei van het voor met laatst voor je uitkijken wat je zegt.
SPEAKER_03Het is piepjongen. Het is zo compact, maar het is niet zwaar, het is niet vet, het is niet boter. Het heeft geweldige zuuren.
SPEAKER_00Het kost ook wel wat hoor. Dit is echt, die kost echt. Even kijken. Het kost 85 euro. Daar heb je ook een knap. Als je goed zoekt in de bronje, heb je daar nog een mooie permecru voor.
SPEAKER_03Ja, zeker, nog steeds.
SPEAKER_02Hij is dan echt van dezelfde kwaliteit als dit.
SPEAKER_00Eigenlijk, weet je wat ik eigenlijk had willen doen, kunnen we nog wel doen, moet ik maar eens even de kelder in. Zullen we een witte bronje pakken, van een beetje niveau. Gewoon voor referentie even.
SPEAKER_03Natuurlijk, dat kan altijd. En dat is altijd altijd leuk.
SPEAKER_00Moet je Carion pakken en dan een Champanet. Het liefste oudste jager die ik kan vinden. Ja, nou 2018, 19 of zo. En gaan we over de shamanet.
SPEAKER_02Altijd leuk, bij Arends thuis.
SPEAKER_03Treat. Dat heeft altijd altijd leuk. Ik denk dat mijn persoonlijke mening is eigenlijk van. Kijk, wij weten behoorlijk goed waar we het over hebben, denk ik. Dus de mensen kunnen ons ook wel een beetje erop vertrouwen. En er zit een beperking aan blindproeven. De wijnen staan op zich. Die komen ergens anders vandaan, worden andere mensen gemaakt. Het is weliswaar chardonet en het komt van kalkrijke bodems. Maar ik vind dit, ik zou dit op een heel ander moment. Ik zou niet twijfelen. Moet ik nou een witte Bogonje pakken of een Duitse chardonet, daar twijfel ik niet echt tussen. Van de ene keer heb ik gewoon zien in dat en de andere keer heb ik zin in dat. Dat is het, denk ik, meer. En je hebt natuurlijk hele grote liefhebbers en kennis van Bogonje, die misschien veel meer op die manier denken. Maar ik kom als wijnschrijver of journalist, hoe ik het maar wat noemen, kom ik natuurlijk op een heleboel plekken. En daar ben ik blij mee. Ik kan heel veel dingen met elkaar vergelijken. En ik kan van ongelooflijk veel dingen genieten. Tuurlijk heb ik me voorkeuren. Duitse wijnen vind ik fantastisch. Ik vind witte Bogonje geweldig. Ik vind Noordelijke Ronde geweldig. Ik vind Barolo geweldig. Maar verder, ik ben laatst op Korsica geweest. En dat ging een wereld voor me open. Het was waanzinnig. En als je daar dan zit en je drinkt een fantastische fermentino en je kijkt over zee uit, dan denk je van ja, weet je wat?
SPEAKER_00Het wijnniveau hebben we het over. In de wereld is nog nooit zo hoog als nu. En de diversiteit ook nog nooit zo hoog is als nu. We vinden overal hele mooie wijnen. We gaan in Nederland toe.
SPEAKER_03We mogen blij zijn dat we in Nederland wonen. En dat je in winkels zoveel kunt krijgen, ook van een goed niveau.
SPEAKER_02Heel divers. En verkoop is alleen maar de lokale wijnen die er gemaakt worden, en voor de rest niks.
SPEAKER_03Het enige jammere, maar goed, dat gaat nooit veranderen, denk ik. We hebben die cultuur ook niet. Het enige jammer is natuurlijk dat in bepaalde supermarkten het een beetje beperkt is. En ja dat maakt het verschil groot. Ik moest deze vakantie heel vaak daan denken, want wij zaten op een gigantisch grote camping in Catalonië. En daar zat op de camping, een Jodovische supermarkt. En die hadden La Rioca Alta, Vigna Tondonia, Moa, Alvaro Palacios, Gramona. Noem maar op. Dat is toch gaaf? Ja, dat was fantastisch.
