SPEAKER_00 0:00

Goedendag. Weer een uitzending van Wijn en Wijsheid weer. Wijn en wijsheid weer. Podcastnummer. We zijn er tel al kwijt.

SPEAKER_02 0:08

Inmiddels 7 volgens mij is het.

SPEAKER_00 0:10

Zitten we dan op zeven? Maar we hebben vandaag een gast. Edit Anja von denaf. Dag Anja.

SPEAKER_05 0:19

Goeie, dag Marcel.

SPEAKER_00 0:20

Leuk dat je er bent.

SPEAKER_05 0:21

Zeker, zeker.

SPEAKER_00 0:22

We gaan het hebben over jouw favoriete onderwerpen.

SPEAKER_05 0:24

Dat kan maar één onderwerp zijn.

SPEAKER_00 0:26

En dat is bubbels. En dan specifiek uit de buurt van Rijms en Epené. We gaan het vandaag hebben uit sluitend over champagne. Dus we hebben het niet over champagne uit Spanje. En ook niet uit champagne uit Italië en ook niet uit champagne uit Duitsland, want dan betaelt het helemaal niet. Nee, en toch hoor je het vaak. Toch hoor je het vaak.

SPEAKER_05 0:52

Na vandaag niet meer, toch?

SPEAKER_00 0:53

Nee, we proberen mensen een beetje bij te leren, toch? Anja, wie is Anja?

SPEAKER_05 1:00

Ja, jij wees me erop, Marcel, dat er heel veel informatie op mijn website stond. Dus ik ben eens even gaan kijken wat er allemaal op stond, want dat is natuurlijk een paar jaar geleden erop gezet. En toen jij zei al, er staat heel wat op en dat was inderdaad zo. Maar de dingen die mij misschien wel het meest gevormd hebben, die staan er misschien wel niet op. En dat is het feit dat ik toen ik ateneum deed, dacht ik van nou, ik ga of Nederlands studeren, want ik ben nogal van de taal, of ik ga rechten studeren zoals filmen. Mensen die niet weten wat ze gaan doen gaan rechten studeren. Dacht ik, nee, ik ben thuis altijd bezig met mijn handen. Ik werkte veel in de tuin. Als er een nieuw dak moest komen thuis, dan stond ik met mijn vader op het dak, ik ga met mijn handen werken. En toen ging ik een beetje een rare sprong maken van het ateneem ging ik daarna naar de middelbare hotelschool in plaats van naar de Hoge Hotelschool. Omdat ik juist daar dacht, nou daar leer ik wat met mijn handen en dat was ook zo. En ik had er een docent en die zei: Weet je wat, jij moet eens een keer naar Frankrijk gaan. Want dan kun je daar een zomaar aan je Frans werken. Frans was toen dat tijd mijn favoriete taal. En hij zei, dan ga je daar maar lekker in de bediening werken. Nou, ik pakte iets anders uit. Ik ging naar de keuken. Ik moest naar de keuken. Maar daardoor heb ik wel ontzetten veel vaardigheden geleerd. Van daaruit ben ik stage gaan lopen in Amerika. Eerst in Washington DC voor Marriott Hotels. En toen was ik bijna klaar met mijn middelbare hotelschool en toen dacht ik, ja, ik ga toch nog wat studeren. Toen ben ik allerleat, toelatingstesten gaan doen voor een universiteit, Florida International University in Miami. En daardoor kon ik heel veel vakken overslaan. En ik heb in twee jaar daar mijn bachelor en master gehaald. En vervolgens ben ik bij Hilton International gaan werken, eerst in Boston. En toen werd ik overgeplaatst naar München om Duits te leren.

SPEAKER_00 3:06

Wat doe je dan? Je zei in de keuken, daar was ik gewoon kok. Daar was je kok. Ja, gewoon kok. Gewoon meewerkend kok. Niet de chef. Niet def.

SPEAKER_05 3:17

Ik had daar niks te vertellen. Dat was heel duidelijk.

SPEAKER_00 3:22

Bij de koks humor die ze daar ook vast hebben.

SPEAKER_05 3:24

Nee, ze hadden daar geen humor in.

SPEAKER_00 3:27

In Duitsland niet.

SPEAKER_05 3:29

Ze hebben op weinig plekken humor. Ik zal je vertellen wat er gebeurde. Ik moest op een gegeven moment mijn naam opschrijven. En toen zei een van die jongens: kijk, ze hebben dezelfde letters als wij. Dat was ongeveer het niveau van de opleiding. Maar ze waren natuurlijk vaktechnisch heel goed. Francois Mitterrool kwam daar altijd eten in de oogstijd. Dus het was wel een bekend bedrijf. En daarvoor had ik al in de bediening gelopen bij de Blasbollig. Dat was toen nog de Blasbal. En Château kan, waar ik toen grote feest en partijen deden, zo van 14, 16 uur per dag.

SPEAKER_00 4:06

En toen kwam je in Munje terecht.

SPEAKER_05 4:08

Ja, toen kwam ik in Munje terecht na de Val van de Muur. Ik had een Oost-Duitse manager. Die had het niet op alles wat uit Amerika kwam. En ik kwam natuurlijk net uit Amerika. Onze liefde was al cool voordat hij starten. Ik was niet begonnen. Dit was mijn introductiegesprek. Ik was al aangenomen, en toen zei hij: Ik zal ervoor zorgen dat u hier niet lang werkt. Want iedereen die uit Amerika komt, die kan toch niks. En de dag daarna moest ik beginnen. Dus dat was dat.

SPEAKER_00 4:39

En toch lang volhouden.

SPEAKER_05 4:41

Ja, wel wat verschillende afdelingen gedaan om hem een beetje te ontwijken en zo. Grote feesten partijen.

SPEAKER_00 4:47

Maar je achternaam is Vondenhof, daar had je toch kunnen zeggen van ik ben van Duitse kom af of zo. Maar dat werkt zo niet. Ik geloof het niet in.

SPEAKER_05 4:54

Nou, zou jij dat zeggen dat je van Duitse kom af bent?

SPEAKER_00 4:57

Ik kijk wel uit.

SPEAKER_05 4:59

Nee, nee. Veel mensen denken dat. Maar in Zuid-Limburg, waar ik van origine vandaan kom, heeft iedereen bijna een Duitse achternaam. En zo is dat. En Zuid-Limburg kijken ze niet raven op als je vonden of heet. Nee, nee. Dat gebruikelijk niet, maar toch wel een veel voorkomende naam, denk ik.

SPEAKER_00 5:20

Zo is dat. Ik kom zelf uit de achterhoek. En ik woon het echt twee kilometer van de Duitse grens af. Dus dat ging gewoon heen en weer. Net zo makkelijk. Allemaal. En toen had je dat gedaan. Toen kwam je het muntje en toen kwam je weer naar Nederland, denk ik.

SPEAKER_05 5:36

Ja, en toen zeiden mijn ouders zo: nu ga je maar eens even wat anders doen dan 16 uur per dag werken. Mijn vader zat in het onderwijs en toen zei mijn moeder: ga eerst maar eens even een docentenopleiding volgen. En zo kwam van het een ander. En ik wilde niet bij mijn ouders in de buurt. Dus ik wilde ergens anders in Nederland. Dus toen kwam ik in Apeldoorn terecht, dat was op dat moment de vacature. En toen dacht ik van nou ik krijg toch wel te horen waarom ik niet ben aangenomen, maar ik werd aangenomen. En ging twee maanden later stond ik al voor de klas. Dus dat ging heel snel.

SPEAKER_00 6:11

Dus je bent eigenlijk docenten. In welk vak?

SPEAKER_05 6:15

Ja, toen was dat echt nog wijnkennis. En tegenwoordig wordt er relatief weinig aan wijn gedaan op een hotelschool, eigenlijk heel weinig. Witte wijn is witte, rode wijnrood, dat niveau en een beetje erbij. Student 2. Dat is het niveau wat ik geef.

SPEAKER_00 6:30

SDN 2.

SPEAKER_05 6:30

SDN2. Dat was het hoogste niveau wat we op dit moment nog doen. En dan heb ik nog een collega die doet met een aantal leerlingen SDN 3.

SPEAKER_00 6:39

Maar dat is voor de nurs onder de studenten. En toen dacht je bij jezelf, ik ga een bedrijfje oprichten.

SPEAKER_05 6:46

Ja, dat was een stukje later, 2008. Dat heb ik eigenlijk opgericht omdat ik diplomacs ging doen. En de studiekosten waren op dat moment niet meer aftrekbaar van de belastingen. Behalve als je een bedrijf had. Dus ik dacht, ik loop even naar de Kamer van Koophandel, die zat 200 meter bij mij om doek. Ik zeg, wat moet ik doen? Nou, hier tekenen en de naam bedenken. En zo geschieden.

SPEAKER_00 7:10

En nu heb je behoorlijk wat achter de rug, wijnacademica. Er zijn er niet zo heel veel van in Nederland, volgens mij.

SPEAKER_05 7:20

In Nederland 60 ongeveer.

SPEAKER_00 7:23

60, toch wel? Ik dacht dat er minder waren, maar goed, jij zal het weten. Maar nu geef je overal cursussen ook. Dus ga je gang?

SPEAKER_05 7:34

Ja, ik geef natuurlijk geef nog steeds lessen op de Hoeet je website Wijncampus.nl.

SPEAKER_00 7:41

Wijncampus.nl www.wijncampus.nl. Ja staat dit van.

SPEAKER_05 7:48

En voor degene met dyslexie, campus is met een C. Dus wijncampus.nl. En dus ik geef cursussen die ik zelf organiseer. Wijn reizen heel af en toe. En ik geef les bij, ik heb lange tijd lesgegeven in de Academie van Gastronomie, een jaar of zeven. En ik geef les bij het Wijninstituut. Daar doe ik niveau 3 plus. Dat is voor drie mensen die al niveau 3 af hebben en waarvoor de finoloogopleiding een stap te ver is, of waar ze geen zin in hebben. En ik heb de Sommelierkonde opleiding opgezet bij de Wijnacademie. En ik ben ondertussen ook nog bestuurslid voor de Wijnacademica club.

SPEAKER_00 8:38

Dus je werk zat.

SPEAKER_05 8:44

Ja, maar ik vind het ook leuk. Ik ben ook een beetje workaholic. En het liefst zou ik gewoon eigenlijk altijd wel iets willen doen. Elke dag wel een beetje zo.

SPEAKER_00 8:52

En nou op zondag ben je hier.

SPEAKER_05 8:54

Ja, zondag is gewoon een werkdag. Maar wel een leuke, lekkere, losse werkdag.

SPEAKER_00 8:59

Maar we gaan ook leuke dingen doen. Zeker, zeker. We gaan het hebben over champagne en alles eromheen. De wereld van champagne en dit en dat. En dan hoor je natuurlijk een glas champagne bij. Dat wordt niet één glas, maar er worden er vijf van een aanzienlijk niveau, denk ik. Ik denk dat je er blij mee bent.

SPEAKER_05 9:16

Ik heb het lijstje gezien. Ik dacht zo. Die voer ik vanaf Apeldoor, dan neem ik. Ja, nou dit lijstje rijden ze elke dag wel.

SPEAKER_00 9:26

Ik moet dit doen, maar Mark is super verwend. Mannetje.

SPEAKER_02 9:30

Ja, zeker.

SPEAKER_00 9:33

En ik ben altijd overal blij mee, als het maar prikkelt. Maar geen spangood, toch? Nou, lus ook. Champagne, zulf er over beginnen? Ja, we houden het heel kort, waar ligt het? Dat soort dingen. Want onze hoorde moet ik zeggen. Die moeten gewoon weten. We gaan het niet hebben over wat degangement is. En tirage en dosage. Dat soort dingen moeten mensen allemaal zelf maken. Al opzoeken als je het al niet weet. En we willen wel het enig niveau hier. G je gang. Heel kort even, Noord-Frankrijk, wat voor voordelen heeft dat en nadelen, etc.

SPEAKER_05 10:17

Nou, Noord-Frankrijk, 150 kilometer ten oosten van Parijs, ligt op de grens van een maritiem en een landklimaat. En dat heeft nadelen. De nadelen zijn dat die twee klimaat op elkaar botsen en daardoor hagelstenen veroorzaken en dat soort on. En dat het klimaat heel wisselend kan zijn. Eén keer in de winter hartstikke koud. En de andere keer een kwakkelwinter. Dat zijn dingen waar kun je als wijnboer niet echt op bouwen. Je kunt niet zeggen, oké, ik ga het elk jaar zo en zo en zo doen. Dus je moet heel erg meebewegen met dat klimaat. En dus ook je snoeijze aanpassen. Dat is heel lastig. Want je hebt geen glazen bol, je weet niet hoe het weer gaat worden over drie maanden. Dus je denkt, ja, ik doe het toch maar weer zoals afgelopen jaar. En dan maar hopen het dat het goed gaat. Dat zijn toch wel een beetje in de wijn gaat de tricky zaken. Daarna is het tricky dat ze in Frankrijk, in heel Frankrijk, veel subsidie geven voor het gebruik van bepaalde klonen. Dus als jij klon X gebruikt, dan zegt de overheid hier: hier heb je geld, als je deze klon aanpakt. Maar die kloont, het is net met mensen, als je telkens. Een beetje moeilijke vergelijking, maar als je een soort incest hebt en je krijgt telkens kinderen met je broer en je zus. En zo vergelijk ik dat klonen soms ook wel een beetje. Als er één keer een ziekte in zit en je klon het nog honderdduizend keer, dan wordt het inderdaad altijd niet beter. Dus je ziet heelboel plekken waar wijnstokken doodgaan, midden in een wijngaat. En er zijn nu een paar wijnboeren bezig die zeggen van ja, we moeten niet gaan klonen en klonen kopen. We moeten klonen met bijvoorbeeld een chart nee. Misschien wel uit Duitsland of uit andere streken, moet het gewoon veel sterker maken door er nieuwe. En daar zijn ze bij Reuder, bij Zeloos, zijn ze echt heel erg mee bezig.

SPEAKER_00 12:21

Maar goed, oké, dat gezegd. Champagne. De grootste. Ik vind het wel een. Ik heb het jarenlang op geloofd. Donperon. Dat was de uitvinden van een champagne. Een blinde monnik. Hoe krijg dit voor elkaar? Het is het grootste kulverhaal wat er maar is. Heel veel mensen geloven dat gewoon. Maar hoe is champagne ontstaan? Want moesteren wijn überhaupt in het algemeen. Als ik in een Pinades kom, in Spanje, daar beweren ze dat zij het hebben uitgevonden. Als ik in Duitsland kom, daar beweren dat zij het hebben uitgevonden. Als je in Italië komt, Frascati, weet ik veel waar, daar beweren ze het. Wie heeft het uiteindelijk uitgevonden? Nobody knows. Nobody knows.

SPEAKER_05 13:10

Zeer onwaarschijnlijk. En dat is gewoon het toevalstreffen, laten we het daar gewoon op houden. En ik denk dat het best wel zo mogelijk kan zijn dat het op verschillende plekken tegelijkertijd min of meer. Ik denk het ook.

SPEAKER_00 13:21

Weet je wat het was? Als ik alle verhalen zo lees. Ik las het van de week weer over Engeland. Champagne was toen nog een stille wijn. En vroeger werden alle wijnen zoete wijnen, die werden gezoet. Dus ze gingen van champagne uit naar Engeland in houten Fusen, werd toen vervoerd. Daar ging het op de fles. Daar werd er wat zoetigheid bij gegooid, ook vaak wat kruiden. En als er dan een verloren gistel nog in zit, die komt zoetigheid tegen. En wat gaat hij doen?

SPEAKER_06 13:51

Gelijk toe gisten.

SPEAKER_00 13:53

En dan zit de kurk erop en dan is het moecerend. En toen dachten ze, hey, dat is lekker. Dus dat verhaal weer. Ik denk dat het eigenlijk in Europa links en rechts overal zo'n beetje gegaan is. Eigenlijk is het gewoon: als ik van die Italianen hoor en van die Spanjearen en van die Duitsers, dan denk ik, het is gewoon een fout. Het is gewoon een nagisting in de fles is er gewoon gebeurd.

SPEAKER_05 14:15

Petnachtig iets.

SPEAKER_00 14:17

En dat is het dan. En het verhaal over het domperiant.

SPEAKER_02 14:21

Ja, dat is marketing.

SPEAKER_05 14:22

Het verhaal is wel goed, hè. Dat je met een leugen zo ver kunt komen, geloof ik.

SPEAKER_00 14:30

En dat hij blind was. Hij heeft wel heel veel voor de champagnehandel betekend. Hij heeft alle heel veel methodes wel verfijnd, en heeft alles opgeschreven, dat mensen het ook weer op konden zoeken. Kijk, dat geloof ik dan nog wel.

SPEAKER_05 14:44

Ja, ik ook wel.

SPEAKER_00 14:46

Punt.

SPEAKER_01 14:48

Dat was het dan.

SPEAKER_00 14:51

Toen champagne, we weten nu wat leek, etcetera. Het is ook pers groter. De productie ligt meestal zo rond de 350 miljoen flessen per jaar. En er liggen eindelijk drie aangangen in de kel. Dus er liggen meer dan een miljard flessen onder de grond. Ik ben er meerdere keren onder de grond geweest. Nou, je weet niet wat je ziet. Het is echt fantastisch. Indrukwekkend is het. Het is echt indrukwekkend. Ik ben toevallig in champagne geweest. Ik kom eigenlijk elk jaar wel zo'n beetje in een champagne of zo. En ik heb er nogal links en rechtstrat connecties en ik kan altijd wel naartoe. En ik vind het altijd weer hartstikke leuk. En dan moet je weer het verplichte rondje doen bij Charles Hidseek. Da ben ik al zes keer geweest, zes keer onder de grond geweest. Maar het blijft altijd mooi. Het is echt mooi.

SPEAKER_05 15:39

En ze doen die proeverijen bij Hidseek zo ontzettend goed.

SPEAKER_00 15:43

Ja, in die tuin daar.

SPEAKER_05 15:44

In de tuin, maar ook in die proeflokaal? Ja, in dat proeflokaal met wat uitkijkt over die tuin.

SPEAKER_00 15:52

Ja, in dat park. En daar liggen dus die carrière, die liggen eronder. En dat is fantastisch, echt fantastisch, dat gezegd hebben. Ik vind dat we wel. Hoe laat is het? Elf vier jaar. Ja, heb je ook een drooggeeld? Jij hebt een drooggekeel. Even een halfje uit.

SPEAKER_02 16:17

Maar als we over het clichés hebben van champagne. Zijn er nog meer eigenlijk heel bekende clichés, net als bijvoorbeeld dan het verhaal over een perjonge.

SPEAKER_05 16:25

Nou, dat vind ik lastige vraag. Clichés, clichés. Misschien dat me dadelijk wat er binnen zit, maar nu.

SPEAKER_00 16:35

Het grote misverstand is dat mensen denken dat champagne, alles wat bubbelt champagne is. Dat is sowieso.

SPEAKER_05 16:42

Maar die fase zijn wij nu voorbij.

SPEAKER_00 16:43

Ja, maar in de winkel, hoe ze vaak wel die mensen hebben, zeiden van ja, heb je ook een champagne? Ja, maar mag kost een tientje. Ja, hallo, daar hebben we kava voor. En geen champagne. Ja, dat vind ik ook een goed product. Dus het kan een goed product zijn. Absoluut, zo is het. Maar een champagne kost nou één keer geld. Want je hebt natuurlijk heel veel drijven, producenten. Die maken alleen maar drijven en die verkopen de drijven aan grote handelshuizen. Zoals een moet of aan Bolly, of weet ik veel, noem de grote jongens maar op. Die verkopen eraan een Grand Cru wijn gaat, 8 euro per kilo.

SPEAKER_05 17:24

En soms al meer. In 2024 was er zo weinig oogst, dus afgelopen jaar, dat sommigen al 11 euro betaald hebben gekregen uit de krok.

SPEAKER_00 17:34

Moet je nagaan. 11 euro per kilo.

SPEAKER_05 17:36

Dat vind je ze voor bij de Albei niet voor, voor 11 euro per kilo.

SPEAKER_00 17:40

En moet je nagaan als je kava maakt. En je koopt je druiven extra in Madora, dan kosten ze 50 cent per kilo. Ja, bizar. Ja, dat is echt niet normaal. Dus daar is het, nou, we houden tussen de 8 en de 11. Dus dat is je een kilo druiven nodig, voor één flesje kan je.

SPEAKER_05 17:59

Ja, zelfs iets meer. 1,2, 1,4. Ligt een beetje aan hoe hard je perst. Ligt er ook een beetje aan of je witte wijn of rode wijn maakt. Rode wijn die je later bij Roze doet. Dus nou laten we eens even zeggen, als je heel selectief te werk gaat, bijna anderhalve kilo nodig.

SPEAKER_00 18:20

Dan ben je al anderhalf keer 8, 9 euro kwijt.

SPEAKER_05 18:26

Dan zit je al op ruim een tientje.

SPEAKER_00 18:29

En dan moet het productieproces nog beginnen.

SPEAKER_05 18:31

Ja, dan heb je ze ook nog niet geplukt.

SPEAKER_02 18:34

Die mensen moeten ook betaald krijgen, natuurlijk.

SPEAKER_05 18:36

Ja, schandalig weinig heb ik me laten vertellen. Dus er is natuurlijk wel wat gebeurd een paar jaar geleden, twee jaar geleden geloof ik in een Spaganje. Mensen overleden vanwege de hitte. Zo, vier mensen. Dan gaan er altijd wel een paar mensen op natuurlijke wijze ook dood. Als je honderdduizend plukkers hebt, kijk, als je nu honderdduizend mensen in Nijmegen hebt, dan gaat er misschien ook wel vandaag één dood. Maar ja, als ze net in jouw wijn gaat aan de plukken zijn.

SPEAKER_00 19:06

Ik heb vijf oogsten gedaan in de Bogonje. En laat ik je vertellen dat het hard werken is. Dus echt zwaar werk. Echt zwaar werk, kan ik je vertellen. En dus daar kan ik me van voorstellen als het al 35 graden is.

SPEAKER_05 19:20

Precies, het was heel heet, ze kregen veel te weinig te drinken.

SPEAKER_02 19:24

Maar dan is het natuurlijk dan wel een beetje stil proberen te houden.

SPEAKER_05 19:28

Ja, het heeft wel alle kranten gehaald, ook kleine stukjes in de Nederlandse kranten, maar mensen lezen het er snel overheen. En ze vergeten het snel.

SPEAKER_00 19:36

Maar in ieder geval kijkt, het productieproces van champagne is gewoon ontzettend duur. Want als ik in die kelders kom daar wijn ligt opgeslagen in tanks en in voeders en in hout, meestal in tanks, trouwens, om in Epochs. Ik weet niet hoeveel miljoenen liters onder de grond liggen. En dat is allemaal money.

SPEAKER_05 20:00

Tijdens geld.

SPEAKER_00 20:02

En als je dan ziet dat bepaalde merken assemblages maken met de oudste jaar, nu nog steeds uit 1990 of zo. Het is al 35 jaar oud. Al die jaren al die jaren onder de grond. Wat denk je wat dat kost allemaal? Dus een champagne kan nooit 1199 kosten.

SPEAKER_05 20:21

Nee, dat kan alleen als je daarvoor je PR-budget bijvoorbeeld gebruikt als importeur. En dan is niet de bedoeling. Het is wel zo, champagne is ook wel overpriced in die zin dat het een prijs heeft die past bij het imagen van het product. Het wordt ook wel kunstmatig hoog gehouden door de productie af te stemmen op de verwachting van de vraag van de toekomst, zeg maar.

SPEAKER_00 20:50

Maar dat is ook lastig. Het productieproces is minimaal 15 maanden. Dat kun je nog wel inschatten. Maar als jij je champagnes vijf jaar laat rijpen, of nog langer, hoe weet jij over vijf jaar hoeveel je nodig hebt dan? Niet toch?

SPEAKER_05 21:08

Nee, dat is heel erg lastig. En ik zit even te kijken in mijn speakboekje. In 2020, coronatijd. Misschien weet je dat nog, toen dachten ze in de champagne. Nou, onze consumptie gaat ontzettend achteruit. Een van de meest goede oogsten van dat jaar, het was een rot voorjaar, vorst en hagel. De productie zag daar heel goed uit druiven gezond. En één keer zeiden ze, nou 8000 kilo mag je oogsten.

SPEAKER_00 21:41

Dat is niet veel. 5000 kilo per hectare.

SPEAKER_05 21:44

Ja, als je dat omrekent naar liters, dan is dat zo'n beetje 5000 55 hectoliter. 55 hectare per hectare. Dat is niet veel. En de rest moest weg, gedistilleerd.

SPEAKER_00 22:00

Totaal bijgade die niet geoogst worden.

SPEAKER_05 22:04

Officieel moet je oogsten. Omdat het voor het imago van een voorbijganger, als je toerist bent, en dan denk je ja, geen wonder dat je een panier duur is. Ze laten die drijven zomaar hangen. Officieel moet je oosten.

SPEAKER_00 22:17

En dan laat je het maar op de grond van. Dan wordt behoorlijk de hand mee gelegd. Ja, tuurlijk. Ja, niet oogste laat gewoon hangen.

SPEAKER_05 22:24

Tuurlijk, je moet die plukkers betalen en dan mag je het gaan weggooien. Dat is natuurlijk onzin.

SPEAKER_02 22:29

Alleen Langje daar een paar plankje op.

SPEAKER_00 22:33

In een glaas champagne, we beginnen gewoon eerst met een champagne. Ik wilde het met jou hebben over wat je de laatste jaren ziet, en met name de laatste 15 jaar of zo, dat er steeds meer Grover Champagnes krijgt, en steeds minder grote handelshuizen. Ik had vroeger, toen ik de Wijnacademie deed, was ze al in 1988. En toen hadden wij les, volgens mij was dat van Jan Heijn Verlindo, dat ging over champagne. Dacht ik, die deed voor Gerd Krum. Ik heb van geen les gehad. Maar in ieder geval, toen zei hij: ja, en er zijn heel veel drijvenboeren, en dat moet ook, maar die moeten hun drijven verkopen aan de grote handelshuizen. Want die maken jaar in, jaar uit hetzelfde product, dan weet je wat je hebt en dat is goed. Waarop ik heel Pente zei: net zoals Coca Cola. En die man keek zeer verstort op. Was dat een versnedaaf? Ja, dat was ik dus. Ik zei: Ja, want cola is ook precies hetzelfde elk jaar. Ja, maar je kunt de consument ook niet dat het ene jaar zo is, en ander jaar zo. Ja, maar dat is in de begonie en Bordeaux toch ook. Dat is toch elk jaar weer anders. En dat begrijpt iedereen. En waarom zou ze dat in een champagne niet begrijpen dan?