SPEAKER_00Maar in Nederland is, en ook Duitsland trouwens hoor. Mens wilden ook geen geld uitgeven voor wijn, niet alleen wijn. Mensen wilden sowieso geen geld uitgeven. En gisteren las ik het. Ik heb best wel vaak schoenen van van Lier. En die is failliet gegaan. En ik had die sneakers en zo. En ook wel die leren schoenen. In Nijmegen zijn winkel van Lier winkel, een ging schoenen halen. Ja, goed, die is gesloten. En mensen willen gewoon geen geld uitgeven. En dat vind ik heel jammer. En dat zie je in Frankrijk toch wel meer. Als ik bij een Wijnboer kom, dan gaan ze koken nooit uit voor het eten. Dan gaan ze daar naar de slager. Dan gaan ze daar naar werk, naar de Visboer, en daar gaan ze slakken halen. Die lijst zijn drie uur bezig om boodschappen te doen. En de Nederlander is een kwartier bezig boodschap te doen, namelijk bij de Grootgutter. Dat is ook een dingetje. Daar is het hier van. Oh, dat is goed. 2017. In de meerheid.
SPEAKER_02Ja, mensen zijn niet gewend. Kijk in Frankrijk bij de boulangerie, soms sta je gewoon een half uur erij. Daar is normaal.
SPEAKER_00En dan ook de meest basisdingen: zo'n. De Duits noemen dat preskop, weet je dat ook alweer. Hoe is dat nou? Met zelden en zo. Vooraf. Ja, het is soort tentevolf. Ja, dat soort dingen. En als je dat haalt bij je slageraalt in Frankrijk, hartstikke lekker. Hartstikke lekker.
SPEAKER_03Ja, nou ja, goed, die is gewoon een beetje verdwenen in Nederland.
SPEAKER_00En deze wijn. Dit is de opskar, hier staat saite 1916. Bij Haak staat het zite 1600.
SPEAKER_02Ja, dat is een hoofdschil.
SPEAKER_00En dit is toch een geweldig mooie wijn. Natuurlijk kost het een hoop geld. Maar als je dit dan zet. Als je dit vertaalt naar het begonje, wat eigenlijk niet mag, maar wat ze zelf ook wel een beetje doen, toch wel, dan is het toch ook echt een geweldig glaswijn.
SPEAKER_03Wat hier ook een voordeel is, is ook wel dat dit is natuurlijk een zeggen, een selectie van een selectie. Ik moet daar altijd denken aan een editie van het Onvolprezen wijntijdschrift dat even heeft bestaan, Tong magazine van Filip Verheiden, een Belgische magazine. Alleen maar tekst, geen reclame, dat komt natuurlijk ook helemaal niet uit. Maar ongelooflijk interessant en hoogwaardig. En een van die issues die heette Everywine is a blend. En dat klopt natuurlijk, want het is misschien een soort mini-vinificatie, geen blend, maar er gaat natuurlijk altijd dingen door elkaar heen. En hier heb je dat natuurlijk, een blend van de beste druiven, misschien van de auto stokken. Ze maken niet de fout om die wijn over de top op te voeden. Ze laten wel het hoogwaardige druiven goed gewoon spreken. En twintig jaar geleden was dit niet mogelijk geweest. Dan had het dubbel nieuw bariek moeten hebben en weet ik veel en dikke batonage. En dan was die hele kwaliteit van die drijven een beetje te nonden gegaan aan de vinificatie.
SPEAKER_00En de basiskewees kleed je dan uit. De gewone kewees kleed je uit, want je had de beste fussen eraf. En de beste fussen, die verkracht je gewoon door een ongelofelijke badshout erop te gooien.
SPEAKER_03Maar dat was ook een sign of the times natuurlijk. Mens wilden dat doen. Ik weet dat ik in de jaren negentig in de Utrechtse Horka werkte. En dan gingen we eten bij een restaurant en dronken we Sterling Vineyard Chardonnay uit Neppa. Nou, dat vond ik fantastisch. Nou, als je dat nu proeft, is echt ongelooflijk. Dan denk je van dat ik dat ooit lekker heb gevonden. Ja, maar het is ook je referenties natuurlijk. Precies. Nee, maar het was een stijl die je toen heel lekker vond. Heel erg houd aangezekt. Heel veel. Dat is altijd.
SPEAKER_00Want toen ik student was, had ik natuurlijk ook niet veel geld. Toen kocht ik in de supermarkt de wijnen van de KO de Buset was dat. En dat kostte toen al 8,95 euro. Mijn medere huisgenoten dat al veel te duur, natuurlijk. Maar dat was voor de corporatie daar hartstikke lekker.
SPEAKER_03Dat was bij de HEMA, toch? Toen Peter van Houdent zat, toen had hij zo'n heerlijk boekje erbij gemaakt. Daar pest ik hem altijd nog mee. Of ik waardeer hem eigenlijk enorm. Maar daar had zo'n boekje erbij in de jaren 90. En dat ging alleen maar over in de leven. En al het lekkers van het tijdbesten.
unknownPrachtig.
SPEAKER_00Ik vind het een geweldig glas van.
SPEAKER_02Ja, dat is prachtig.
SPEAKER_00Gezien de tijd zullen we zo doorgaan naar de boering? Ja, we moeten even, inderdaad. Dan gaan we naar mijn favoriete producent in Duitsland. Julian Hoe gaat u toch niet luisteren, dus in het Nederlands. Maar eerlijk gezegd, wij zijn altijd een importeur. Ik moet zeggen geweest, net al nog steeds. Maar eigenlijk persoonlijk vind ik Furst uit Franken. De beste. Ik denk eigenlijk wel de beste speerbekoende producent. Daak ik misschien een beetje kort in de bocht, maar hij maakt toch geweldige chardones. Dat is dit dus. We hebben hier de Chardonet Reserve. Het is jaar van 2019, het is de laatste fles ik heb. Is ook niet goedkoop. Het kost allemaal zo'n 85 euro of zo. Dat moet je aan denken. Anforst doet dit. Daar heb ik hem niet vandaan, eerlijk gezegd hoor, ik koop er in Duitsland. Beetje lullig om te zeggen, maar gewoon mijn eigen kanalen. Ik denk niet dat ik het bij Anfos kan krijgen zelfs. Maar dit is echt. Dit vind ik echt geweldig. En dit is Fus Franken. Dit is de Chardoner Reserve. Reserve.
SPEAKER_03Weet je waar dit vandaan komt precies? Want komt hier van dat boetzijn wat in. Ik heb het een idee. En zit natuurlijk ook drijven uit Toba-Franken, geloof ik. Het is Moeselkuk.
SPEAKER_00De buurt van Essendorven. Oh, nee, dat komt een helemaal uit het midden. Er stond als de beste percentel in het Sfijnberg. Reent 20 jaar oud, Franse klonen.
SPEAKER_03Ja, dan zit hij voorbij in Wurtsprong. En dan zit hij inderdaad op het moezelk, maar dus helemaal niet bij hem in de buurt.
SPEAKER_00Hij maakt maar één wat, duizend flessen. Oké, met een hand gelezen, natuurlijk, blablabla. Alle wijswijn top bereikt. 20% nieuw hout. Anschliezend af het volle heven in bariks. Eerst jaar in bariek, dan appestoken en dan een staaltank. Voor zes monaten. En dan wordt die ongeklaar, ongefilterd bortels.
SPEAKER_02Ja, dat is prachtig. Geweldig. Ja, maar dit is toch ook, kijk, het natuurlijk is veel geld voor een fles wijn, maar als je bijvoorbeeld met vier vrienden die van wijn houden, is het echt wel de moeite waard om een keer met z'n vier gewoon zijn fles te kopen. En dit te ervaren. Want ja, dit is goed.