SPEAKER_05 23:50

Ja, dat is één klein verschil natuurlijk.

SPEAKER_00 23:52

Ik had er niks van begrijpen.

SPEAKER_05 23:54

Nou, het zit nog hoog. In de begonny heb je natuurlijk een jaad al op een etiket staan. En in de champagne niet. En een champagne de blonde blauw van Charles Heidseek.

SPEAKER_00 24:12

Het is gewoon de basis blonde bla.

SPEAKER_05 24:16

Mooi glas. Leonglas. Dat vind ik een mooi glas.

SPEAKER_00 24:20

Dit is klinkt een beetje raar, een beetje mijn huis champagne. Het is altijd goed. En ik heb dit is een half flesje. Ik vind het heerlijk om met mijn vrouw een half flesje champagne te drinken. Toch als apparatief. En daar moet ik nog even bij zeggen: er is van Wijnhandel Arends. Welke? Dit is Charles Huitzek van Arends Wijnen. Nathan van der Brand. En Antoon van de Brand hij sponsort.

SPEAKER_05 24:50

Mag die mij ook sponsoren. Mag ik de keur even zeggen?

SPEAKER_00 24:54

Jazeker. Maar dit is gewoon een ongelooflijk lekkere frisse champagne. Je wordt gewoon op Stalenks gemaakt, dosage weet ik eigenlijk niet, zo precies. Bij deze halfjes er staat niks achterop. Maar als ik de hele flessen pak, dan vind ik van Charles Hitzijk fijn. Je zet alles erop. Dus de basisjaar. Het wordt natuurlijk gemengd, maar dan staat geen jaargang op. Het is een basisjaar. Dan staat het er wel op. Dan staat er ook bij wanneer het op fles is gegaan, en dan staat het bij wanneer gedegongeerd is, en dan staat er bij wanneer hoeveel dosage erin zit. Dat doet hij op de halfjes niet. Ik zou niet weten waarom niet, maar op de hele doet hij dat wel.

SPEAKER_05 25:35

Andere etiket, hè. Het etiket moet kleiner. Dus dan pak je weer een gestandardiseerd rugetiket, denk ik.

SPEAKER_00 25:42

Precies, dat zal het zijn. Maar ik vind het gewoon ontzettend lekker dat citrusachtig, de groene appel zit erin.

SPEAKER_05 25:48

Ja, wat bij mij juist heel erg opvalt, is de frisse aanzet van een soort citroenschil. Niet dat hele scherpe, maar een zacht zuur, voor mijn gevoel. Dan komt de smaak van een beetje gele appel. En in de aftronk, achter een keel heb ik wat ik altijd noem bruine smaak. Bijna een toffee-achtige smaak, die ontstaat door toch wel een wat oudere reservewijn toe te voegen. Of een heel klein tikje houtgrijptewijn, in ieder geval wat oxidatievere wijn toe te voegen, die al wat ouder is. En dat, kijk, als je zo'n gelaagdheid in je wijn krijgt, dat geeft eigenlijk wel dat iemand die iets lekker vindt uit deze wijn, altijd wel een van die laagjes gaat lekker vinden. En je let bijna automatisch op een laagje dat je zelf het lekkerst vindt.

SPEAKER_02 26:37

Ik heb het bijvoorbeeld met hazelnood.

SPEAKER_05 26:39

Ja, klopt. Een beetje brioche zit erin.

SPEAKER_00 26:41

Ik ben dol op brioche. Dat vind ik zo lekker, alsof. Ik heb gisteravond nog een filmpje opgenomen, en we hadden van Agra Par, die gaan we straks ook krijgen, trouwens. Agrapar de Mineraal 2013. En ik stop mijn neus erin, echt alsof je de dingen, die uit de oven trekt. Hoe heet dat spul, die Franse broodjes. Alsof je een croissantje uit de oven haalt. Zongeur is dat vers afgebakken. Vers afgebakken. Dat vind ik zo lekker. En daar heb ik dan in die champagne.

SPEAKER_05 27:16

En dat zit hier ook in.

SPEAKER_00 27:18

Maar minder dan die we zo meteen krijgen, want deze worden op Stalen Tanks gemaakt. Want Huidziek maakt de basiske W, de Bruder Reserve, die worden dus op hout gemaakt.

SPEAKER_05 27:28

En weet je waarom?

SPEAKER_00 27:29

Dat weet ik ook niet.

SPEAKER_05 27:30

Ga ik je al vertellen. Kijk, ze zijn overgestapt op Diamkurken. Diamkurken houden het reductief. Ze laten weinig zuurstof door, ook al zijn dat tegenwoordig andere soorten. Maar als je geen zuurstof doorlaat als kurk, dan kan je wijn reductief worden. Dus je moet heel erg gaan spelen met je sofieten gehalte, je vrije zofieten. Dat is tricky. Dus wat doen ze? En wat hebben ze gedaan? In elke, ook in deze, zit een heel klein beetje houtgrijptewijn. Niet om voor een houtsmaak, maar wel voor het oxidatieve gedeelte. Zodat de wijn wat meer speelruimte heeft voordat hij te reductief gaat worden. En dat doen ze eigenlijk sinds de introductie van de diamkeur. Dus dat is nu zo een jaar of drie, vier zo'n beetje. Dus vanaf de basiswijn 2018, spelen ze daarmee. En ze gaan daarom ook iets meer reservewijn toevoegen. Om toch die ontwikkelde smaak. Want Charles is een ontwikkelde wijn. Staan ze onbekend om die een beetje te behouden. Ondanks de Dian Kurk.

SPEAKER_00 28:53

Maar zij hebben dus de Brudreserve. Da is dan ook weer een menging van de drie drijfsoorten, zeg maar. En die worden op hout gemaakt en die gaan ook door de monolaktisch gisteren in. En ze hebben heel veel reservewijnen. Dus die wijn, die Brudreserve, is van zichzelf steviger, is wat voller.

SPEAKER_05 29:15

Ja, mensen onderschatten dat hè, en blote blo is vaak heel erg duur. En dan denken ze, oh, dan krijg ik vaak een vol glaswijn. Maar dat is dus niet zo. En mensen verwachten dat ook van een vintage champagne. Die zijn vaak heel slank van nature. En mensen denken dan juist, oh, nu betaal ik nog meer geld voor een champagne, krijg ik nog meer smaak in mijn glas. Nee, de verfijing zit in minder laagjes, maar niet in de totale kracht. Dus heel veel mensen zijn wel teleurgesteld als ze een vintage kopen voor 100 euro. En dan ontdekken, hé, het heeft eigenlijk minder smaakintensiteit.

SPEAKER_00 29:46

Ik hoop in een kort een filmpje op mijn Insta. En van die korte filmpjes die ik doe, en daar heb ik de Minis mee 2018. Die hebben ze net klaar. Dus die heb ik daar geproefd. En die is gewoon veel frisser dan de Brut Reserve, een basiskeur. En dat is ook een wijn die alleen maar op staal gemaakt wordt, je hebt geen houtruimbekrij. Misschien een tikje. Maar minimaal, maar merendeel niet. En de Blande Milinair, die heb ik van de week gepost, Iemdito. Eigenlijk in de Brud Reserve die zit vol op het hout. We gaan zo meteen hiernaast, want we drinken deze nu uit een James. Echt fijn champagne glas. Zullen we die gaan doen? Zeker. Kun je de acrapaard pakken? Dat is het verschil. Oh ja, dat verhaal over met die wijnacademie. Dan zie je dus gelukkig de laatste jaren de trend dat heel veel wijnboeren, ook al hebben ze maar 8 of hectare. Zelfs wijnbroeren die 2 of 3 hectare hebben het al. Dat worden echt de Grover Champagne's genoemd. Wat weet je daar? Wat kun je daarover vertellen?

SPEAKER_05 30:53

Nou, wat kan ik daarvan vertellen, is dat het varieert in kwaliteit van 0 tot 100, zou maar zeggen. Ja, ik heb echt waanzinnig ondringbare wijnen gedronken. En heel goed. En ik denk wat ik vooral leuk vind, is dat het toevoegt aan de variëteit aan keuzes. Het zorgt voor een nieuwe ontwikkeling. Grotehuizen kunnen niet meer permitteren om stil te blijven staan in de ontwikkeling van smaken en geuren en hoe ze dingen ripen en hoe ze dingen ook verkopen. Er komt ook meer concurrentie. En tot een bepaalde hoogte, denk ik, is concurrentie altijd wel een goed teken. En voor de consument komt er meer keuze. Nu is de keuze al reuze, maar niet altijd heel erg goed. En dat is het enige nadeel, denk ik, van Growers Champagne. Als je jong begint, heb je nog geen traditie en je moet het vak dan maar eens even gaan uitvinden. Dat is soms wel even zoeken.

SPEAKER_00 31:56

Ja, maar dat is niet erg. Want een goede wijnboer, wijnboerin, leert met de jaren. Je kunt het maar één keer per jaar doen. Dat is bij heel veel wijnboeren, ik kom graag ook in een bronje, vijf jaar gewerkt. En daar is natuurlijk precies hetzelfde: Je moet het gewoon leren. En de ene kan er één keer beter wijn maken dan een ander. Ik bedoel, dat is net als met voetballen, is een kaner voetballen dan de ander. En de andere kan één keer beter wijn maken, champagne maken dan een ander.

SPEAKER_05 32:30

Zeker, zeker. Alleen het grote voordeel van een groot huis is natuurlijk dat je een enorme voorraad aan reservewijn hebt. Waardoor je veel meer kunt spelen met een smaak bijvoorbeeld die dit jaar in de oogst ontbreekt. Die vul ik aan met een wijn uit 2015 naar 2018. Je hebt gewoon grote voorraden. En de zekerheid als consument, als ik Charles neem, dan heb ik ontwikkeling, zachtheid, romigheid in mijn glas. Bij een ander moet je dat nog maar afwachten.

SPEAKER_00 33:00

Dan moet je bij een ander maar afwachten.

SPEAKER_02 33:01

Maar dan is het voor de consument gewoon eigenlijk een vrij lastig product, champagne. Als we erover.

SPEAKER_00 33:06

Ja, maar goed, hoeveel grower champagnes zijn er nou helemaal? Ik denk nog niet zo heel veel. 800 of zo?

SPEAKER_05 33:13

Ja, nee, er zijn er wel echt 10.000. Maar daarvan denk ik dat er misschien 1500 op de Nederlandse markt zitten. En dan vaak. Wat hebben we dan op de Nederlandse markt? Jij verkoopt dus een keer een paar doosjes. De ander verkoop het. Ze hebben vaak van die hele kleine importeurs.

SPEAKER_00 33:32

Maar daarvoor hebben we boeken ook. Want ik lees ook veel. Je hebt mijn boek net gezien van Eigerman. En van Gerrum heb ik Le Riva de Terroir. En jij hebt ook een prachtig boek daar. Hoe heet het ook alweer?

SPEAKER_05 33:47

De Champagne Guide. Thijs in Stelte.

SPEAKER_00 33:52

Ik heb er een beetje doorheen gebladerd. Ik ga hem op de korrel nemen. Ja, dat kan ik aanbevelen. En daar moet je maar als consument, als het je interesseert, kun je daarop oriënteren, natuurlijk. Vind ik. En je kan ook eens een keertje naar de champagne toe. Zo ver is het toch, vind je niet?

SPEAKER_02 34:09

Nee, en het is ingericht op toerisme natuurlijk ook.

SPEAKER_05 34:12

Steeds meer toch. Zeker. Ze hebben nu toerisme ontwikkeld voor elk seizoen, wat ook wel belangrijk is. Niet alleen in het late voorjaar in de zomer.

SPEAKER_02 34:19

Ook in de winter kunnen.

SPEAKER_05 34:20

Ja, precies.

SPEAKER_00 34:21

Wat moet je in de winter doen dan?

SPEAKER_05 34:23

Maar dan ga je onder de grond. Waar je dan toch al bent.

SPEAKER_02 34:26

Ik heb verschillende tripjes gezien die in de winter staan gepland.

SPEAKER_05 34:29

En onder de grond is het daar dan lekker nog 10 graden. Terwijl boven zijn. Constant 102 en dan boven de grond vriesten. Ja, precies.

SPEAKER_00 34:36

Weet je wat ik ook zo'n dit heeft niks met champagne te maken. Wat ik echt een waanzinnig verhaal vind ook. Kijk, in de Eerste Wereldoorlog was Rijms helemaal plat. Dat was echt totaal plat gegooid, plat gebombardeerd. Alles. Dat de complete bevolking van Rijms woonde in die carrière, woonden in die grotten. En als je dan door die ruimtes loop, heb je af en toe enorme ruimtes. En dan zeggen ze gewoon: van ja, hier was een kerk toen. En daar was een ziekenhuis. En daar hadden ze klaslokaaltjes. De mensen leefden onder de grond. Er leefde niemand meer in de stad. Alles onder de grond. Bizarr hè? Ongelooflijk. En constant 10, 12 graden, altijd.

SPEAKER_05 35:18

En vochtig, hè?

SPEAKER_00 35:19

Ja, het is natuurlijk niet echt gezond daar, denk ik. Ik bedoel, ik heb er ook nog eens over nagedacht. De Romeinen begonnen er al mee. Die slaven die dat woesten doen, die waren volgens mij niet blij.

SPEAKER_05 35:29

Nee, nee. Je haal het punjoen niet.

SPEAKER_00 35:32

Nee, maar dat is eigenlijk verschrikkelijk. Ik heb hier een Agra en ik heb hier de terroar. Dat is de basiskewees. Hij maakt twee basiskewezees. Hij is Zet Cru. Dat is een menging van druivensoorten. En hij maakt terroar. En dat is alleen maar blande blon. Wat ik altijd fijn vind, dat doen heel veel grote chimpe's. Die zetten dus lot mei 2021. Dus dan is hij op fles gegaan, zeg maar. En oktober 2024 is hij gedegojeerd. Dus dat ding ligt 3,5 jaar, zeg maar ongeveer super lat. En dan is mei 2021, dus het basisjaar zal over het algemeen 2020 zijn. Ik denk niet. Er heel veel reservewijnen hebben ze niet. Want het is maar 10 hectare, Pascal heeft 10 hectare en altijd uitverkocht en altijd uitverkocht. Dus ik denk, hier staat geen jaang op. We hadden gisteren de mineraal 2013, dat is specifiek 2013. En hij zet dosage er ook altijd bij. En dat vind ik wel fijn. Ik heb gevraagd bij huidziek zetten de dosage er niet op. Want een dosage is vrij hoog.

SPEAKER_05 36:45

En dat geeft juist die romigheid. En ik ben een groot voorstander van een beetje dosage. Het geeft een extra laagje in smaak, het geeft een zachtheid en romigheid en een versterkte. En een versterkte romigheid die al in de wijn aanwezig is. En het is, kijk, ze kunnen natuurlijk wel wijn maken met minder dosage. Dat is helemaal niet zo moeilijk. Maar op een gegeven moment ben je een beetje trouw aan je eigen stijl. En dat kan ik ook wel weer. Plus in het eten zit ook vaak een beetje vet, boter, olie. En dat correspondeert als mondgevoel met dat zoetige in de wijn.

SPEAKER_00 37:23

Makkelijk te combineren.

SPEAKER_05 37:24

En dat maakt het veel beter om te combineren, absoluut.

SPEAKER_00 37:27

Nou dat. Maar ik weet dat ze bij huising die erop zetten, want ze krijgen nog wel eens de klacht. En daar heb ik met Charlot met German ook nog over gehad. Gerd vond de dosage vrij hoog. Ik zeg Gerd, dat klinkt lare onzins waar jij daar uitkruamt. Want het is maar net hoe de dosage zich manifesteert in de champagne. En nu hebben ze van 11 naar 9 gram gedaan de laatste jaren. En je merkt het helemaal niet in de wijn. En het was vroeger 11. Omdat door Global Warming worden die drijven natuurlijk ook steeds rijker, de zuurgraad manifesteert zich anders. En daardoor kunnen ze ook met minder dosage. Tien jaar geleden was het heel hep en modern om een non-dosage te drinken. Nou, als ik dan met z'n tweeën, met mijn vrouw een fles non-dosage. Ik kwam er niet op. Het deeg gewoon pijn in mijn maag, en kreeg pijn in mijn sloken van die zuur.

SPEAKER_05 38:25

Moet je slikken als je dat zegt.

SPEAKER_00 38:26

Ja, precies. En dat heb ik nooit een feest gevonden. Ik was op zich wel van een non-dosage, maar dan moet je met vier man een fles delen en dan heb je anderhalf glas. Dan is het leuk. Dan is het leuk. Maar niet met z'n tweeën een fles.

SPEAKER_05 38:40

En veel mensen dachten op een gegeven moment, weet je wat, ik maak van dezelfde wijn een gedoseerde en een non-dosage. En dat kan natuurlijk niet. Een non-dosage moet een andere vinificatie omgaan, langere rijping en dan kan het erg lekker worden. We hadden bij Tet en G een test en dan moesten we raden wat de dosage was. En als de wijn zo goed in elkaar zit, zoals bij dat huis toevallig op dat moment. Dan ga je helemaal fout. Dan dachten we, oh, deze heeft wel 8 of 9 gram 4. Deze heeft zeker 5 of 0. Het kan. Als je het maar goed maakt, kun je echt helemaal fout gaan op die dosage. En ik vind niet dat dat iets moet zijn waarbij je een champagne of koopt of niet koopt. Kijk, voor mij als ik een cursus geef, is het leuk om een nondosage te kopen. En die naast dezelfde wijnboer gedoseerd. Dat is leuk voor cursisten. Dan kunnen ze checken hoe het werkt. Dan is het goed. Maar anders ik koop bijna geen nondosage.

SPEAKER_00 39:45

Nee, ik koop ook bijna geen. Ik heb het een paar keer geprobeerd. Ik werd er gewoon niet blij van. Dus dat doe ik het gewoon lekker niet. Nou, grote gelijk. Wij hebben hier in een glas de terroar. En als je dat dan vergelijkt, we hebben hem ook in een ander glas gedaan. Want dit is het Riedel Syrahglas. Omdat ik weet van Agra vind ik het fijner als die wijn net even wat meer ruimte heeft in het glas. Dat doe ik altijd wel eigenlijk. Heeft hij ook nodig? Ja, dat heeft hij ook nodig.

SPEAKER_05 40:15

En hij heeft een temperatuur nodig die net wat waar de koud net van af is.

SPEAKER_00 40:21

Nou, hij is nu komt nu uit de koelkast, dus dat ze heel even wachten. Maar jij bent ook wel een voorstander van die crowd champagne, het maakt het veel interessanter.

SPEAKER_05 40:32

Ja, zeker, zeker. Zij zijn ook weer begonnen met de trend om een deel van hun wijnen op hout te rijpen. Zonder de hout smaak, maar wel met het oppositieveel. Zeer oud hout, zeg maar. En dat vind ik goed. En nogmaals, het versterkt het smaakpalet, meerkeuzes. En dat vind ik gewoon een hele goede keuze.

SPEAKER_00 40:57

En vooral die meerkeuzes. Want kijk, vroeger, toch voor een aantal jaren geleden, had je alleen die grote handelshuizen. En die hadden dan een speciale cuvé. Mooi de Chandon, hadd Don Perignon. Tête koopte een champagne. Paul Roger had Winston Churchill. En dat was dan de keus, weet je wel. En zo had al die handelshuizen hadden wel wat. En op een gegeven moment, ik hou van divers drinken, is het toch veel leuker om van aparte wijnboeren dingen mee te. Ik was, zoals ik al zei, verleden weken een champagne. Ga ik naar een winkel toe en dan koop ik ook champagnes. Da heb ik natuurlijk wel wat mooi voor, desk research gedaan. En dan ga ik en dan kom ik in die winkel en dan zoek ik, oh ja, daar hebben die Laherte. Die heb ik nog nooit op. Maar die krijg wel een hele goede pers. Daar wordt heel positief over geschreven. En dan doe ik een fles Laerten. Of ik hoop Fouer Sorbe bijvoorbeeld. Ook heb ik nog nooit op, maar ik lees het. Ik denk oh, moet ik wel D en die QW hebben? Maar op de een of andere manier heb je selectief geheugen. Dat onthoud ik dan wel.

SPEAKER_05 42:13

Nou ja, terecht. Anders is het ook zonder van je hersencapaciteit.

SPEAKER_00 42:19

En dat vind ik dan wel weer leuk. Er zijn wel een paar vaste waarden die ik altijd meeneem. Ik ben dol op die wijnen van Pierre Peters bijvoorbeeld. Geweldig. Ik heb niet die Rosé meegenomen die je met Brad Pitt maakt.

SPEAKER_05 42:36

Ik vind het wel leuk om dat so dingen eens één keer te proberen.

SPEAKER_00 42:39

Maar 380 euro, dat was ik een keer.

SPEAKER_05 42:41

Eigenlijk moet je dan iemand hebben.

SPEAKER_00 42:43

Ja, een moeilien of vriendje. Je trakteert. En dat vind ik eigenlijk ook wel een beetje flauw. Brad Pitt.

SPEAKER_02 42:53

Je houdt zijn naam eraf vast in die is van meer waard.

SPEAKER_00 42:55

En die Pierre Peters of gemot hij ermee, man. Dat heeft eigenlijk niet nodig. Nee, heeft helemaal niet nodig.

SPEAKER_02 43:00

Misschien gewoon een leuke sidob voor me.

SPEAKER_05 43:03

Misschien vindt hij het leuk om zo samen te werken.

SPEAKER_00 43:05

Of zoiets van Sweden neem ik graag mee, of La Rogerie neem ik graag mee. Allemaal goed. Ja, allemaal goed. Heeft wel goedgekeurd voor jou?

SPEAKER_05 43:11

Ja, kom nog een keer terug als je too. En Agrapaar is natuurlijk ook heel goed.

SPEAKER_00 43:20

Want je ruikt ook duidelijk een verschil. Het is ook blonde blangen. We hebben nu twee blanden blaas. Ja, die huidziek is echt totaal anders dan.

SPEAKER_05 43:28

Ja, die huidziekt, en dat vind ik toch wel mooi van huidziek. Ik bedoel, romer, brios en zachtheid in zijn geur. En die Agrapa gaat wat meer recht door het midden, zeg maar. En die geeft. Die is misschien wel iets meer precisie op dat gebied gemaakt, rondom zijn een druiveras, ze zijn allebei natuurlijk maar. Maar je merkt dat Charles Hart kan putten uit veel meer reservewijnen. Da zit de breedte in de wijn.

SPEAKER_00 44:00

En er zit ook echt, want ik volg of Agrapaar al denk ik al 15 jaar of zo. Maar je merkt ook in zijn basiscuwe's echt verschillen. Kijk, dit heeft als basis 2010. Maar ik denk, over een half jaar kom ik op zijn basis 2011. En daar kun je toch verschillen proeven. Ja, tuurlijk.

SPEAKER_05 44:27

Hij staat ook altijd in het voorjaar met zijn verklaren, kun je altijd proeven. En ik weet nog dat ik het voorjaar van 2018 stond en ik stond bij mijn glaasje. En 2017 was gewoon een heel moeilijk jaar. Dus we gingen overal de verclair proeven van 2017. En die van hem sprongen gewoon in kwaliteit ook echt wel uit. Dat was het enige eigenlijk waarvan we dachten, die is al als basiswijn drinken.

SPEAKER_00 44:52

Ja, precies. Want daar hebben we ook nog opgeschreven, wij gaan het hebben over straks over de Coto Champagnat. Dat is ook een nieuwe trend. Dat is het allernieuwste.

SPEAKER_05 45:06

Ja, dat kan nu ook, maar dit is ook wel zo'n zo'n stom ding dat wijnboeren denken, weet je wat, we verkopen de basiswijn als Côte Champagno. Maar dat werkt niet. Zo'n basiswijn moet je anders maken dan je basiswijn voor een champagne.

SPEAKER_00 45:22

Moet je kijken hoeveel je er nou ziet. Ik was in een restaurant natuurlijk, je wordt ermee doodgegooid. Je wordt ermee doodgegooid, maar al je huizen allemaal Côte Champion.

SPEAKER_05 45:32

De helft is ondringbaar.

SPEAKER_00 45:34

En pak geld. Ik heb één fles gekocht, een paar jaar geleden, al, eerlijk gezegd. En die was van Igly Horie. 2005. Ik heb hem nog steeds. Ik heb het nog niet eens gedronken. Die gooi ik een keertje bij mijn vriendengroep in een blind erin. Even kijken wat hij doet. Vind ik wel leuk. En Igli Horie is natuurlijk wel een grote naam. Dus ik neem aan dat het een goede UQW is. Het is een rode wijn, natuurlijk, Pinot Noir. 100% Pinot Noir ook, geen Pinot Monier, alleen Pinot Noir. Dus ik ben benieuwd. Maar als ik nu in een restaurant kom, ook, ik was. En dan zie ik gewoon om twee pagina's met coto Champagno. Is het niet houdt?

SPEAKER_05 46:14

Het is leuk om het te hebben. En als je somelier bent, wil je altijd eens een keer een gekke wijn erbij, iets nieuws. Maar als je dan één wit en één rood, dan ben je al genoeg. Dat is het al goed.

SPEAKER_00 46:27

Ja, maar twee pagina's vol.

SPEAKER_02 46:29

Maar is het niet een beetje gewoon ook een prestigieproject voor die wijn. Ja, dat denk ik wel.

SPEAKER_05 46:34

Ze welis een keer wat anders. Maar voor mij hoeft het niet. Daarvoor ga ik niet naar de champagne op dit moment.

SPEAKER_00 46:39

Ik wil bubbels. Ja, toch?