SPEAKER_00Ja, dit is 2019. Is het laatste fles dat ik uit, ik had drie. Ik heb mezelf een kop stop opgelegd, maar ik moet eigenlijk weer twee. Ik vind dit geweldig. Ik koop altijd first. Ik koop altijd first. Ik vind Fuspeet begonnen Sint Gravenberg, dat is ook mijn favoriet vaak. Dan ga ik jou uitnodigen voor iets. Ik heb namelijk twaalf jaar ganger Sent Gravenberg. Die ga ik ergens in september. Nee, niet ga ik in november een proefrij mee doen. Ik noem het altijd drinkerij, waar ik nodig 10 mensen uit en er komen lunch bij. Iedereen een half glas en Sint Gravenberg.
SPEAKER_03Twaalf jaar. Superinteressant.
SPEAKER_00Vanaf 1999 was er nog geen grooste, stond nog niet, tot 2022. Ik koop bijna elk jaar Sint Gravenberg. Vind ik een fantastische Pinot Noir.
SPEAKER_03Ja, nee, dat absoluut. Het is ook van de drie grooskingen die hij maakt, is het volgens mij de meest eleganteal.
SPEAKER_00Ik heb ook hun stuk, want ik krijg twee flesjes per jaar, heb ik ook wel wat. Die koop ik eigenlijk nooit. Ik koop altijd Sint Gravenberg. En die twee flesjes hun zuk pak ik mee.
SPEAKER_03Absolute schitterende wijnen. En dit is zo'n wijn is voor mij ook een beetje het bewijs dat ze heel goed weten wat ze moeten doen met Chartoné. Dus ze zijn zo op de hoogte van hoe je met Chartonet moet omgaan. En dat hebben ze ook grotendeels die kennis hebben ze uit de begonje.
SPEAKER_00Die is heel begonje. Paul doet dit niet. Paul Fus doet zijn zoon. Maar ik ben er ook geweest. Ik ben er speciaal voor naartoe gereden. Dat is fucking 500 kilometer hier vandaan. Alleen om hun te bezoeken, ben ik er naartoe gereden. Echt wel de moeite waard. Ja, je moet er wat voor over hebben zeggen ze.
SPEAKER_02Ik snap precies wat je zegt. Ja, maar dit vind ik echt. Mag je niet vergelijken, eigenlijk, maar het is gewoon heel goed gemaakt, gewoon echt.
SPEAKER_00We zetten hem in de show notes. En uiteraard alle wijnen altijd. Maar ik vind het hele goede zuuren ook. En ik denk ook dat. Ik vind het lekker dan Opus Oscar. Voor nu Oscar vind ik net al lekker.
SPEAKER_03Dit gaat er overheen. Het is ook een heel andere stijl. Opaus Oscar is iets compacter dan neer, drie jaar ouder. Drie jaar ouder dit heeft meer verpakte zuren, denk ik. En als het uit Loem komt, daar zijn gedeeltes waar echt dikke toplaag ligt op moezekal. Dus dat zijn niet heel arme bodems. En dat merk je in die zuren ook. Net alsof je iets meer kleibodems hebt in Bogonje. Die blijft nog heel lang goed.
SPEAKER_00Ja, dat willen we niet, want het is de laatste fles.
SPEAKER_03Je hoeft niet alles vanavond op te drinken.
SPEAKER_00Nee, maar die heb ik ook de korraweden. Die korraweenwijnen ga ik sowieso niet openmaken. Maar ik heb nog vier. Sterker nog, de Piranier komt erbij. Vijf flessen bij de barbecue.
SPEAKER_03Er zijn best vier goede vrienden, neem ik aan.
SPEAKER_00Nee, ik ben uitgenodigd, dus je ga naar hun toe. Ik zei, ik neem wat wijn mee.
SPEAKER_02Moorden ze in de wattengelegd met van in de motor.