SPEAKER_05 46:42

Ja, zeker, zeker.

SPEAKER_00 46:43

Zo is maar net.

SPEAKER_05 46:48

Maar wat je veel meer ziet, is dat in de Vallée de Larde, dat is het gedeelte ten zuidwesten van Rijs en daar vind je een heel groot Munier gebied, Massief Saint-Cherie, is ten noorden weer ervan. En je ziet ook steeds meer 100% Munier-Campagne. Dat vind ik wel leuk, want Munier is toch wel, Pinot Munier is toch wel een beetje ondergewaardeerd. Als je dan ziet wat Cruk dan mee doet, de helft ongeveer van Cru is Munier. Het kan geweldig zijn dan. En dan mag het ook wel eens een keer als zoek.

SPEAKER_00 47:28

Ik heb een aantal keren 100% Munet gehad. Ik ben de namen van de wijnboeren vergeten. En terecht, want ik was er toch niet van onder de indruk. Dat lag aan die wijnboeren, denk ik dan. Want ik weet ook dat Kroek inderdaad heel veel meneer heeft. En ik ben wel weer een fan van Kroek natuurlijk. Als je dat niet bent, dan hou je van je paadje. En ik vind Kroek wel heel erg geweldig. Maar ik heb van een paar wijnboeren 100% meneer gehad, maar ik was er nooit echt helemaal van onder de indruk. Dus ik liep daar door die winkel te showen daar in ruims met die dingen. En toen zag ik er eentje staan, 100%. Ik denk, zal ik het daar toch nog een keertje proberen? Ik denk ah, laat het maar een keertje niet proberen.

SPEAKER_05 48:17

Maar Erik Taille bijvoorbeeld is zo'n wijnbouw die maakt echt hele mooie monees.

SPEAKER_02 48:23

Er zijn tegenwoordig ook al meerdere druiverassen die steeds meer gebruikt worden, toch?

SPEAKER_05 48:27

Dat klopt, dat klopt.

SPEAKER_02 48:28

Volt is volgens mij.

SPEAKER_05 48:29

Volt is zo'n druivras dat inderdaad in opkomst is. Dat is nu zo'n 30 jaar geleden voor het eerst aangeplant om te testen.

SPEAKER_00 48:37

Dat is een hybride, hè?

SPEAKER_05 48:38

Dat is een hybride inderdaad. En die moet eigenlijk ervoor zorgen dat het zuurgehalte in een champagne een beetje constant blijft. Mag niet heel veel worden verwerkt in een blend. Ik dacht iets van, ik heb het ergens opgeschreven, maar volgens mij is het 10% maximaal.

SPEAKER_00 48:55

Vijf of zo.

SPEAKER_02 48:57

Die is heel goed beschermd tegen schimmels of zo.

SPEAKER_05 48:59

Ja, op dit moment wel. Maar zoals met elke hybride.

SPEAKER_02 49:02

Ja die wordt weer doorgekloond.

SPEAKER_05 49:04

Dat wordt gekloond, geklond, gekloond. En op een gegeven moment is die resistentie ook een beetje minder. Maar op dit moment, met name in de Oben wordt het wel al aangeplant. En ik geloof dat er al bijna honderd wijnboeren zijn die het aanplanten. Een hele kleine hoeveelheden. Heel klein.

SPEAKER_00 49:20

En ik kwam toen ik deze podcast voorbereide, kwam ik goed tegen dat ik echt een Chardonet muscaté. Ik kan me er wel wat bij voorstellen. Dat is natuurlijk een muscat chardonet. Ik had er nooit van gehoord, joh.

SPEAKER_02 49:36

Een zeldzame aromatische variant, las ik in de theorie.

SPEAKER_00 49:40

Ja, dat heb ik ook gelezen.

SPEAKER_02 49:42

De dames van de abricose.

SPEAKER_00 49:44

Maar ik heb bij God nog nooit begrepen dat ze dat in een champagne hebben.

SPEAKER_05 49:48

Nou, het is eigenlijk van een zotte dat je dat doet. Kijk, als je een champagne maakt, een basiswijn, dan maak je een wijn die zo weinig geur en smaak heeft, zodat de geuren en smaken van de tweede gisting juist daardoor meer tot hun recht komen. Maar als je basiswijn nou zoveel geur heeft, en je voegt daar nog de smaken en geuren van die tweede gisting toe, dan hoef je bijna niks meer toe te voegen, want het komt naar je toe. En dan wordt het bijna een soort muskatachtige. Dat is prima, maar niet het type champagne dat je zoekt.

SPEAKER_00 50:23

Nee, ik zoek het in ieder geval zeker.

SPEAKER_05 50:25

Dat moeten ze eigenlijk.

SPEAKER_00 50:26

Die moeten ze rooien.

SPEAKER_05 50:27

Ja, vind ik wel.

SPEAKER_00 50:29

Maar je ziet hem ook bijna nooit.

SPEAKER_05 50:30

Gelukkig maar.

SPEAKER_00 50:31

Ja, ik heb er nog nooit. Ik kwam er van een week tegen in de literatuur. Ik denk, dat wist ik helemaal niet.

SPEAKER_05 50:37

Er zijn een paar wijnboeren in Nederland die hebben hem aangepland.

SPEAKER_00 50:42

Ja, dan moeten ze wel, want anders ruik je niks.

SPEAKER_05 50:46

Maar als je daar moeser in de wijn maakt, dan hoef je die klon in Nederland ook niet te gebruiken, toch? Sowieso dat soort klonen moet je voor moeseren de wijn eigenlijk niet.

SPEAKER_02 50:52

En we hebben nog een derde dan: Fromento. Fromento, Pinot Gris.

SPEAKER_05 50:58

Ja, die hoef ik eigenlijk ook niet te veel. Kijk, Pinot Block kan ik me nog een klein beetje voorstellen.

SPEAKER_00 51:05

Dat staat er al.

SPEAKER_05 51:06

Dat stond er al. Pinot Gris ook, maar ga het alsjeblieft niet aanplanten.

SPEAKER_00 51:10

Arban en Arban, Petimier. Maar bijvoorbeeld Agraar weer, die maakt een QV. De Complanté. Daar zitten zes ruivensoorten in. En die staan ook, ik heb de wijngaad gezien, staan gewoon echt wat ze in Oostenrijk noemen Gemische Zat, staat die daar. En die wordt ook in één keer geoogst. En in één keer wordt niet apart gevinifieerd of niets. Wordt gewoon in één keer op gevinifieerd. En dat is de Complant T. Vind ik wel een mooie wijn, trouwens. Die moet je eigenlijk een jaar of vijf wegleggen. Je moet een beetje flesrijping hebben. Dat vind ik trouwens, sowieso wel met de wijnen van een graar. Ik vind het lek zoals gisteren zei ik al, had ik 2013 mineraal, om eens te zien, maar die ging helemaal uit zijn dak, dat vond hij geweldig. En het is ook echt een mooie wijn.

SPEAKER_05 52:02

Ja, ik vind eigenlijk als een wijn bijvoorbeeld drie, vier jaar op fleste heeft gelegen, en hij wordt dan vandaag gebodeld, dan zou ik hem bijna altijd ook nog drie, vier jaar thuis laten liggen. Dus voor mij is de tijd zo lat ook de tijd die ik vaak nog gun aan een wijn om thuis nog even te teen. Ja, Moet heeft dan twee jaar, 2,5 jaar.

SPEAKER_00 52:29

Nee, 15 maanden toch?

SPEAKER_05 52:31

Oh, voor wat is jouw baby bedoel je?

SPEAKER_00 52:33

Moet en Chanton.

SPEAKER_05 52:34

Moet en Jeande, nee, nee Moette heeft toch wel ruim twee jaar hoor. Toch wel?

SPEAKER_00 52:40

Ik dacht dat ze 15 maanden was het dan. Ik reed van Rijms naar mijn Nielsoget. Naar het salon. En toen kwam ik langs een enorme productiefaciliteit. Een paar grote halen. En die denken ze allemaal, echt groot. Dus ik zeg tegen de jongens in de auto en zeg. Moet je kijken, dat moet toch wel haast een coöperatie zijn of zo. O Moet. En ik had het nog niet gezegd, toen reden langs de poor, groot reds Moët de Chandon. Vier van die grote glazen gebouwen. Heb je het gezien?

SPEAKER_05 53:20

Ja, zeker. En je ziet nog maar een stukje, de rest zit onder de grond.

SPEAKER_00 53:23

Ja, het zit allemaal onder de grond. Want die tanks die staan maar twee meter boven de grond of zo. De rest zit er allemaal onder. Het is ook om een heuvel gebouwd. Of, ik denk dat ze heuvel daar gecreëerd hebben. Maar die maken 35 miljoen flessen per jaar of zo. 10% van hun complete productie. Dat is dat bizar.

SPEAKER_02 53:42

Moet je kijken hoeveel marketeers daar werken. Het is een grote jongen.

SPEAKER_05 53:46

En veel andere wijnhuizen profiteren daar ook weer van. Je zult mij nooit slechts horen praten over Moet is je dom. Omdat ik weet dat het ook een wegbreider is geweest voor een heleboel andere wijnhuizen. Die meelaften op het succes van zoveel zelf minder te investeren dan.

SPEAKER_00 54:04

Toen ik nog in de winkel werkte, kwam ik echt mij. Hé, Mars, heb je een beetje zullen champagne? Moet, of zo. Nee, heb ik het moed. Ik heb ooit een keer was ook zoiets bizars. Dan moet je bij 11 HM inbussen, maar waar zitten die gaas? Geen idee. De importeur dus. En dan kun je zes flessen tomper Jong kopen, maar dan moet je 36 of 60 flessen moet meekopen. Onduk van mijn personeel, ik wilde dat nooit, maar onder druk van mijn personeel heb ik dat een keer gedaan. We zijn twee jaar bezig geweest om zes flessen moet te verkopen. En we verkopen een paar pellens Hidseek.

SPEAKER_05 54:42

Ik snap dat wel. Hidesiek is ook een geweldig.

SPEAKER_00 54:46

Wij lopen er niet warm voor.

SPEAKER_05 54:48

En dan ga je toch niet. Dan moet je het net zo doen als zij doen, als LVMH doet. Als je één doosje HITSIC koopt, krijg je een fles Moet erbij.

SPEAKER_00 55:01

Ja, dat zal fijn. Dat gaan we niet doen. Maar Moet is inderdaad wel een wegberiding voor het grote publiek. De marketing is natuurlijk super. Da kan je echt niks, echt niet geloof. En dan gaat ook een gelden met een miljarden bedrijven, niet normaal. En dan gaan we zo meteen de Domperion eraan hangen. Vroeger was dat Moet was Domperion eigenlijk een tower. Maar dat hebben ze inmiddels van elkaar gescheiden. Ja, tafel en bed. Daar gaan we het zo meteen over hebben, want even kijken. Het voordeel ook van die Grower Champagne is ook dat ze heel veel werken met biologische wijnbouwen. Dat zie je ook steeds meer. De Sousa en dat soort dingen zie je allemaal tegenwoordig.

SPEAKER_05 55:42

Die waren al heel vroeg. Dus Sousa was echt.

SPEAKER_00 55:44

Is ook de meter gecertificeerd.

SPEAKER_05 55:46

Ja, klopt, klopt, klopt. En de Sousa was ook van zijn eigen hart uit. Was het iemand die met zorg voor de natuur dat soort dingen wil doen. Maar je ziet nu ook grote huizen. Ruder Rijvoorbeeld, die heel erg bezig is met hoe krijgen we de natuur weer zover dat onze wijnstokken niet maar 20 jaar meegaan, maar gewoon weer 80, 90 of 100 jaar meegaan. En dat is de truc, denk ik. Hoe ga je daarvoor zorgen? En mensen met zo'n visie, die zijn onbetaalbaar.

SPEAKER_00 56:18

Maar je merkt wel dat een kleinere wijnboer die beslissing sneller kan maken, dan een heel groot huis. Ja, die lopen natuurlijk veel meer risico. Als je 15 miljoen flessen maakt, en je denkt van hé, als ik iets leuks biologisch gaat doen. En het mislukt dan, of het gaat helemaal niet goed, zit je bij 15 miljoen flessen.

SPEAKER_05 56:36

Van de andere kant, Marcel, het is natuurlijk ook zo: als je maar 1 hectare hebt, dan heb je niks meer. En voor een kleine wijnboer is het administratieve gedeelte een. Ik wou net zeggen, je hangt je op, je wilt bijna zelf moeten plegen, maar die administratie die je er soms aan hebt, en een groot huis, die zetten daar gewoon een heel team van mensen op.

SPEAKER_02 56:59

Ja, mensen voor een dienst en dan heb ik.

SPEAKER_05 57:02

Maar goed, Ruder R is voor mij wel een voorbeeld hoe het moet om in stappen biologisch te worden zonder per se te certificeren. Want voor mij hoeft die certificering niet per se. Ik vind het goed als ik vind het goed genoeg als iemand gewoon met zorg voor de natuur zijn wijnstokken verzorgen.

SPEAKER_00 57:20

Kunnen heel veel wijnboeren ook. En er zijn erbij. Die willen het niet eens certificeren, dan moet je namelijk voor betalen. Dus dan zeggen ze: ja, dan moet ik betalen voor iets dat ik goed doe. En mijn buurman die kloot me maar aan en die hoeft niet eens te betalen. Dus dat doe ik gewoon niet.

SPEAKER_02 57:34

Weten jullie daar toevallig recente cijfers van? Want het laatste wat ik daarvan kon vinden, is ongeveer 20% in de regio in 2022 was. Deels biologisch.

SPEAKER_05 57:43

Het is ondertussen al een stukken meer. Het zit al richting de 50. Maar ze hebben hun eigen certificering, de HVE. En daarbij gaat het ook meer, niet zozeer alleen om het terugdringen van pesticiden, maar ook om het zuiveren van water. Ze willen de CO2-uitstoot, hebben ze teruggedrongen door lichtere flessen. En daar zit de grootste winst. Lichtere flessor voor heel veel. En het reinigen van het gebruikte water, dat je nodig hebt om bijvoorbeeld flessen schoon te maken en te spoelen, dat water wordt gefilterd en hergebruikt.

SPEAKER_00 58:16

Lichtere flessen is champagne natuurlijk wel tricky, want er zit natuurlijk vier, vijf bar op. Je kan het niet te doen. Je moet het ook niet te licht maken, want ik knap.

SPEAKER_05 58:26

De techniek gaat vooruit. En de flessen zijn nu zo'n kleine 100 gram gemiddeld lichter per stuk. Nou, dat scheelt wel. Ja, bij een palet scheelt al heel veel keer. Ja, zeker.

SPEAKER_02 58:38

Toch mooi vooruitkoming.

SPEAKER_00 58:40

Maar ik vind het wel een goede. Ik ben echt een fan van Grower Champagne, dat weet je wel. Maar over rederig gesproken, ik vind het ook, ik vind de basiscuwe al helemaal in orde. Als ik ergens in een restaurant kom, weet ik van. Ik koop nooit de basiske we. Wat ik wel koop, is de Blamde Blanc milichime. Dat vind ik voor dat geld, hoewel die nu inmiddels ook 95 euro is, dat was vroeger 65.

SPEAKER_05 59:03

Maar dat kost nu de basis al, ze zitten net rond de 60.

SPEAKER_00 59:07

En ik ben wel een enorme fan van Kristal. Daar ben ik wel weer een enorme fan. We hadden laatst mees en bij Buskus hebben we dat gehad in 2002. 2002.

SPEAKER_05 59:24

Het is een heel rijk jaar. School warm, kom feiten op de kozen.

SPEAKER_00 59:29

In wijn was echt fantastisch. Dat vind ik echt fantastisch.

SPEAKER_05 59:33

Maar ook bij Kristal, als je te jong drinkt, is er gewoon echt niks aan.

SPEAKER_00 59:37

Nee, dan denk je, daar heb ik niet zoveel geld voor betaald? Precies, we hadden 12 flessen kristal in de winkel. Komt er eentje en die drinkt vaker champagne. Goede klant die droog. En die kocht één fles kristal.

SPEAKER_02 59:49

Vond hij niet lekker.

SPEAKER_00 59:51

En die komt een paar dagen later terug van die was niet goed. En die had de kurk er weer op gestampt, fles half leeg. Ik proef die waar. Ik zeg nou. Niks mis mee. Nee, die is wel goed. Maar die had hem opgemaakt. En dat was, wie weet ik, veel 2013 of zo. En dan moet je dan uitleggen dat eigenlijk, maar had ik het van tevoren moeten zeggen. Eindelijk vind ik ook reuter. Ik vind Kristal, ik vind nu 2008 lekker of zo, weet je wel, je moet het echt wegleggen. Dat ben ik helemaal met je eens.

SPEAKER_02 1:00:25

Meer geduld voor Zone.

SPEAKER_00 1:00:27

Meer geduld. Vroeger, alleen die Elgel Champagne. Middel ook alleen maar jong. En alleen maar mijn oude nieuw.

SPEAKER_05 1:00:37

En Duitsers ook, heel erg jong. En daarom is het zo fietgehalte, bijvoorbeeld in Duitse moesierende wijnen, zo hoog, zodat ontwikkeling bijna stopt. En daarom vind ik Duitse wijnmakers die moesier in de wijn maken en dan gewoon hun wijn ook laten ontwikkelen, dat vind ik geweldig.

SPEAKER_00 1:00:54

Want ik ga een podcast doen wat ik al heb vertelde ik aan jou over de winserz. En ik heb die laten komen die van Koufman met Chrisman. En die hebben een huis opgericht waar ze alleen moesteren de wijnen maken. En dan heb ik laten komen drie flessen. Als ik dus die zegt winzer zeker. Maar daar gebeurt ook heel veel. Maar we dwalen af, maar ik vind wel dat er daar heel veel gebeurt. Maar dan kost het ook wel geld, toch? Want Julg maakt een fantastische belonde Blanchische charoné. Kost wel 75 euro. Ja, maar zoals we zeiden eerder, het is in werking zitten. 60 maanden rijping, super.

SPEAKER_02 1:01:38

Dan moet dat ook in die prijs terugkomen.

SPEAKER_00 1:01:40

Als ik dat dan proef en iemand zegt tegen mij, wil jij een glas champagne en ik krijg dat, dan ga ik niet zeggen van dat is geen champagne. Nee. Andere benading.

SPEAKER_05 1:01:50

En ik vind ook, het is ook een marketingstrategie. Kijk, als je zo'n goede wijn te goedkoop op de markt zet, ga ze je niet serieus nemen. Nee, precies. Het heeft zo'n prijs. Ik vind wel veel geld. Ik koop nooit één fles. Dan koop ik altijd een doosje van dit, een doosje van dat. En voor je het weet, kijk je naar je bankrekening. Deze maat weer te veel uitgeven. Even stoppen.

SPEAKER_00 1:02:17

Ik weet er alles van. Je hebt een hobby, en dat kost één keer geld.

SPEAKER_05 1:02:22

Maar ik heb ook meer hobby's. Ik hou ook van lekker eten.

SPEAKER_00 1:02:26

Dat is ook wel geld. Ja, goed. Je merkt nu aan het temperatuursverschil dat dit gaat toch wel meer brioche krijgen. Ik heb het over de blande brand. Ja, dat ruikt echt helemaal naar croissants nu. Ja, dat vind ik altijd zo lekker.

SPEAKER_05 1:02:46

Ongelooflijk lekker.

SPEAKER_00 1:02:47

Zoals ze bij Charles Huisig zei: weet je wat ik zo lekker vind? Zei ik toen tegen haar. Ik vind die brioche-tonen zo lekker, zo'n croissant-achtig. Ze zijn maar dit is droog. Het is veel minder vet dan de Crossal. Zeg maar tegen je vrouw dat je beter champagne kan drinken dan de croissant kan eten. Dat zeg ik nog gelijk over. Dat vond ik wel humor.

SPEAKER_05 1:03:09

Ja, en die Agripa is veel meer sinaasappelschil geworden. Dat zit meer in het citrusachtige spectrum.

SPEAKER_00 1:03:18

En wat ik het ergste vind, ik had helaas in Duitsland ook weer geen keer uit eten. En dat namelijk zo'n Windsen zegt als apparatief. En dan komen ze met een soort reageerbuis aan op poos. Nou, verschrikkelijk, dus ik gooi erin gelijk en mijn wijnglas naast hem staan, dan krijg gelijk zo'n boze blik van zo'n Duitse deelne die de bediening heeft, doet die nou, weet je wel. Maar ik vind het verschrikkelijk, ook champagne fluts. Mensen gooien die dingen weg. Schenk ze aan een Griekse bruiloft, hebben die er nog een lol aan.

SPEAKER_02 1:03:51

Een van de eerste dingen die je tegen mij zei, Maar ik, als je dat ooit in een goed restaurant krijgt in flut, dan moet je hem gewoon op de grond laten vallen.

SPEAKER_00 1:03:58

En dat vind ik met kops ook.

SPEAKER_05 1:04:02

Fluits en kops. Kijk, ik kan me nog voorstellen, zeker een koep, bij misschien wel strandbaachtig iets of zo. Snap je? En dan hoeft het niet meteen zo'n leemaglas te zijn, wat ook een paar centen kost, maar een flus. Ja, die mag eruit. Trouwens, ook die hele kleine PSV-glaasjes voor poten. Die mogen ook de glaspak in.

SPEAKER_00 1:04:24

Ik heb laatste dingen opgenomen met vintage pot en gewoon in een riesling glas. Dit was. Want het is zo'n lekker aromatisch en hebben ze een potglas. Zo'n klein. Zo'n klein klotenglas. En dat is doodzonde.

SPEAKER_02 1:04:41

De laatste jaren zit er wel een goede vooruitgang in het glaswerk.

SPEAKER_05 1:04:46

De laatste tien jaar, 15 jaar misschien al.

SPEAKER_00 1:04:49

In Frankrijk hebben ze het af en toe nog niet begraden. Nee, nee, nee. Dan kom je nog in de goede tank. Maar daar begint het wel steeds beter.

SPEAKER_05 1:04:55

Maar als je nu kijkt naar de selectie van Lehman, komt toch uit Frankrijk? Nou, hartstikke goed.

SPEAKER_00 1:05:00

Go. Ik ben erg van het glaswerk.

SPEAKER_05 1:05:05

Tegen verschillende glazen.

SPEAKER_00 1:05:09

Nee, we hebben eigenlijk kijken allemaal Rielotje. Ik heb ook dan Sommelje-serie en alles hebben. Dus ik vind het heel belangrijk. Dat gezegd hebben we, Mees, wat vinden we van een glaasje Donperion?

SPEAKER_02 1:05:20

Domperion? Zij dat nou?

SPEAKER_00 1:05:22

Lekker?

SPEAKER_02 1:05:24

Zullen we daar ook ja tegen zeggen? Ja, dat gaan we even doen.

SPEAKER_05 1:05:27

Of zullen we eerst de roze nodig? Wil je eerst de rozé?

SPEAKER_00 1:05:30

Ja, eerste roze dan. Van Hait Ziek ook.

SPEAKER_01 1:05:34

En welke klas gaan we dan doen?

SPEAKER_05 1:05:36

Ja, ik doe mijn Lehmanglas. Mag ik dit dan?

SPEAKER_00 1:05:40

Nee, dan mag je in de ja, natuurlijk. Je hebt de mooiste spuugpak die er is.

SPEAKER_05 1:05:48

Ja, die gaat mee naar huis.

SPEAKER_00 1:05:51

Ik heb de wijnkooler van Kroek, die vind ik fantastisch. Die heb ik trouwens gekregen van hen. Toen dat was. Komt nog alles ergens.

SPEAKER_05 1:06:02

Ja, nou, mooi huis. En gelukkig maar één keer over de kop gegaan. Ze in het laatste paar jaar van 150 euro naar 250 euro in prijs gestegen. Niet nogal.

SPEAKER_02 1:06:16

En zijn ze ook selectiever geworden in waar ze naartoe willen brengen? Want ik hoor van heel veel mensen dat het moeilijker is om aan te komen.

SPEAKER_05 1:06:24

Ja, de vraag is gestegen.

SPEAKER_02 1:06:27

Je moet gewoon een beetje zoeken op internet, daar kom je nog wat tegen. Maar ook in veel hoorde zaken waar ze het eerst wel hadden, hebben ze het ook niet meer.

SPEAKER_00 1:06:34

Ja, maar ook toen wij. Toen hadden kroek bij ons in de winkel en dan moesten ook weer de ellende van Moët meekopen. En net wat ik zei één keer gedaan en daarna niet meer. Maar als je een beetje handig bent, die kroek, linksrechts, webshops en zo in Duitsland en in België en zo vind je het wel.

SPEAKER_02 1:06:52

Ja, maar dan hoor je dat.

SPEAKER_05 1:06:55

Dan moet je een restaurant toch al bijna 600 euro.

SPEAKER_02 1:06:58

Ja, dan moet je wel geld hè? Ja, dat is wel geld. Moet je diepe zak hebben.

SPEAKER_00 1:07:02

Dan heb ik grootchampaign, van je goed gezocht. Ik had er eentje van rogerie voor 110 euro in een restaurant. 110 euro. Dan gaat er gewoon geen kroek.

SPEAKER_05 1:07:13

En het is leuk om weer eens wat anders te proberen.

SPEAKER_00 1:07:16

Maar ik koop wel elk jaar wel een Doodje Kroek.

SPEAKER_02 1:07:21

Ook wel Diam Kurk, of niet?

SPEAKER_00 1:07:23

Ja, Diam Kurk. Allemaal diam. Charles Huis is all.

SPEAKER_05 1:07:27

Ik denk dat deze uit basisjaar 2022 gekomen.

SPEAKER_00 1:07:30

Dit is de nieuwe. Het is in 2019 op fles gegaan, dus ik denk het jaar in 2018 is. En 2023 gedeccheerd. Maar ik heb beneden nog de oude QW's liggen, die heeft gewoon zes jaar op het lat gelegen, zeven jaar zelf. Zal ik het meer van jou geven? En die tijd hebben ze verkort, heb ik gezien.

SPEAKER_05 1:08:01

Ik heb het geproefd. Ik was in november op de beurs. En toen hadden we collega's van jou, van Vindicte. Die lieten proeven. En toen zei ik al meteen: hij is anders dan normaal.