SPEAKER_00Ja, maar dit is een fantastische reis. Het is echt een fantastische.
SPEAKER_02Maar je merkt dat hij nog echt wel jaren kan hebben.
SPEAKER_00Maar weet je, waarom zou je dan? Ja, dan praat je tegen een halve boerigion, waarom zou je dan begonje kopen? Bijna. Maar ja, daar komen we zo achter.
SPEAKER_03Ja, weet je, Begonje is als je weet waar je moet zijn en je kunt niet zo heel makkelijk misrijpen meer, denk ik, je hebt het over Saint Toubain. Maar zelfs. Frank Jacobs is natuurlijk heel erg betrokken, nog steeds bij Pereswijn, ik proef nog steeds met hem. En Frank is een prachtige kerel. En die geeft mij dan voor de vakantie mij dan een flesje ramonet. En dat is dan nu in dit keer de Bourgogne Blanc en dan van een bepaalde wijngaater, ik weet niet hoe het kevé precies heet. Dat zijn zulke lekkere wijnen. Die zijn nog enigszins betaalbaar, dat is een heel goed niveau. Dus ja, dan is Bourgogne natuurlijk ook heel lekker. En ik koop ook een paar flesjes marcon, peronet van Ramonet, daar weet ik veel. Gewoon om lekker te hebben lekker te kunnen drinken.
SPEAKER_00Er zijn heel veel. Kijk, we hebben podcast nummer één met N van der Brand die wijn al aardig komen. Het gaat over kleine Bourgonies. Saint Romain. Ligt hoog. Er was vroeger niet te haagspel. Het is niet rijpweer allemaal die rode hoekige tanine en dit en dit en dat. Moet je nou eens proeven dan. Chablis. Ook de Pit Chablis. Petit Chablis aan de andere kant van de heuvel, niet te suyper die hangen. Maar nu door de Global Heating hartstikke goed geworden. Ik ben sowieso een Chablis fan. Ik vind Chablis relatief gezien voor de prijs. Je kunt een hele goede Premier Cruus kopen tussen de 35 en de 55 euro. En goede premier Cruus van goede wijnboeren. En dan drink je een mooie. Maar je moet een beetje zoeken. Bonje ook vind ik. Ja, maar je moet gewoon goed zoeken. Ik heb nu zes flessen Bogonje Blan gekocht van Pierre Vincent. Dat is de wijnmaker van Domain Le Fleve. Is niet duur. Super lekker glas wijn. Da moet je een beetje doen. We moeten omwille van de tijd een beetje door. We gaan er toch een Bogonje tegenaan gooien. De wijnboeren vinden het niet leuk. Ze beginnen er zelf over. We doen een penugier morange 2017 van Ler van Jacques Carion. Gaan we even kijken hoe dit ervoor staat, ten opzichte van net 2019. Even voor de fun. Het is een fun fles.
SPEAKER_03Ja, dat is natuurlijk prachtig, ik zie je glimlog links om te vergelijken.
SPEAKER_00Ja, zo leuk om te vergelijken, reverf ik geweldige wijngaan. Iets gereserveerder in de neus, vind ik. Ik rijd niet zo. Ik heb wat last van mijn neus, zoals je weet iets minder inderdaad. Ik heb op dit moment een beetje een aflopende vormzotteking bijna over, maar ik heb er nog wel een goede vergelijking.
SPEAKER_03En het is ook een grappige vergelijking. Want mijn eerste reactie is dat die vuurs eroverheen gaat. Echt ook in de afdronken, in de lengte. Het is vrij rond. Het heeft zeker lengte. Het is een heerlijke wijn. In prijs, als je het in prijs tegen gaaf zijn.
SPEAKER_00Nou, officieel, als je dit wil kopen, ergens links en rechts, is het 125 euro.
SPEAKER_01Ja, moet je nagaan.