SPEAKER_00 1:08:18

Hij ligt minder langs surat.

SPEAKER_05 1:08:20

En dat probeer ze dus op te lossen met iets meer reservewijn. En een tikje hout. Dus een deel gaat nu op hout. Deze denk ik nog niet. Nou ja, kijk, wat ze willen, wat bij Charles Hartik heel belangrijk is, is het mondgevoel. Het moet een romig zacht, gebalanceerd mondgevoel hebben. En dat kun je creëren door een hele lange tijd zo lat. Maar ja, tijd is geld. Dus ja, ga het maar eens een keer doen. En bovendien al die voorraad, je moet er maar ruimte voor hebben. En je kunt die hoeveelheid voorraad ook een beetje, ten is ze soms een beetje opmaken, als er een grote vraag is. En dan kun je dat mondgevoel op een andere manier proberen te creëren door dosage een beetje hoog te houden, maar ook houtrijping. Misschien wat lage sofietgehalte. En meer reservenwijn.

SPEAKER_00 1:09:15

5% Pinot Noir, 5% rode wijn. En toch merken wij, wij in de winkel van Wijnhandelaris, daar heb ik deze ook weer gedaan. Wie? Wijnhandelaar. Nathan van de Brand, die verkoop rozé bijna niet. Of ja, veel minder, veel minder. De Blande Blan en de basisreserve natuurlijk heel veel, echt gewoon behoorlijk wat. Maar de rozé blijft toch achter.

SPEAKER_05 1:09:50

Zou dat komen?

SPEAKER_00 1:09:51

Weet ik niet. Maar als ik bij mij in mijn vrienden klink krijg, met die jongens allemaal. We zijn nogal de wijn snap. Ik koop ook geen rozéchagne, drinken nooit roze. Eigenlijk zonde. Eigenlijk alleen maar wit. Is dat een mannending? Ik denk dat de mannen ding.

SPEAKER_02 1:10:10

Ik denk traditie, toch?

SPEAKER_05 1:10:11

Ja, kijk, in Engeland heb ik me wel eens laten vertellen dat juist de mannen daar rozé champagne bestellen. Maar ik moet zeggen, ik ben geen grote fan van rozéchagne in het algemeen. Hij is enigszins altijd over prized voor de smaaktoevoeging die ik krijg, nou vind ik de geur hier ongelooflijk mooi. Maar ik betaal toch ook weer, wat is het toch ongeveer? 15, 20% extra voor.

SPEAKER_00 1:10:37

Ja, ik weet niet wat deze kost.

SPEAKER_05 1:10:40

Maar jij hebt nog gesponsord gekregen van een of andere wijnhalen.

SPEAKER_00 1:10:43

Ja, dat klopt. Maar normaal, volgens mij doet hij 80 euro of zo. Ja, volgens mij wel. Als je eens keer bekijken op de website van wat IOC doet. Volgens mij zit hij op 80 euro. Ja, schuld. Ja, serieus schuld. Als je nagaan door die Bruto reserve, die is 55. Of 53. Dat is wel een goed verschil. Ja, dat is een behoorlijk verschil.

SPEAKER_02 1:11:08

En wel weer veel meer geuren, zoals bijvoorbeeld framboos. Rozen. Ja, dat heb je niet mee. Landblauw.

SPEAKER_05 1:11:16

Rozenbottel.

SPEAKER_00 1:11:18

Aarbei framboos heb ik hier.

SPEAKER_05 1:11:20

Weet je waar ik me altijd aan doet denken? Dat een soort Deggeur. Je hebt van die ijsjes, die heten Cookie Do. Daar doet het me altijd aan denk ik. Mitte amandel 80 euro mee.

SPEAKER_00 1:11:35

80 euro. Ik denk, jij maakte een grap. Je zei, is dat een mannending? Ik denk dat het inderdaad een mannending is. Want als ik nou zo in mijn geheugen put, zijn er eigenlijk meer vrouwen die dit kopen dan mannen. Daar heb ik eigenlijk nooit zo op de stoel gestaan. Je maakt het prachtig als grap, maar volgens mij.

SPEAKER_05 1:11:58

Ja, ik denk het echt. En dat vind ik wel jammer. En het grappige is, mannen bestellen wel een roze op het terras. Maar ook ponje is dan ook minder. Het is ook echt vrouwen die het drinken.

SPEAKER_02 1:12:10

Nou, maar dat is marketing denk ik ook een heel groot deel aandeel daarin.

SPEAKER_05 1:12:13

En misschien het etiket ook wel een beetje.

SPEAKER_02 1:12:15

Het is roze.

SPEAKER_05 1:12:16

Het is wel heel roze.

SPEAKER_01 1:12:18

Het is heel roze. Minder mannelijk.

SPEAKER_05 1:12:20

Ik denk als ze het zwart zouden maken met een kleine, met een wat roze letters, dan zwart is wel een mannenkleuring.

SPEAKER_01 1:12:26

Domperyon Rosé is zwart etiket. Roze letter, toch? Een roze lettertype hebben die. Ja, zwart etiket, heb je een roze lettertype. Dat is Domperyon Rosé.

SPEAKER_00 1:12:45

Je wilt iets doen met Wijnspijs.

SPEAKER_05 1:12:48

Het is natuurlijk ook wel heel erg raar dat champagne alleen maar als apparatief wordt gedronken. Daar moeten we een klein beetje vanaf. En ik weet dat jij mij verteld hebt dat je geen fan bent van champagne met kaas. Maar ik ga je toch dwingen om dat te zeggen.

SPEAKER_00 1:13:02

Ja, jij drinken bij. Het is wel zo dat ik champagne. Als wij met onze vriendengroep gaan, drinken we altijd eerst een champagne, echt een apparief champagne. Dus dan vaak een basiscuet, weet je wel, van een goed huis. En daarna drinken we een gastronomische champagne. En dan gaat dan wel in een voorrecht mee, bijvoorbeeld een capaccio van koquia, of zo, dat soort dingen. Wel verfijnd. En wat ik op tegen, je stelde het mij voor om met champagne om met kaas te doen. En ik had vroeger nogal een handje van om hele mooie witte pogonsjes te drinken en dan met die Franse kaas allemaal. Maar eigenlijk vind ik die Franse kaasen, en zeker die schimmeldingen. Te boerst voor zo'n mooie wijn. En ik drink wel, natuurlijk, ik ben dol op kaas. En ik ben ook dol op wijn. Maar dan drink ik gewoon een AC Bogonje Blanc of zo. Of een wat eenvoudiger wijn. Zelf van goede kwaliteit natuurlijk, want ik heb een heel kleine rommel. Maar ik ga geen grandcru of Premier Cru witte bogonje drinken met een Bride mol ofzo. Dat vind ik doodzonde.

SPEAKER_05 1:14:21

Ja, en wat nu leuk is, is dat je gaat merken dat er smaken in een champagne zitten die je niet proeft als je hem zo drinkt, maar die pas tevoorschijn komen in combinatie met iets anders. Hier ligt nu een heel klein stukje dungesneden oude Parmezaanse kaas. Maar je merkt, je kunt ook met sushi en soja doen. En juist door die toevoeging van die soja, merk je eigenlijk dat die champagne dat oppakt en helemaal van gedaante gaat wisselen. Dus laten we maar eens even een stukje. Want Bollinger is wel een van mijn favoriete huizen. Ik vind eigenlijk dat Verbund Verlinden mij moet sponsoren. Ik maak zoveel reclame voor ze. Maar er is geen les. Geen serie van lessen waarin ik geen wijn van Bollinger gebruik. Omdat ik het als standaard huis, trouwens, ook geen les zonder Charles Hidzik. waarin zoveel vaardigheden, rijkdom, breedte in de smaak tevoorschijn komt. En ook nog enigszins betaal.

SPEAKER_00 1:15:29

Ik vind Bolly heeft best wel wat overeenkomsten met Charles Hidzik. Dat romanje hebben ze. Het is altijd toch wel een beetje voller champagne. Ik ben ook gek op Bolly, als ik ergens boly zie staan drinken. En ik kwam het laatst tegen een restaurant ECWA in Amsterdam. Toen wij bijna Ajax gingen. 69,50 in een restaurant. Voor Fres Bolly. Om de hoek van de rennen. Om de hoek van Aren't het. Het was een halfje. Nee. 6950.

SPEAKER_05 1:15:59

Dat is bijna de kostprijs.

SPEAKER_02 1:16:01

Daar kun ik zo zeggen daar.

SPEAKER_00 1:16:02

Want dit kost in een winkel ergens 55 euro meestal toch? Als ik een Bolly drink, moet ik altijd drinken aan die scene met een Absolutely Fabulous, die Engelse serie met Joanna Lumlie. Ken je dat? Nee. Ah, dat is geweldig. Maar die twee vrouwen kennen niet. Nee, nee. Ik zie wel iemand op de achtergrond de laptop. Absolut Fabulous is met Joanna Lumlie. En die ene die heeft een vriendin. En die heeft zijn modenhuis. En die stinkend Rijk. En die Joanne Lumlie, dat is een vriendin van de hamer, dat is een profiteur van de boosspraak. En dat op zijn Engelse humor. En dan hangt z. Zo'n blonde vamp. Hangt ze tegen die koelkers aan. En dan zegt ze met zo'n sigaret zo in de mondhoek. What are we going to drink this morning, darling? A bolley or a dom? Dat vind ik geweldig. Ik vind dat geweldig.

SPEAKER_05 1:16:56

Ik pak zo'n hekle stukje kraas bij.

SPEAKER_00 1:16:58

En dan gaat die koelkers open en ligt die koelkast ramvol, alleen maar met bollie en dom. Nou, hoe leuk is dat? Vind ik echt super leuk.

SPEAKER_05 1:17:08

Een geouderde kaas. En dan een hekloos slokje wijn erbij. En dan merk je in één keer dat die wijn veel meer dat toffeeachtige naar voren brengt. Bijna honingachtig. Omdat die rijkheid en die rijpheid van die kaas. Dat trekt als het ware die rijpheid uit die wijn, en dan krijg je toch wel weer een heel andere sensatie. En ik vind het lekker. Kijk, vroeger dronk ik na een grote maaltijd een pilje. En tegenwoordig dring ik na een grote maaltijd een glasje vanje. En dan is er vaak nog iets van die kaas over of een harde brokken kaas. Oude harde brokken kaas, doen het gewoon goed met je.

SPEAKER_00 1:17:53

Ja, precies. Maar je hebt niet over Schimmelkaasen.

SPEAKER_05 1:17:56

Nee, nooit. Dan is het goed.

SPEAKER_00 1:17:58

Ik ben niet eens fan of deze combinatie is goed. Jij houdt helemaal niet.

SPEAKER_02 1:18:03

Maar dit vind ik, dit is mooi.

SPEAKER_00 1:18:05

Nee, dit is inderdaad beter dan ik het verwacht had. Maar ik begreep, ik wil kaas. Ik denk, oh god, dan komt met die Franse Rut aan die ik zo lekker. En dan ga je het kaas. En dat is winekilling is dat.

SPEAKER_05 1:18:21

Je moet kaas hebben, waar de eiwitkristallen in zitten.

SPEAKER_00 1:18:25

Dit is 24 maanden grijp, denk ik.

SPEAKER_02 1:18:30

Ik snap dat wel. Dus voor de mensen thuis, zeker de moeite waard om te proberen.

SPEAKER_05 1:18:36

Ik doe het ook altijd wel.

SPEAKER_00 1:18:37

Je hebt wel goede Parmesan. En dus genijden, toch? En dun snijden.

SPEAKER_05 1:18:41

Heel dun snijden, niet van die grote rijden.

SPEAKER_00 1:18:43

24 maanden grijp en waar die. Je hebt ook van die parmesans die heel zout zijn, heel zillig zijn.

SPEAKER_05 1:18:50

Kijk, is de resistance.

SPEAKER_02 1:18:53

Ja, dan komt er weer wat leuks op tafel. Goed.

SPEAKER_00 1:18:57

Ja, leuk. Prima. Goed, dan gaan we even over naar de finale. En dan heb ik Dom Perrion. Ik ben een enorme fan van Dom Perion. Wat ik verbazingwekkend vind, dat dit in enorme kwantiteiten wordt gemaakt. Niemand weet hoeveel. De 1 zegt 2 miljoen, de volder zegt 3 miljoen, de vervolgen zegt 5 miljoen. Ik heb hier het boek van Gerard Eijelman. En die zegt zelfs dat het 10 miljoen flessen zijn. Dat zou maar kunnen. Niemand die het weet, het is over de hele wereld verkrijgbaar. Altijd in grote volumes. En ik vind het wel ongelooflijk knap dat je zo'n volume wijn in die kwaliteit kan maken. Dat vind ik knap. Toch? Ja, daar hebben ze natuurlijk ook behoorlijk veel opties.

SPEAKER_05 1:19:53

Ze kunnen putten uit alle wijngaden van Moet is je door, in principe.

SPEAKER_00 1:19:58

Maar dan nog en dan kog je Tribe nog. Ja, zeker. Ook nog. Maar vroeger, en is nog niet zo heel lang geleden, kocht je dit voor 120, 125 euro. Dat is de laatste vijf, zes jaar enorm geëxpodeerd. Want nu zit je over de 6270 75. Dat vind je een beetje jammer.

SPEAKER_02 1:20:24

Waar komt dat door?

SPEAKER_00 1:20:28

Monsieur Arnault, is de eigenaar, de eigenaar van Louis Louis Viertel en Hennessy Moet. Nou, hoe komen zij dan aan al die miljarden?

SPEAKER_05 1:20:39

Er moet ergens vandaan komen.

SPEAKER_00 1:20:41

Er moet ergens vandaan komen. Dus dat is het gewoon ook. En de vraag is enorm: iedereen kent het. Als je het over een brandbuilding hebt, dit is brandbeelding. Dat vind ik geweldig. En Ace of Spades. Dat vind ik heel erg trouwens. Ik heb hem er nooit op, dan moet ik eerlijk zeggen.

SPEAKER_05 1:21:03

Ja, ik wel. Maar je hoeft het niet te kopen voordat geld.

SPEAKER_00 1:21:07

Je ziet ze in de club voorbij komt voor duizenden euro de fles. Nou is er wel wat aan de hand bij Dom Peryon. Want de wijnmaker, is meneer Richard Geaurois, die is 38 jaar. Chef de kaaf geweest. Die wilde een change in zijn leven. En die zit nu in Japan en dan maakt hij saké. Dat wilde hij namelijk graag. Ja, hij is geobstudeerd als saké. En hij is dus weggegaan. En dan hebben ze een nieuwe chef de kaaf. Meneer Chaperon noemt hij.

SPEAKER_05 1:21:48

Maar die zat er al wat jaarjes. Dat was een assistent, zeg maar.

SPEAKER_00 1:21:52

Maar ik hoor wel en ik lees wel links en rechts de jaargange 2013. En 2015, is onlangs de markt gekomen, dat het niet meer de kwaliteit zou hebben van de oudere jaren van 2012, wat we nu hebben 2008, 2002 96. Maar misschien is 2013 kwalitatief ook gewoon van zichzelf een minderjaar. Ik kan niet oboksen tegen 2008 en 2002, denk ik of 96.

SPEAKER_05 1:22:21

Het zijn vooral andere jaren. Kijk, 2008 was voor Shout 9 een heel goed jaar. En 2002 was gewoon een heel rijp, vol dik jaar. En als je eenmaal zo'n dikke, volle, vette wijn gehad hebt en je krijgt dan vervolgens een wijn die ook goed gemaakt is, maar een stuk slanker. Ja, dan valt dat misschien even tegen. Maar goed, kom opé.

SPEAKER_00 1:22:46

2015 is ook een rijk jaar.

SPEAKER_05 1:22:48

En straks komt 18. Dat zal nog wel even op de gist blijven liggen.

SPEAKER_00 1:22:53

Maar 2014 moet nog komen.

SPEAKER_05 1:22:56

Ik vraag me af of gaat er een 2014 Dompagon komen?

SPEAKER_00 1:23:00

En Dompignon komt toch eigenlijk elk jaar?

SPEAKER_05 1:23:03

Ja, dat was nooit zo. Dat is de laatste 15 jaar wel een beetje de traditie geworden. Maar daarvoor was het eigenlijk om de 1 of 2 jaar. Ja, op een gegeven moment moet je ook bijna wel hebben. Je gaat ook investeren. En met die investeringen moet je natuurlijk terugverdienen, dat is logisch. Maar ik mag hopen dat ze misschien heel goed uitkijken of er dan 2014 en 17 misschien eens een keertje overslaan.

SPEAKER_00 1:23:30

Maar ik heb niks tegen 2014. Want ik ben natuurlijk ook een Reslangliefheb, dus ik hou van zuren en dat is wel een jaarang met mooie zuur gedaan. En ik hou ervan.

SPEAKER_05 1:23:44

Ik weet nog niet. Ik heb de 14 en 17 alleen als Verclair geproefd. En nog niet als vintage. Maar er zijn weinig vintage op de markt van die jaar. Even kijken. En wij ontwikkelt zich ook.

SPEAKER_00 1:23:56

2014 de la Mot. Vind ik erg lekker.

SPEAKER_05 1:24:00

Maar die komen toch vrij snel op de markt ook al.

SPEAKER_00 1:24:02

Ja, 2018 de la Mot is er al.

SPEAKER_05 1:24:05

Rijke, rijpen juist, zoals 2002, die hebben eigenlijk niet heel veel tijdsje had nodig. Die druiv hebben al zoveel smaak, dat ze best wel met wat minder rijpheid van de jullie rijping gewoon verwacht kunnen worden.

SPEAKER_00 1:24:18

Als je nu 2002. Ik vertelde dan net dat ik Kristal had gehad, 2002, onlangs. En ik heb 2002 kroeg gehad, ook niet zo lang geleden. Daar word ik er wel heel blij van. En 2002 Domperion, daar heb ik zelf nog wat van.

SPEAKER_05 1:24:35

Je moet me niet vertellen waar het ligt, want anders heb je onverwacht bezoek of zo.

SPEAKER_00 1:24:38

Nee, nee, nee, dat ligt allemaal in op de Hertogstraat. Dat is goed bewaakt. Er zit er alar op en alles. Ik heb hier thuis niks liggen. Handvoraad, maar niet meer dan daar.

SPEAKER_02 1:24:50

Maar ik heb laatst ook Domperion 1988 gedronken.

SPEAKER_00 1:24:53

Ja. En was het nog wat?

SPEAKER_02 1:24:55

Die was bijzonder goed nog.

SPEAKER_05 1:24:57

Oh, mooi mooi mooi.

SPEAKER_02 1:24:58

Ja, voor dat geld.

SPEAKER_05 1:25:00

Maar een koers jaar ook.

SPEAKER_02 1:25:02

Als ik er meer kon kopen, had ik het graag gedaan. Heb je hem een veiling gekocht? Ja, 220 euro of zo. Hoeveel? 220 euro.

SPEAKER_00 1:25:07

Oh, dat is een keurige prijs. Ja, als je nu een recent Jacob zit je al op twee jaar.

SPEAKER_02 1:25:14

Maar dat was wel een mooie ervaring.

SPEAKER_00 1:25:15

Ik ga eens even proeven. Oh, ja, ga even proeven, dat is waar ook.

SPEAKER_02 1:25:21

Het is niet zomaar elke dag dat we er drinken, dus ja.

SPEAKER_05 1:25:23

Nee, nee, voor mij ook niet.

SPEAKER_02 1:25:25

Ik ook niet. Zelfs jij niet moes al.

SPEAKER_05 1:25:35

Er is toch wel kracht in de glas.

SPEAKER_00 1:25:37

Weet je wat ik lekker vind, ik vind die moes ook zo fijn. Vind ik echt zo. En dat er zoveel verschil in kan zitten.

SPEAKER_05 1:25:46

Misschien is wel leuk om te vertellen dat ze in de Blode Blo de laatste jaren een beetje minder suiker toevoegen. Voor die tweede gisting. Waardoor je dus minder moes in een Blode Bloo krijgt, waardoor die wat zachter mondgevoel hebt.

SPEAKER_00 1:26:01

Ja, maar dat komt waarschijnlijk ook aan die druiversis rijpen worden. En daardoor heb je de basiswijn, is eigenlijk al hoger in het alcohol als je dan wijn kleren hebt, hoeveel procent alcohol heeft dat?

SPEAKER_05 1:26:12

Dat zit tussen tussen de tien en een half en de elf. Elf en een half heel soms.

SPEAKER_00 1:26:19

Maar als je nu door de Global Warming die A, se zuurgraden anders al. En B, heb je dan nog een keer. De structuur van het sap is gewoon anders geworfen.

SPEAKER_05 1:26:34

Ja, maar ze gaan ook veel vroeger plukken. Dus je krijgt natuurlijk veel meer bitterstoffen, die finolische onrijpheid, die krijg je een beetje in de wijn. En dat wordt versterkt door veel bubbels. Dus als je dan minder bubbels hebt, dan lijkt de wijn minder bitter. Want je moet wel vroeg plukken, vanwege dat zuurgehalte wat je net zei.

SPEAKER_00 1:26:51

Ja, wat je nodig hebt, dat heb je nodig.

SPEAKER_05 1:26:52

Dus ze gaan vroeger plukken met meer bitterheid als gevolg. En dus kun je een klein beetje spelen met hoeveelheid suiker die je toevoegt. Als je minder suiker toevoegt, krijg je minder krachtige bubbels, waardoor de wijn wat zachter lijkt.

SPEAKER_00 1:27:06

Ik heb laatst een keer een champagne gehad. Ik ben vergeten welk het was. En ik nam een slok en het ontplofte gewoon in mijn mond. Zoveel moes.

SPEAKER_05 1:27:17

Hoe kan dat? Ja, hoe kan het te veel suiker misschien toegevoegd? Anders kan ik het niet verklaren. Dat normale 24.

SPEAKER_00 1:27:28

Ik nam een klein slokje, ik neem nooit grote slokken, klein slokje. Heel een mond.

SPEAKER_05 1:27:35

Het was champagne.

SPEAKER_00 1:27:36

Yes. Nee, ik lieg. Het was een winst. Die van Koufman, wat ik net zei.

SPEAKER_05 1:27:42

Oké, maatje Koufman.

SPEAKER_00 1:27:44

Die knalde er echt door mijn mond in, dat is een gek.

SPEAKER_05 1:27:47

Kijk, ik kan me voorstellen, als je een vintage maakt, die pas over een jaar of 10 gedronken gaat worden, dat je net wat meer suiker toevoegt om net wat meer krachten in je moest te krijgen. Want een deel van die moestje gaat toch wel door die kurk eruit. Dus ja, als dat het idee erachter is, dat zie je nog wel eens een keer, dan voegen ze 25 gram of 25,5 gram toe, in plaats van 23 of 24 gram. En dan krijg je veel moes.

SPEAKER_00 1:28:16

Laat liggen. Daar hebben een Duitse sect.

SPEAKER_05 1:28:21

Ja, Duitsers kunnen wel wijn maken.

SPEAKER_00 1:28:24

Ha op.

SPEAKER_05 1:28:27

Nou, ik heb met Koufman nog zijn hele serie Bollinger 2002 geproefd in die wijnmaken. Wat die daar nog zat.

SPEAKER_00 1:28:36

Je wist wel wat hij is. Ja, natuurlijk, die sect van Bul. Echt geweldig. En als je zoveel prijskwaliteit hebt. Die reserve bijvoorbeeld. Dat is een menging van Weijsbrenen en Charoné. En dan ligt dan ook drie jaar zo lat. En dat kost dan bij Wijnhandel Arends. 20 euro. 21 euro. Dan heb je toch een geweldig glas wijn.

SPEAKER_05 1:29:02

En ik denk dat dat een klein beetje een probleem is van Duitse moesteren wijnen. Sommigen zijn gewoon underpriced. En daardoor worden ze wat minder serieus genomen soms.

SPEAKER_00 1:29:11

Maar we gaan een podcast doen met wintersex. En daar zitten echt toppers bij. Echt toppers. Ik heb een Romland zo roze heet dat. Tina surelat. Als je dat blind krijgt, dan zeg je gelijk. Champagne. Gelijk. Maar zeg je niet, die kwaliteit hier van ja, waarin kost tegenwoordig ook 110 euro trouwens. Maar 10 jaar, geweldig. We hebben nog een geweldig iets in het glas. Ja, alweer bijna op jij.

SPEAKER_05 1:29:45

Een warme plek in de keuken.

SPEAKER_00 1:29:48

Ik wil Anja ongelooflijk bedanken. We hebben weer heel veel geleerd. De toehoorders helemaal veel geleerd. Ik heb ook allemaal nieuwe dingen gehoord. Vind ik het leuk. Ik wil altijd veel leren.

SPEAKER_02 1:30:01

Ik denk met ons hebben heel veel mensen samen kunnen leren.

SPEAKER_00 1:30:04

Ja, en dat is de bedoeling van de podcast. We worden er geen moer wijze van, maar we willen gewoon het leuk om te doen en gewoon echt geweldig leuk.

SPEAKER_05 1:30:13

Anja, bedankt. Graag gedaan. Vond je het leuk? Lekker vooral ook.

SPEAKER_00 1:30:16

Ja, lekker vond je het leuk?

SPEAKER_05 1:30:18

Ja, hartstikke.

SPEAKER_00 1:30:20

En wil je Anja leren bij Anja cursussen doen? Waar moeten ze zich belden?

SPEAKER_05 1:30:24

Wijncampus.

SPEAKER_00 1:30:26

Wijncampus met een C. Wijncampus met een C. Staat ook in de show notes. Dat zetten we in de show notes even. En we zetten ook de wijnen die we hebben gedronken in de show notes. Maar we zetten Anja in de show.

SPEAKER_05 1:30:39

De nieuwe cursus start in oktober.

SPEAKER_00 1:30:41

Kijk.

SPEAKER_02 1:30:42

Als je het nu luistert.

SPEAKER_00 1:30:45

We noemen dit geen sluik, maar we midden schon smash in the face. En ze horen ook. Want voor niks gaat de zon op. Anja, super bedankt. Gaan we nog even proosten? Wij gaan die donkering opbrengen. Zo. Ik snap het. Proost. Alle proost, jongens.