SPEAKER_00Maar daar ligt hier voor een beetje de vakhandels en zo. Als je het kan vinden, al je kunt het al bijna niet vinden. Ik koop bij Carrione al denk ik al 25 jaar. En dan mag je best weten: ik betaal daar 84 euro.
SPEAKER_02Ik neig dan wel naar de meningen, inderdaad, van Lars. Gewoon die anderen inderdaad toch wel.
SPEAKER_03Ook deze wijn moet je wel een beetje tijd geven in de klas, want hij wordt ook wel beter. Maar het is iets kremiger, ietsje ronder, ietsje minder spanning, misschien, maar wel echt goede lengte. Minder spanning, weet ik niet. Daar ben ik niet meer mee. Dat betekent niet. Prachtige zuren. Het zijn rijpe zuren, maar heel mooi. Fantastisch gijn. Maar het is ook anders. En dat is toch ook gaaf?
SPEAKER_00We moeten afsluiten, want we zitten al ruim over de tijd. We waren er eigenlijk een uur ingepland, maar het is 1 uur 50 geloof ik. Onze leukste podcast om te doen. Je bent zo lang van stof man. Wel interessant hoor. Ik vond een ongelooflijk leuke podcast. Ik vond het echt super. Je kennis en alles. Maar eigenlijk wist ik dat wel. Daarom heb ik jou gevraagd, natuurlijk. En ik vind het hartstikke leuk om jou te sparen. Over zes podcasts bij weer aan de beurt, gaan we wat alles doen. Noordronen. Prima. Hartstikke leuk. Daar weten we ook te weinig van. Noord Ronen kunnen we doen. Bijvoorbeeld bij deze. Duurt nog een podcastje van 5, 6, 7, 8. Maar dat kunnen we zeker doen. Ik vond het hartstikke leuk. We hebben Chardonese op hoog niveau. Vanaf glas 1, vanaf die Bitel tot aan dit is echt super. Ik snap niet dat mensen dan begonnen kopen. Ik vond het heel leuk om te doen.
SPEAKER_03En ik denk dat zeker met zo'n selectie, dan kun je niet fout gaan. Dan krijg je een heel heel luxe hoogwaardig idee van Duitse Shard. En dan begrijp je ook meteen waarom ze zo enthousiast zijn.
SPEAKER_00Ja, en Duitswijn. Ik vind Duitswijn sowieso veel populairder geworden dan tien jaar geleden in Nederland. Sowieso. En morgen nemen we een podcast op. Die gaat natuurlijk pas over 6, 7, 8 weken online met de schepskamael. Daar vind ik een geweldig project daar. Dat ze alleen maar Duitse wijnen doen. Daar doen we winsen zeker. Dan wordt podcast nummer tien met schepskamael, met winsen zeg. Dit wordt podcast nummer 9. O Chardonnees. En ik denk dat we jou nog wel vaker hier zien. Als je dat leuk vindt. Ik vind het hartstikke leuk.
SPEAKER_02En ik denk als de luisteraars nog meer willen weten, dan kunnen ze altijd op en meer op Perswijn natuurlijk.
SPEAKER_00Zeker heel graag. En dat kun je zeker doen. En dan kun je lang lezen. Ja, lekker lezen. Voor 100 euro per jaar heb je echt. Ik heb perswijf vanaf het begin al. Vanaf proefschrift, perswijn. En toen heb ik ze even gehad. Het proefschrift hield op met dingen. Daar heb je Perswijn doorgezet. Altijd zeer veel van geleerd, et cetera. Super. Ja, maar ook echt een leuk blad op goed niveau.
SPEAKER_02Aanzit genoeg.
SPEAKER_00Wz3-4 niveau via logo niveau, maar dat is het toch nog weer. En dat is wat we zoeken op nu de podcast. Ook met Perspijn. Top gedaan. Ik vind het hartstikke leuk. En we gaan het troosten.
SPEAKER_02Ja, Lars, super bedankt.
SPEAKER_00Lars, echt super bedankt. En leuk dat je er was. En oké. Dankjewel. Dankjewel.